KÜNYE
- Toplantı No: 2022/041
- Gündem No: 30
- Karar Tarihi: 01.09.2022
- Karar No: 2022/UY.II-1048
- Başvuru Sahibi: Celal ÖRUÇ
- İhaleyi Yapan İdare: Şanlıurfa Büyükşehir Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı
- İKN: 2022/668513
- İhale Adı: Birecik İlçesi Sahil Parkı Dekoratif Aydınlatma Yapım İşi
Özet
Gerçek kişi isteklilerin elektronik ihalelerde teklif vermeye yetkili olduklarına ilişkin bilgi beyanı zorunluluğu bulunmadığından değerlendirme dışı bırakılmaları mevzuata aykırıdır
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, gerçek kişi olarak ihaleye katıldığını, vekaleten katılma durumunun olmadığını, yeterlik bilgileri tablosunda teklif vermeye yetkili olunduğuna ilişkin bilgi beyanı istenmediğini, bu nedenle teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının haksız olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 38. maddesi gereğince gerçek kişi isteklilerin sadece fiziki ihalelerde noter tasdikli imza beyannamesi sunması zorunludur; elektronik ihalelerde böyle bir belge sunulması gerekmez. İdari Şartname ve Yeterlik Bilgileri Tablosu Standart Formu incelendiğinde gerçek kişiler için teklif vermeye yetkili olunduğuna ilişkin bilgi beyanı istenmediği, vekaleten katılma durumunda ise vekaletname bilgileri istenildiği tespit edilmiştir. Başvuru sahibinin teklif mektubu kendisi tarafından imzalanmıştır. Bu nedenle gerçek kişi isteklilerin elektronik ihalelerde teklif vermeye yetkili olduklarına dair bilgi beyanı yapmaması nedeniyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması mevzuata aykırıdır.
Genel Soru–Cevap
Soru: Elektronik ihalelerde gerçek kişi isteklilerden teklif vermeye yetkili olduklarına ilişkin bilgi beyanı talep edilmediği halde bu beyan sunulmazsa teklif değerlendirme dışı bırakılabilir mi?
Cevap: Elektronik ihalelerde gerçek kişi isteklilerden teklif vermeye yetkili olunduğuna dair bilgi beyanı istenmediği durumda, bu beyanın sunulmaması teklifin değerlendirme dışı bırakılması için geçerli bir gerekçe sayılmaz. İhale dokümanındaki düzenlemeler çerçevesinde böyle bir beyan talep edilmemişse, teklifin değerlendirmeye alınması gerekir.
Soru: Elektronik ihalelerde gerçek kişi isteklilerin yeterlik bilgilerinin sunulmasında noter tasdikli imza beyannamesi zorunlu mudur?
Cevap: Elektronik ihalelerde, gerçek kişi isteklilerden noter tasdikli imza beyannamesi sunulması zorunlu değildir. Bu zorunluluk genellikle fiziki ihalelerde bulunmaktadır. Elektronik ortamda imza doğrulama yöntemleri farklı olduğundan, imza beyannamesi talep edilmemesi mevzuata uygundur.
Soru: Vekaleten ihaleye katılan gerçek kişi isteklilerden hangi özel belgeler veya bilgiler talep edilebilir?
Cevap: Vekaleten katılım halinde, yeterlik bilgileri tablosunda teklif vermeye yetkili olunduğuna dair beyanın yanı sıra, vekaletname bilgileri de talep edilebilir. Bu durumda, vekaletnamenin içeriğine göre teklifin temsil ve imza yetkisinin doğrulanması gerekir. Aksi takdirde, sadece kendi adına katılan gerçek kişilerden böyle ek bilgi istenmeyebilir.
Soru: Elektronik ihalelerde gerçek kişi isteklinin yeterlik bilgileri tablosunda teklif vermeye yetkili olunduğuna ilişkin bilgi beyanı eksikse, idare teklifin değerlendirme dışı bırakılması kararı verebilir mi?
Cevap: İhale dokümanında teklif vermeye yetkili olunduğuna ilişkin bilginin sunulması açıkça talep edilmiyorsa, bu bilgi eksikliğinden dolayı teklifin değerlendirme dışı bırakılması uygun bulunmaz. Eksiklik, ihale mevzuatı ve doküman hükümleri ışığında ele alınmalı, değerlendirme sürecinde hakkaniyet ve mevzuata uygunluk gözetilmelidir.
Soru: Elektronik ihalelerde, gerçek kişi isteklinin kendi imzası ile teklif sunması yeterli iken, teklifin değerlendire dışı bırakılması hukuka uygun mudur?
Cevap: Gerçek kişi isteklinin kendi imzasıyla teklifi sunması durumunda, teklif vermeye yetkili olunmasına dair ayrı bir beyan zorunluluğu yoksa, teklifin bu nedenle değerlendirme dışı bırakılması hukuken uygun değildir. İdari şartname ve yeterlik bilgileri formundaki düzenlemeler doğrultusunda değerlendirme yapılmalıdır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Gerçek kişi isteklilerin elektronik ihalelerde yeterlik bilgileri tablosunda teklif vermeye yetkili olunduğuna dair bilgi beyanı yapmamaları ihalenin değerlendirme dışı bırakılması için geçerli bir sebep midir?
Cevap: Hayır, gerçek kişi isteklilerin elektronik ihalelerde teklif vermeye yetkili olduklarına ilişkin bilgi beyanı yapmamaları tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması için mevzuata uygun değildir.
Soru: Gerçek kişi isteklilerden elektronik ihalelerde noter tasdikli imza beyannamesi sunulması talep edilebilir mi?
Cevap: Elektronik ihalelerde gerçek kişi isteklilerden noter tasdikli imza beyannamesi sunulması zorunlu değildir; bu belge sadece fiziki ihalelerde talep edilir.
Soru: Vekaleten ihaleye katılım durumunda gerçek kişi isteklilerden hangi bilgi ya da belgeler istenmektedir?
Cevap: Vekaleten katılım halinde yeterlik bilgileri tablosunda vekaletnameye ilişkin bilgi beyanı istenmektedir; aksi halde teklif vermeye yetkili olduklarına dair beyan istenmez.
Soru: Başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması kararına karşı Kurul hangi gerekçeyle iptal kararı vermiştir?
Cevap: Kurul, teklifin gerçek kişi tarafından kendi imzasıyla verilmiş olmasını ve idari şartname ile yeterlik bilgileri tablosunda teklif vermeye yetkili olunduğuna dair bilgi beyanının istenmemiş olmasını gerekçe göstererek, tekliflerin değerlendirme dışı bırakılmasını mevzuata aykırı bulmuş ve işlemlerin yeniden yapılmasına karar vermiştir.
Detaylı Analiz
Gerçek kişi isteklinin katıldığı bir yapım işi ihalesinde, yeterlik bilgileri tablosunda “teklif vermeye yetkili olunduğuna ilişkin bilgiler” kısmının doldurulmadığı gerekçesiyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması, uyuşmazlığın temelini oluşturmaktadır. Başvuru sahibi, ihaleye kendi adına katıldığını, herhangi bir vekalet ilişkisinin bulunmadığını ve söz konusu bilginin ihale dokümanlarında istenmediğini belirterek bu işlemle ilgili itirazda bulunmuştur. Bu nedenle, aslında ihalenin temel yeterlik değerlendirmesi bakımından teknik veya ekonomik yeterlik değil, şekli ve usule ilişkin bir belge/bilgi beyanı konusundaki yaklaşım tartışılmıştır.
İhale sürecinde değerlendirilen husus, gerçek kişi isteklinin teklif vermeye yetkili olduğunu beyan etmemesinin, teklifin geçerli sayılması bakımından esasa etkili bir eksiklik teşkil edip etmediğidir. Elektronik ihalelerde, isteme veya sunma zorunluluğu olmayan belgelerin eksikliği teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına neden olamazken, bazı durumlarda idarelerin bu konudaki yorumları farklılık gösterebilmektedir. Bu olayda da idare, ilgili bilginin eksikliğini değerlendirme dışı bırakma sebebi olarak kabul etmiş; ancak bu tutumun ihale dokümanı ve mevzuatla uyumlu olup olmadığı Kurul tarafından incelenmiştir.
Kurul değerlendirmesinde “esaslı unsur” kavramı belirleyici olmuştur. Bu çerçevede, ihaleye bizzat kendi adına ve kendi imzasıyla katılan bir gerçek kişi için, teklif vermeye yetkili olunduğuna dair ayrıca bir beyan sunulmasının esasa etki etmeyen, şekli nitelikte bir unsur olduğuna hükmedilmiştir. Çünkü gerçek kişi, kişiliği gereği kendi adına işlem yapma yetkisine sahip olup, ayrıca bir temsil beyanına gerek olmadığı gibi, bunu talep edecek bir düzenleme de dokümana yansıtılmamıştır. Bu nedenle eksik olduğu ileri sürülen bilgi, teklifin geçerliliğini doğrudan etkileyecek “esaslı bir unsur” olarak değerlendirilmemiştir.
Bu olay özelinde ayrıca iş ortaklığı kapsamında hareket eden bir başvuru koşulu da yer almaktadır. Kurul, söz konusu ortaklığın pilot ortağı konumundaki gerçek kişinin, yine kendi imzasıyla teklifi sunduğunu tespit etmiş ve bu durumun teklifin geçerliliği açısından yeterli olduğuna kanaat getirmiştir. Diğer ortaklık payı veya benzeri yeterlik unsurları bakımından tartışma yürütülmemiş; karar, yetkililik bilgisi bağlamında verilmiştir. Böylece pilot ortağın iş deneyimi ya da benzeri belgeler değil, sadece teklifin yetkililik beyanı üzerinden hukuki değerlendirme yapılmıştır.
Sonuç olarak Kamu İhale Kurulu, elektronik ortamda gerçekleştirilen ihalede gerçek kişi isteklinin kendi imzasıyla teklif vermesini yeterli görerek, ayrıca yetkililik beyanı yapmamasını mevzuata aykırılık olarak kabul etmemiştir. Yeterlik bilgileri tablosunda bu bilgiye dair bir giriş yapılmamış olması, teklifin değerlendirme dışı bırakılması için hukuki bir dayanak oluşturmadığından, eksik kabul edilen bilginin değerlendirme sürecinde esaslı bir eksiklik olmadığı belirtilmiş ve teklifin değerlendirmeye alınarak işlemlerin mevzuata uygun şekilde yeniden yapılması gerektiğine hükmedilmiştir. Bu yaklaşım, ihale sürecinde biçimsel gerekçelerle teklif değerlendirme dışı bırakılmasının önüne geçilmesi bakımından önemli bir içtihat oluşturmuştur.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.