KÜNYE
- Toplantı No: 2018/070
- Gündem No: 44
- Karar Tarihi: 27.12.2018
- Karar No: 2018/UY.I-2108
- Başvuru Sahibi: İRC Çiçek İnş. Taah. ve Tic. A.Ş. - Den-Ta İnş. Taah. Nak. Hafr. ve Tic. A.Ş. Ortak Girişimi
- İhaleyi Yapan İdare: Karabük Üniversitesi Rektörlüğü Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı
- İKN: 2018/373432
- İhale Adı: Karabük Üniversitesi Öğrenci Otoparkı ve Cami Altı Gabion Duvar Yapım İşi
Özet
Geçici teminatın teklif bedelinin %3’ünü aşan kısmının iadesi gerektiği kararı
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu nedeniyle sözleşme imzalanamadığı için geçici teminatlarının tamamının gelir kaydedilmesine itiraz ederek, yalnızca teklif bedelinin %3’ü olan asgari geçici teminat tutarının gelir kaydedilip kalan kısmının iade edilmesini talep etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
4734 sayılı Kanun’un 33’üncü maddesi gereğince geçici teminat asgari %3 oranında alınmakta olup, teklif bedelinin %3’ünden fazla verilen teminat, tekliflerin gizliliği ve rekabetin sağlanması amacıyla alınmaktadır. Bu nedenle, geçici teminatın tamamının gelir kaydedilmesi yerine, Kanun’un eşit muamele ilkesine uygun olarak sadece asgari %3’lük kısmının gelir kaydedilmesi, fazlasının ise iade edilmesi gerekmektedir. Başvuru sahibinin 4.892.698,00 TL teklif bedeli için 200.000 TL geçici teminat verdiği, bunun %3’ünün 146.780,94 TL olduğu, bu tutarın gelir kaydedilmesinin uygun olduğu tespit edilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Geçici teminat tutarı asgari %3 oranının altında verilmişse ihale sürecinde nasıl bir değerlendirme yapılır?
Cevap: İhale mevzuatı gereği, geçici teminat asgari teklif bedelinin %3’ü oranında alınmalıdır. Bu oranın altında verilen teminat, teklifin geçersiz sayılmasına veya değerlendirme dışı bırakılmasına neden olabilir. Ancak, uygulamada teminat oranı üzerinde verilen fazla tutar, gizlilik ve rekabeti koruma amacıyla kabul edilir ve teklifin geçerliliği açısından eksiklik sayılmaz.
Soru: Fazla verilen geçici teminatın gelir kaydedilmemesi hangi mevzuat ilkesine dayanır?
Cevap: Fazla geçici teminatın tamamının gelir kaydedilmesi, eşit muamele ilkesinin ihlali anlamına gelebilir. Bu nedenle sadece kanunla öngörülen asgari tutarın gelir kaydedilmesi, fazlasının ise iade edilmesi gerekir; böylece ihalede rekabetin ve tekliflerin eşit şekilde değerlendirilmesi sağlanır.
Soru: Sosyal güvenlik prim borcu gibi yükümlülüklerden dolayı sözleşme imzası yapılamazsa geçici teminatın tamamı gelir kaydedilir mi?
Cevap: Sadece asgari %3’lük geçici teminat tutarı gelir kaydedilir. Söz konusu borç nedeniyle sözleşme imzalanamasa dahi, aşan kısmın iadesi gerekir; aksi halde ihalede rekabet ve mevzuat hükümlerine uygunluk ilkeleri zarar görür.
Soru: Birden fazla istekli geçici teminatını asgari %3’ün üzerinde verdiğinde, ihalede bu tutarlarla ilgili uygulama nasıl olmalıdır?
Cevap: Tüm istekliler açısından sadece asgari %3’lük tutar gelir kaydedilir, üzerindeki miktarlar iade edilir. Bu tutum, ihalede taraflar arasında eşit şartların sağlanması ve rekabetin korunması için gereklidir.
Soru: Geçici teminatın gelir kaydedilmesi sonucu ihalenin iptali veya işlemin yeniden yapılması gerekir mi?
Cevap: Geçici teminatların mevzuata aykırı olarak tamamının gelir kaydedilmesi ihale sürecinde hata oluşturabilir ve bu durum itiraz ve iptal gerekçesi olabilir. Doğru uygulama ile yalnızca asgari %3’lük kısım gelir kaydedilip fazlası iade edilerek, işlemin mevzuata uygun hale getirilip ihale işlemleri yeniden sonuçlandırılabilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Geçici teminatın tamamının gelir kaydedilmesi yerine neden sadece teklif bedelinin %3’ü oranındaki asgari kısmının gelir kaydedilmesine karar verilmiştir?
Cevap: Çünkü teklif bedelinin %3’ü asgari geçici teminat tutarıdır ve bu tutarın üzerinde verilen teminat, ihale sürecinde teklif gizliliği ve rekabetin sağlanması amacıyla alınmaktadır. Bu nedenle, tamamının gelir kaydedilmesi eşit muamele ilkesine aykırıdır; sadece asgari %3’lük kısmı gelir kaydedilip, fazlası iade edilmelidir.
Soru: Başvuru sahibinin kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcundan dolayı sözleşme imzalanamaması durumunda geçici teminat tutarına ne işlem uygulanmıştır?
Cevap: Başvuru sahibinin sözleşme imzalayamaması nedeniyle verilen geçici teminatın tamamı değil, sadece teklif bedelinin %3’ü olan asgari tutar gelir kaydedilmiş; teklif bedelinin %3’ünü aşan miktar ise iade edilmiştir.
Soru: Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin geçici teminatının da iade edilmesi kararı hangi gerekçeye dayanmıştır?
Cevap: İhale sürecinde eşitlik ve rekabet ilkeleri gereği, sadece asgari %3’lük geçici teminat tutarı gelir kaydedilip, fazlası iade edilmelidir. Bu ilke ikinci teklif sahibi için de geçerlidir; dolayısıyla onun da geçici teminatının %3’ü aşan kısmının iadesine karar verilmiştir.
Soru: İhalenin sonuçlandırılmasında geçici teminat uygulaması nasıl etkili olmuştur?
Cevap: Geçici teminatın asgari %3 oranında alınması nedeniyle, bu oran dışında kalan teminat tutarının iadesi ve sadece asgari kısmın gelir kaydedilmesi kararı ile ihale işlemleri mevzuata uygun hale getirilmiş ve ihale yeniden bu doğrultuda sonuçlandırılmıştır.
Detaylı Analiz
Başvuruya konu ihtilaf, geçici teminat tutarının hangi miktarda gelir kaydedileceğine yönelmiştir. İhale sürecinde en avantajlı teklif sahibi olduğu halde, başvuru sahibinin kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu nedeniyle sözleşme imzalanamamış, bunun sonucunda idare tarafından sunulan tüm geçici teminatın gelir kaydedilmesi yoluna gidilmiştir. Ancak başvuru sahibi sunduğu teminatın tamamının değil, yalnızca teklif bedelinin %3’üne karşılık gelen asgari kısmın gelir kaydedilmesi, fazlasının ise iadesi gerektiğini ileri sürmüştür.
Uyuşmazlıkta esasen üzerinde durulan konu, teklif sahibi tarafından verilen geçici teminatın asgari oranı aşan miktarına ilişkin nasıl bir uygulamanın benimsenmesi gerektiğidir. Özellikle teklif bedelinin %3’ünü aşan teminat tutarının gelir kaydına konu edilmesi durumunun, mevzuatta öngörülen sınırların ötesine geçilerek yapılan bir işlem olup olmayacağı değerlendirmeye alınmıştır. Bu noktada, geçici teminatın tamamının gelir kaydedilmesinin, teklif sahipleri arasında eşit, şeffaf ve rekabeti gözeten bir ortamın sağlanmasına aykırılık teşkil edip etmediği sorgulanmıştır.
Kurul değerlendirmesinde, geçici teminatın yalnızca teklif bedelinin %3’üne tekabül eden asgari kısmının gelir kaydedilmesi gerektiği vurgulanmıştır. Bu doğrultuda, daha yüksek tutarda geçici teminat sunulmuş olmasının, bu tutarın tamamının irad kaydedileceği anlamına gelmeyeceği açıkça ifade edilmiştir. Asgari oranı aşan kısmın teklif sahiplerinden talep edilmediği, yalnızca rekabetin tesisi ve tekliflerin gizliliğinin korunması amacıyla verilen bir tutar olduğu göz önüne alındığında, bu fazlalığın gelir kaydedilmesi yönündeki yaklaşımın eşit muamele ilkesine aykırılık oluşturduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Bu çerçevede yalnızca başvuru sahibi değil, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi açısından da aynı değerlendirme yapılmıştır. Her iki isteklinin geçici teminatının yalnızca teklif bedelinin %3’ü oranındaki kısmının gelir kaydedileceği, kalan kısmın ise iade edileceği karara bağlanmıştır. Böylece, teminat uygulamasına dair ihale işlemlerinin eşitlik ve rekabet ilkelerine uygun şekilde yeniden düzenlenmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Kurulun bu kararında, geçici teminat uygulamasını sadece nicel bir değerlendirme konusu olmaktan ziyade, ihale sürecinin temel ilkeleriyle birlikte ele aldığı görülmektedir. Yapılan değerlendirme sonucunda, geçici teminatın tamamının değil, yalnızca asgari kısmının gelir kaydedilmesi yönünde karar verilerek, işlemlerin bu esaslara uygun biçimde yeniden yürütülmesi gerektiği belirtilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.