KÜNYE
- Toplantı No: 2020/006
- Gündem No: 40
- Karar Tarihi: 12.02.2020
- Karar No: 2020/UY.I-340
- Başvuru Sahibi: Temsay Asansör Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi
- İhaleyi Yapan İdare: Dokuz Eylül Üniversitesi Rektörlüğü Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı
- İKN: 2019/631389
- İhale Adı: Uygulama ve Araştırma Hastanesi K1, K2, K3, K4 Asansörlerinin Yenilenmesi İşi
Özet
Geçici teminatın idare hesabına yatırıldığına ilişkin dekontların teyidinin yapılmaması nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması mevzuata aykırıdır
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, geçici teminat tutarının idare hesabına yatırıldığına dair dekontların geçerli belge olduğunu ve tekliflerinin değerlendirmeye alınması gerektiğini iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale dokümanları ve 4734 sayılı Kanun hükümleri uyarınca geçici teminatın tedavüldeki Türk Parası olarak idarenin banka hesabına yatırılması mümkündür. İdari Şartname’de teminatların idarenin belirttiği banka hesabına yatırılması ve makbuzlarının teklif zarfında sunulması gerektiği belirtilmiştir. Başvuru sahibinin sunduğu iki ayrı EFT dekontunun toplam tutarı, teklif bedelinin %3’ünden az değildir. Dekontların internet çıktısı olması asıl belge olmaması anlamına gelmez; idarece dekontların doğruluğu teyit edilebilir. İdarenin, geçici teminat tutarının ihale saatinden önce hesabına geçtiğini teyit etmesi halinde, teklifin değerlendirmeye alınması gerekmektedir.
İdare Görüşü
İdare, başvuru sahibinin geçici teminat dekontlarının asıl belge olmaması nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakıldığını belirtmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Geçici teminatın yatırıldığına dair banka dekontunun orijinal veya resmi belge olması gerekir mi, yoksa idarenin teyidi yeterli midir?
Cevap: Geçici teminatın yatırıldığını gösteren banka dekontlarının resmi banka makbuzu niteliğinde olması zorunlu olmamakla birlikte, idarenin bu dekontları doğrulayarak teminat tutarının hesabına geçtiğini teyit etmesi önemlidir. İdare, dekontların içeriğini ve hesabına geçişini bankadan veya ödeme sisteminden kontrol edebildiği sürece, internet çıktısı benzeri belgeler teklifin reddi için tek başına yeterli gerekçe oluşturmaz.
Soru: Teklifle sunulan geçici teminat dekontlarının tutarı, teklif bedelinin yüzde kaçını karşılamalıdır ve bu oran tutmazsa değerlendirme dışı bırakılır mı?
Cevap: Kamu ihalelerinde geçici teminat tutarı genellikle teklif bedelinin belli bir yüzdesi olarak belirlenir. Sunulan dekontların toplam tutarının bu oranın altında kalması halinde işin mevzuatına ve ihale dokümanlarına bağlı olarak teklif değerlendirme dışı bırakılabilir. Ancak tutar, şartnamede belirtilen orana yakın veya üzerinde ise bu gerekçeyle teklifin reddi doğru değildir.
Soru: İdare, tekliflerin açıklanması aşamasında geçici teminat tutarının hesabına geçmediğini fark ederse ne yapmalıdır?
Cevap: İdare, teminat tutarının ihale saatinden önce hesabına geçip geçmediğini teyit etmekle yükümlüdür. Eğer tutar geçmemişse, idarenin teminatın yatırılması konusunda ilgiliden ek süre talep etmesi veya teklifin değerlendirme dışı bırakılması yönünde karar vermesi mümkündür. Ancak bu işlemin usulüne uygun ve şartnamede belirtilen esaslara göre yapılması gerekir; aksi durumda işlemin iptal edilmeye açık unsuru bulunabilir.
Soru: Geçici teminatın yatırıldığına ilişkin belgelerin doğruluğunun idarece teyit edilmemesi halinde teklifin değerlendirme dışı bırakılması mevzuata uygun mudur?
Cevap: İdarenin, teminatın hesabına geçtiğini teyit etmeden veya bankadan kontrol etmeden internet çıktısı veya dekonta dayanarak teklifin değerlendirme dışı bırakması mevzuata uygun değildir. İdare, teyit işlemini tamamladıktan sonra teminatın yatırıldığına karar verirse teklif değerlendirmeye alınmalıdır.
Soru: Geçici teminatın yatırıldığına dair dekontların teklif dosyasında sunulması zorunlu mudur ve sunulmaması halinde teklif nasıl değerlendirilir?
Cevap: İhale dokümanlarında belirtilmişse, geçici teminatın yatırıldığına dair dekontun teklif dosyasında sunulması gereklidir. Sunulmaması durumunda teklif genellikle değerlendirme dışı bırakılır. Ancak dekontun asıl belge olmaması ya da internet çıktısı olması, idarenin teyidiyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması için tek başına yeterli olmamalıdır. Belgeler yeterince sunulmuşsa ve idari teyit yapılabiliyorsa, teklif değerlendirmeye alınmalıdır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin geçici teminat tutarının yatırıldığına dair sunduğu EFT dekontlarının internet çıktısı olması, teklifin değerlendirme dışı bırakılmasını gerektirir mi?
Cevap: Hayır, internet çıktısı olan EFT dekontları asıl belge olmamakla birlikte idarece doğruluğu teyit edilebilir, dolayısıyla bu gerekçeyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması mevzuata aykırıdır.
Soru: İdarenin, geçici teminat tutarının ihale saatinden önce hesabına geçtiğini teyit etmemesi durumunda ne sonuç doğar?
Cevap: İdarenin teminatın hesabına geçtiğini teyit etmemesi halinde yapılan değerlendirme eksik olur ve teklifin değerlendirme dışı bırakılması doğru olmayacaktır; bu nedenle idarenin teyit yapması ve ona göre işlem tesis etmesi gerekir.
Soru: Başvuru sahibinin sunduğu EFT dekontlarının toplam tutarının, teklif bedelinin %3’ünden az olması durumunda teklif değerlendirilebilir mi?
Cevap: Bu vakada, dekontların toplam tutarı teklif bedelinin %3’ünden az değildir; dolayısıyla teminat tutarı uygun bulunmuş ve bu yönle teklifin değerlendirme dışı bırakılması söz konusu olmamıştır.
Soru: Geçici teminatın idarenin belirttiği banka hesabına yatırılması zorunlu mudur ve bunun makbuzla belgelenmesi nasıl sağlanır?
Cevap: Evet, ihale dokümanlarında belirtilen idare hesabına yatırılması zorunludur ve makbuzları teklif zarfında sunulmalıdır. Ancak makbuz olarak sunulan dekontların asıl belge olmaması teklifin reddine sebep olmaz; idarece doğruluğu teyit edilmelidir.
Detaylı Analiz
Başvuru sahibi ile idare arasında ortaya çıkan uyuşmazlık, geçici teminatın yatırılmasına ilişkin belgelerin niteliği ve bu belgelerin geçerliliği üzerinden şekillenmiştir. Şikâyete konu olayda, başvuru sahibi teklif dosyasına geçici teminatın yatırıldığını gösteren EFT dekontlarını eklemiş, ancak bu belgelerin internet çıktısı şeklinde olması nedeniyle, idare tarafından asli belge niteliğinde görülmemiş ve teklif bu gerekçeyle değerlendirme dışı bırakılmıştır. Başvuru sahibi ise yatırılan teminatın ihale saatinden önce idare hesabına geçtiğini, dekontların da bu durumu tevsik ettiğini ileri sürmüştür.
İhale süreci bakımından geçici teminatların doğru şekilde yatırıldığının belgelendirilmesi önemli bir zorunluluk alanıdır. Söz konusu ihalede, idari şartname gereği geçici teminatın belirlenen idare hesabına yatırılması ve buna ilişkin makbuzun teklif zarfında sunulması öngörülmüştür. Bu kapsamda başvuru sahibi ihale dosyasına iki ayrı EFT dekontu eklemiş olup, bu belgelerin toplam tutarının teklif bedelinin yüzde üçlük oranını karşıladığı görülmektedir. Tartışma konusu ise bu belgelerin asıl belge niteliği taşıyıp taşımadığı noktasında yoğunlaşmıştır.
Bu vakada esaslı unsur kavramı, geçici teminatın varlığı ve geçerliliği ile ilişkilendirilerek ele alınmıştır. Belge formatına ilişkin şekli eksiklik, teminatın gerçekten yatırıldığını ortaya koyduğu sürece esaslı bir eksiklik olarak değerlendirilmemiştir. Kurul değerlendirmesinde, internet çıktısı şeklindeki belgelerin içerikleri itibarıyla somut bir ödeme gerçekleştiğini göstermesi ve bu bilgilerin idarece teyidinin mümkün olması hâlinde, belge türünün teklifin geçersizliğine yol açacak nitelikte esaslı bir eksiklik taşımayacağı sonucuna varılmıştır. Dolayısıyla EFT dekontlarının asıl belge olmaması, esaslı unsur eksikliği olarak görülmemiştir.
Somut olayda pilot ortağa ait iş deneyimi değerlendirmesi yapılmamış, uyuşmazlık yalnızca geçici teminata ilişkin şekli belgelerin niteliği üzerinde odaklanmıştır. Her ne kadar iş deneyimi konularına ilişkin uyuşmazlıklarda esaslı unsurların varlığı daha farklı şekillerde tartışılsa da, bu vakada pilot ortak veya alt yüklenici iş deneyimine ilişkin herhangi bir kanaat veya işlem yer almamıştır. Bu nedenle iş deneyimi yönünden özel bir değerlendirme yapılmasına ihtiyaç duyulmamıştır.
Kamu İhale Kurulu olayda temel yaklaşımını, teminatın yatırıldığına ilişkin bilginin belge formatından çok, içeriği ve teyit edilebilir olup olmaması üzerinden şekillendirmiştir. Kurul, teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına gerekçe yapılan internet çıktısı belgelerin, eğer idarece doğrulanabiliyorsa, bu yönüyle asıl belge olmasa dahi tevsik edici nitelik taşıdığını ifade etmiştir. Bu doğrultuda teklifin salt belge formatına dayanılarak değerlendirme dışı bırakılması yerinde bulunmamış; idarenin söz konusu tutarın ihale saatinden önce hesaba geçip geçmediğini araştırması gerektiği, bu teyit sonrası işleme yön verilmesinin gerektiği değerlendirilmiştir. Sonuç olarak düzeltici işlem kararı verilmiş ve teklifin değerlendirme dışı bırakılması hukuka aykırı bulunmuştur.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.