KÜNYE
- Toplantı No: 2021/016
- Gündem No: 42
- Karar Tarihi: 21.04.2021
- Karar No: 2021/UY.II-859
- Başvuru Sahibi: Adem GÜVEN
- İhaleyi Yapan İdare: Muş İl Özel İdaresi
- İKN: 2021/47197
- İhale Adı: Muş İl Emniyet Müdürlüğü Eski Hürriyet Polis Merkezi Amirliği Lojmanlı Ek Hizmet Binası Lojmanlarının Lavabo ve Wc Onarımı
Özet
Geçici teminatın başka bir istekli tarafından yatırılması yasak fiil oluşturduğu için itirazen şikayet reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, geçici teminatın başka bir istekli tarafından yatırılmasının yasak fiil sayılmaması ve tekliflerinin değerlendirmeye alınmasını talep etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale dosyasındaki belgeler ve EKAP kayıtları incelenmiş, başvuru sahibinin geçici teminatının başka bir istekli şirket müdürü tarafından yatırıldığı tespit edilmiştir. İsteklilerin teklif tutarları ve geçici teminat tutarları karşılaştırılmış, geçici teminat tutarının teklif tutarının %3’ünden az olmaması gerektiği, ancak başvuru sahibinin geçici teminatının diğer istekli tarafından yatırılması nedeniyle tekliflerin birbirlerinden haberdar oldukları ve organik bağ bulunduğu sonucuna varılmıştır. Bu durum, 4734 sayılı Kanun’un 17. maddesinde belirtilen yasak fiil ve davranışlar kapsamında değerlendirilmiştir.
İdare Görüşü
İdare, geçici teminatın başka bir istekli tarafından yatırıldığını tespit etmiş, bu durumu 4734 sayılı Kanun’un 17. maddesinin b ve d bentleri kapsamında yasak fiil olarak değerlendirmiş ve her iki isteklinin tekliflerini değerlendirme dışı bırakmıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru: Geçici teminatın başka bir istekli ya da onun temsilcisi tarafından yatırılması ihalede yasaklı fiil olarak kabul edilir mi?
Cevap: Geçici teminatın başka bir istekli veya onun organik bağı olan bir temsilci tarafından yatırılması, taraflar arasında teklif güvenilirliği ve rekabet eşitliği ilkesine aykırı hareket anlamına gelebilir. Bu nedenle, uygulamada bu durum genellikle yasak fiil kapsamında değerlendirilmekte ve ilgili tekliflerin ihale dışı bırakılmasına yol açmaktadır. Ancak, somut olayın özelliklerine göre organik bağın varlığı ve tarafların birbirinden haberdar olup olmadığı incelenir.
Soru: Aynı ihalede yer alan firmaların geçici teminat işlemleri birbirinin müdürü veya temsilcisi tarafından yapılırsa ne gibi sonuçlar doğar?
Cevap: Böyle durumlarda, teklif sahipleri arasında irtibat ve bilgi alışverişi olduğu, dolayısıyla rekabetin zarar gördüğü kanaati doğabilir; bu durum yasak fiil olarak nitelendirilir. Sonuç olarak, ilgililerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılabilir ve yasaklı davranış nedeniyle işleme ilişkin yaptırımlar uygulanabilir.
Soru: Geçici teminat yatırma işleminin başkası tarafından yapılması durumunda idarenin teklif değerlendirme sürecindeki yükümlülükleri nelerdir?
Cevap: İdare, geçici teminatın yatıran kişi ile teklif sahibi arasındaki ilişkiyi ve buna ilişkin kayıtları, belgeleri titizlikle incelemelidir. Şüpheli durumlarda tarafların aralarındaki bağın olup olmadığı araştırılmalı, varsa uygulamada yasak fiil kabul edilerek tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması yönünde işlem yapılmalıdır.
Soru: Bir isteklinin geçici teminatını başka bir istekli yatırmışsa, sadece o isteklinin mi yoksa her iki isteklinin de teklifleri değerlendirme dışı bırakılır mı?
Cevap: Rekabet şartlarının bozulduğu ve tarafların birbirlerinden haberdar oldukları somut şekilde tespit edilirse, genellikle her iki isteklinin teklifleri de değerlendirme dışı bırakılır. Bu yaklaşım, ihalenin şeffaflık ve eşitlik ilkelerini koruma amacı taşır.
Soru: İdarenin şikayet başvurusuna verdiği cevapta usule tam uyulmaması ihale sürecinde başvuru sahibinin hak kaybına neden olur mu?
Cevap: Usule ilişkin eksiklikler, eğer başvuru sahibinin talebinin esası etkilenmemiş ve hakkaniyetli bir karar verilmişse, mutlaka hak kaybına yol açmaz. Ancak idarenin cevabındaki usulî hatalar, somut duruma göre yeniden değerlendirilmelidir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin geçici teminatının başka bir istekli şirket müdürü tarafından yatırılması, tekliflerin birbirinden haberdar olduğu ve organik bağın varlığı açısından nasıl değerlendirildi?
Cevap: İhale dosyasındaki belgeler ve EKAP kayıtları incelenerek, geçici teminatın başka bir istekli şirket müdürü tarafından yatırıldığı tespit edilmiştir. Bu durum, tekliflerin birbirinden haberdar olduklarını ve aralarında organik bağ bulunduğunu göstermiştir. Dolayısıyla bu eylem yasak fiil ve davranış kapsamında değerlendirilmiştir.
Soru: İdarenin geçici teminatın başka istekli tarafından yatırılması nedeniyle her iki isteklinin tekliflerini değerlendirme dışı bırakması hukuken doğru bulunmuş mudur?
Cevap: Evet, Kamu İhale Kurulu bu durumu yasak fiil ve davranış kapsamında gördüğü için idarenin her iki isteklinin tekliflerini değerlendirme dışı bırakması yerinde bulunmuştur.
Soru: Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvurusunda, geçici teminatın başka istekli tarafından yatırılmasının yasak fiil sayılmaması talebi ne şekilde değerlendirilmiştir?
Cevap: Kamu İhale Kurulu, başvuru sahibinin talebini reddetmiş ve geçici teminatın diğer istekli tarafından yatırılmasının yasak fiil ve davranışlar kapsamında olduğuna karar vermiştir.
Soru: İdarenin şikayet başvurusuna verdiği cevabın usulüne tam uyulmaması başvuru sahibine hak kaybı yaşatmış mıdır?
Cevap: İdarenin cevabındaki usulî eksiklik başvuru sahibi açısından hak kaybına yol açmamıştır.
Detaylı Analiz
İhaleye ilişkin uyuşmazlık, bir isteklinin geçici teminatının, başka bir ihaleye katılan isteklinin şirket müdürü tarafından yatırılmış olması nedeniyle, bu durumun yasak fiil niteliği taşıyıp taşımadığı çerçevesinde ortaya çıkmıştır. Başvuru sahibi, geçici teminatın sadece ödemesinin başka bir kişi eliyle yapılmış olmasının teklifin değerlendirme dışı bırakılması sonucunu doğurmaması gerektiğini ileri sürmüş; idare ise geçici teminatın yatırılma şekli üzerinden istekliler arasında bağ kurarak her iki teklifin de değerlendirme dışı bırakılmasına karar vermiştir.
Uyuşmazlığın merkezindeki teknik mesele, geçici teminatın sunulmasında şekli bir uygunsuzluk bulunup bulunmadığı değil, bu ödeme işleminin istekliler arasında bir irtibatın kanıtı sayılıp sayılamayacağıdır. Yapılan incelemelerde teminatın, başvuru sahibi olmayan başka bir isteklinin şirket müdürü tarafından yatırıldığı tespit edilmiş, bu durum yalnızca fiziki bir işlem değil aynı zamanda tekliflerin birbirinden haberdar olduğu yönünde somut bir karine olarak değerlendirilmiştir.
Bu olayda esaslı unsur, geçici teminatın kimin tarafından yatırıldığı değil, bu eylemin taraflar arasında organik bağ ve bilgi alışverişi olduğuna dair ne tür sonuçlar doğurduğudur. Kurul, farklı istekliler arasında görünürdeki bu mali işlem ilişkisinin, tekliflerin birbirinden bağımsız şekilde hazırlandığı varsayımını zayıflattığını tespit etmiş ve olayda rekabet ilkesinin zarar gördüğü kanaatine ulaşmıştır. Burada, formel değil, maddi kriterler esas alınmış; işlemin arka planındaki irtibat irdelenmiştir.
Somut olayda pilot ya da diğer ortakların iş deneyimi gibi nitelik yeterlikleri tartışma konusu edilmemiş, değerlendirme tamamen geçici teminat yatırma işlemini yapan kişinin pozisyonu üzerinden yürütülmüştür. Dolayısıyla herhangi bir iş deneyim belgesi ya da yeterlik kriterinde eksiklik değil, işlem bağı nedeniyle yasak fiil kapsamında bir değerlendirme yapılmıştır. Bu yönüyle başvuru sahibinin teklifinin teknik ya da mali yetersizlik gerekçesiyle değil, ihaleye katılma sürecindeki davranışları temel alınarak elendiği anlaşılmaktadır.
Kamu İhale Kurulu, idarenin yaklaşımını yerinde bulmuş ve ödeme işleminin taraflar arasında organik bağın göstergesi olduğuna kanaat getirmiştir. Aynı ihaleye katılan iki şirket arasında bu nitelikte bir işlem olması, diğer tekliflerin güvenirliğini etkileyebilecek düzeyde görülmüş ve bu çerçevede rekabetin ihlal edildiği değerlendirilmiştir. Kurul kararında, başvuruya konu usul eksikliklerine rağmen başvuru sahibinin esas yönünden hak kaybına uğramadığı da vurgulanmış, böylece nihai olarak itirazen şikayet başvurusunun reddine karar verilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.