Geçici teminat mektuplarının EKAP üzerinden teyit edilememesi ve sınır değer hesaplamasına etkisi - 2020/UY.I-1253

KÜNYE

  • Toplantı No: 2020/033
  • Gündem No: 19
  • Karar Tarihi: 22.07.2020
  • Karar No: 2020/UY.I-1253
  • Başvuru Sahibi: Namık Kadan - Keban Isı Sanayi İmalat İth. İhr. İnş. Tic. ve Tur. Ltd. Şti. İş Ortaklığı
  • İhaleyi Yapan İdare: Yenişehir Belediye Başkanlığı Spor Hizmetleri İşletme Müdürlüğü
  • İKN: 2020/214684
  • İhale Adı: Spor Tesisi Yapımı İkmal

Özet

Geçici teminat mektuplarının EKAP üzerinden teyit edilememesi nedeniyle tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması ve sınır değer tespitinin usulüne uygunluğu

Başvuru / İddialar

Başvuru sahibi, ikinci oturumda bazı tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması sonucu sınır değerin değiştiğini, geçici teminat mektuplarının teyit edilmemesi gerekçesinin araştırılarak mevzuata uygun işlem yapılmasını talep etmiştir.

Kurul Değerlendirmesi

İhale komisyonu, ilk oturumda teklif mektupları ve geçici teminatların usulüne uygun sunulup sunulmadığını kontrol etmiş, ancak tekliflerin reddi veya kabulüne karar vermemiştir. İkinci oturumda ise EKAP üzerinden yapılan teyitlerde iki isteklinin geçici teminat mektuplarının teyit edilemediği tespit edilerek bu isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılmıştır. Bu durumda, sınır değer 2.871.632,71 TL olarak tespit edilmiştir. İdari şartnamede ve ilgili mevzuatta, geçici teminatların EKAP üzerinden teyit edilmesi ve sunulmayacak belgeler tablosunda ayırt edici numaraların belirtilmesi gerektiği düzenlenmiştir. Bu usule uygun olmayan teminat mektuplarının geçerli sayılmayacağı ve tekliflerin değerlendirme dışı bırakılacağı açıkça belirtilmiştir.

Genel Soru–Cevap

Soru: Geçici teminat mektuplarının EKAP üzerinden teyit edilmemesi halinde tekliflerin tamamen değerlendirme dışı bırakılması zorunlu mudur?
Cevap: İdari şartname ve ilgili mevzuatta geçici teminatların EKAP üzerinden teyit edilmesi zorunlu kılındığında, bu usule uygun olmayan teminatların geçerli sayılmaması nedeniyle tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması genel uygulamadır. Bu noktada, EKAP teyit işleminin gerçekleşmemesi veya başarısız olması, teklifin şekil yönünden uygunluğunu etkiler ve teklifçinin değerlendirme dışı bırakılması kararı hukuken geçerlilik kazanabilir.

Soru: EKAP üzerinden teyit edilemeyen geçici teminatların değerlendirme dışı bırakılması sınır değer hesabını nasıl etkiler?
Cevap: Değerlendirme dışı bırakılan teklifler nedeniyle ihale komisyonunun dikkate aldığı tekliflerin fiyat aralığı ve sayısı değişeceği için, sınır değer buna göre yeniden hesaplanır. Sınır değer tespitinde, sadece geçerli ve değerlendirmeye alınan teklifler esas alınır; dolayısıyla EKAP teyit sürecinde başarısız olan teklifler nedeniyle sınır değer değişebilir ve bu durum mevzuata uygun kabul edilir.

Soru: İhale sürecinde geçici teminatların usulüne uygun sunulup sunulmadığı hangi aşamada ve ne şekilde kontrol edilir?
Cevap: Genellikle tekliflerin ilk oturumunda geçici teminat mektuplarının sunulup sunulmadığı ve şekil yönünden uygunluğu kontrol edilir. Ancak, teminatların geçerliliği ve EKAP üzerinden teyit edilmesi gibi daha detaylı uygunluk kontrolleri sonraki aşamalarda yapılabilir. Bu süreçte tekliflerin reddi veya kabulü EKAP teyit sonuçlarına bağlı olarak ikinci oturumda gerçekleşebilir.

Soru: İdari şartnamelerde geçici teminatların EKAP üzerinden teyit edilmesinin zorunlu olmasının dayanağı ve uygulamada önemi nedir?
Cevap: İdari şartnamelerde geçici teminatların EKAP üzerinden teyit edilmesinin zorunlu tutulması, teminatların gerçek ve geçerli olmasını sağlamak, sahte veya geçersiz teminat kullanımını önlemek amacı taşır. Bu zorunluluk, teminatların usulüne uygunluğunun değerlendirilmesinde önemli bir ölçüttür ve bu usule uyulmaması halinde teklifin değerlendirme dışı bırakılması ihale güvenilirliği açısından meşru karşılanır.

Soru: EKAP üzerinden yapılan teminat teyitlerinde ortaya çıkan teknik veya sistemsel sorunlar tekliflerin değerlendirme dışı kalmasına neden olabilir mi?
Cevap: Mevzuatta veya idari şartnamede EKAP teyidinin zorunlu olduğu belirtilmişse, sistemsel sorunlar nedeniyle teyit yapılamaması halinde teklifin geçersiz sayılması yönünde uygulama tereddüt ve ihtilaf yaratabilir. Bu tür durumlarda idarenin sistem sorunlarını belgelerle ve kayıtlarla ispatlaması önemlidir; aksi halde teklifçinin mağduriyeti söz konusu olabilir. Ancak genel olarak, EKAP teyidinin sağlanmaması teminatın geçerliliğini etkiler ve teklifin diskalifiye edilme sebebi olabilir.

Vakaya Özel Soru–Cevap

Soru: EKAP üzerinden teyit edilemeyen geçici teminat mektuplarının tekliflerin değerlendirme dışı bırakılmasına doğrudan etkisi nedir?
Cevap: EKAP üzerinden teyit edilemeyen geçici teminat mektupları, idari şartname ve mevzuat hükümleri gereği geçerli sayılmadığı için, bu tür teminat sunan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılmıştır.

Soru: Sınır değer tespiti, değerlendirme dışı bırakılan teklifler nedeniyle nasıl etkilenmiştir?
Cevap: İlgili isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması sonucu, ticari değerler değişmiş ve sınır değer bu durum doğrultusunda 2.871.632,71 TL olarak belirlenmiştir. Sınır değer tespitinde mevzuata aykırılık bulunmamıştır.

Soru: İhale komisyonu, geçici teminat mektuplarının usulüne uygun sunulup sunulmadığını hangi aşamada ve nasıl değerlendirmiştir?
Cevap: İhale komisyonu, geçici teminat mektuplarının usulüne uygun olarak sunulup sunulmadığını ilk oturumda kontrol etmiş, ancak tekliflerin reddi veya kabulüne ilişkin karar ikinci oturumda, EKAP teyit sonuçlarına göre verilmiştir.

Soru: İdari şartnamenin geçici teminatların EKAP üzerinden teyit edilmesiyle ilgili düzenlemesi nasıl uygulanmıştır?
Cevap: İdari şartnamede, geçici teminatların EKAP üzerinden teyit edilmesinin zorunlu olduğu açıkça belirtilmiş ve bu usule uymayan teminatların geçerli sayılmayacağı kuralı uygulanarak, teyit edilemeyen teminatlara ilişkin teklifler değerlendirme dışı bırakılmıştır.

Detaylı Analiz

İhale sürecine ilişkin değerlendirmeye konu olayda, geçici teminat mektuplarının Elektronik Kamu Alımları Platformu (EKAP) üzerinden teyit edilememesi nedeniyle bazı isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu işlemin sınır değer hesaplamasına etkisi üzerinde durulmuştur. Başvuru sahibi, ikinci oturumda verilen bu kararın teklif sıralamasını etkilediğini, geçici teminatların teyit edilememesinin teknik veya idari bir eksiklikten kaynaklanma ihtimalinin araştırılması gerektiğini savunarak, söz konusu teklifler değerlendirme dışı bırakılmadan önce gerekli incelemenin yapılmadığını ileri sürmüştür.

Uyuşmazlıkta öne çıkan temel husus, geçici teminat mektuplarının yalnızca şeklen sunulmuş olması değil, aynı zamanda mevzuata uygun olarak EKAP sistemi üzerinden teyidinin yapılmış olması gerekliliğidir. Komisyonun ilk oturumda belgelerin fiziken sunulup sunulmadığını kontrol ettiği, ancak geçerlilik yönünden esas değerlendirmenin ikinci oturumda yapıldığı anlaşılmaktadır. Bu kapsamda, EKAP üzerinden teyit edilemeyen teminatların geçerli kabul edilmemesi ihale düzeninde geçerlilik şartı olarak değerlendirilmiştir.

Karar bağlamında “esastan unsur” ayrımı, geçici teminat mektuplarının sadece şekli bir belge niteliğinde olmayıp, içeriğinde belirli doğrulama kriterlerini taşıması gerektiği anlayışıyla ele alınmıştır. EKAP üzerinden teyit edilemeyen teminat mektupları, sistemsel güvencenin sağlanamaması nedeniyle, ihale güvenliğini doğrudan etkileyen ve teklifin geçerliliğini ortadan kaldıran bir durum olarak kabul edilmiştir. Bu da ilgili eksikliğin ihale açısından şekli değil, esaslı bir nitelik arz ettiğine işaret etmektedir.

Olayda pilot ortaklık, iş deneyimi bakımından tartışmalı bir konumda değildir. Değerlendirme açısında esas meseleyi, geçici teminat sunumunun mecra ve uygunluk kriterlerine bağlanması oluşturmuştur. Tekliflerin teknik ve mali yeterlilikleri, geçici teminatın teyidinden bağımsız olarak değerlendirmeye alınmadığı için, teklif sahiplerinin iş bitirme ya da ortaklık yapısına bakılmaksızın değerlendirme dışı bırakma işlemi tüm isteklileri eşit şekilde etkilemiştir.

Kamu İhale Kurulu, komisyonun EKAP üzerinden yapılan teyit işlemi sonucuna dayanarak verdiği değerlendirme dışı bırakma kararını hukuka uygun bulmuş, bu durumun sınır değer üzerindeki etkisinin de mevzuat açısından sorun teşkil etmediği sonucuna ulaşmıştır. Dolayısıyla, başvuru sahibinin sınır değerin değişimiyle ilgili iddiasının, geçici teminatların geçersizliği nedeniyle ortaya çıkan doğal bir sonuç olduğu kabul edilerek, itirazen şikâyet başvurusu reddedilmiştir.


Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.

Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.