KÜNYE
- Toplantı No: 2020/044
- Gündem No: 23
- Karar Tarihi: 30.09.2020
- Karar No: 2020/UY.II-1602
- Başvuru Sahibi: Se ve İnşaat Hay. Tem. Yakıt Doğal Gaz Taş. Gıda Tic. ve San. Ltd. Şti. - Aslı Berk Yapı İnş. Otom. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: İller Bankası Anonim Şirketi Yatırım Koordinasyon Dairesi Başkanlığı
- İKN: 2020/300628
- İhale Adı: Dedefakılı (Yozgat) Kanalizasyon İnşaatı Yapım İşi
Özet
Geçici teminat mektubunun standart forma uygun olmaması nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması hukuka uygundur
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, diğer isteklinin geçici teminat mektubunun standart forma uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmasının ve sınır değer hesabına dahil edilmemesinin mevzuata aykırı olduğunu, bu isteklinin teklifinin sınır değer hesabına katılması halinde ihalenin kendilerinde kalacağını iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
4734 sayılı Kanun ve ilgili Yönetmelik hükümlerine göre geçici teminat mektuplarının kapsam ve şeklinin Kamu İhale Kurumu tarafından belirlenen standart formlara uygun olması zorunludur. İncelenen teminat mektubunda ‘4734 sayılı Kanun’ ifadesinin bulunmaması ve standart formda yer alan ifadelerden farklı ifadelerin yer alması nedeniyle standart forma uygun olmadığı tespit edilmiştir. Standart forma uygun olmayan teminat mektupları geçerli kabul edilmez ve bu durumda teklif değerlendirme dışı bırakılır. Yaklaşık maliyetin %3’ünden az olmamak üzere geçici teminat alınması zorunludur ve sınır değer hesabı geçerli teklifler üzerinden yapılır.
Genel Soru–Cevap
Soru: Geçici teminat mektubunda standart forma uyulmaması halinde teklife hangi yaptırımlar uygulanır?
Cevap: Kamu ihale mevzuatına göre, geçici teminat mektubunun Kamu İhale Kurumu tarafından belirlenen standart forma uygun olmaması durumunda teminat geçerli sayılmaz. Bu durumda, ilgili isteklinin teklifi finansal yeterlik veya teklifin değerlendirilmesi açısından geçerli bulunmaz; sınır değer hesabına dahil edilmez ve teklif değerlendirme dışı bırakılır.
Soru: Geçici teminat mektubunun standart forma uygunluğunu belirlerken nelere dikkat edilmelidir?
Cevap: Standart forma uygunluk değerlendirmesinde, teminat mektubunda Kanun ve Yönetmelik metinlerinde belirtilen zorunlu ifadelerin yer alması gerekir. Örneğin, ilgili kanun numarası, teminat tutarı, geçerlilik süresi, geri çekilme yasağı gibi hususlar standart formda belirtilen şekliyle yazılmalıdır. Bu ifadelerde farklılık ya da eksiklik olması, formun standart dışı sayılmasına neden olabilir.
Soru: Sınır değer hesabında hangi teklifler dikkate alınır?
Cevap: Sınır değer hesabı sadece geçerli ve mevzuata uygun teklifler üzerinden yapılır. Geçici teminat mektubu standart forma uygun olmayan tekliflerin mali tutarları, finansal yeterliliği uygun dahi olsa sınır değer hesabına dahil edilmez; dolayısıyla bu teklifler değerlendirme dışında bırakılır.
Soru: İdare, geçici teminatın standart forma uygunluğunu tespit ederken hangi kriterleri esas almalıdır?
Cevap: İdare, teminat mektubundaki ifadeleri, standart form örneği ve ilgili mevzuat hükümleriyle karşılaştırarak uygunsuzluk olup olmadığını tespit eder. Standart formda bulunması gereken zorunlu ifadelerin eksik veya farklı olması hâlinde teminat geçersiz sayılır. İdare bu tespiti usulünce ve somut inceleme ile yapmalıdır; belirsizlik halinde ek bilgi isteyebilir veya şartname hükümlerine başvurabilir.
Soru: Standart forma aykırı teminat mektuplarına ilişkin itirazların genel olarak değerlendirilme durumu nasıldır?
Cevap: Uygulamada standart forma aykırılıklar önemli ve bağlayıcı kabul edilir; dolayısıyla bu nedenle yapılan itirazlar genellikle reddedilir. İtiraz mercileri, standart form zorunluluğunun ihlal edilmesini teklifin geçersiz sayılması için hukuken haklı gerekçe olarak görür. Bu durum, tekliflerin eşitlik ve şeffaflık ilkelerine uygunluğunu sağlama amacını taşır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İlgili isteklinin geçici teminat mektubunun standart forma uygun olmaması teklifinin neden değerlendirme dışı bırakılmasına yol açmıştır?
Cevap: Teminat mektubunda standart formda bulunması gereken “4734 sayılı Kanun” ifadesinin yer almaması ve standart formda öngörülmeyen farklı ifadelerin bulunması, teminatın standart forma uygun olmadığını göstermiştir. Bu nedenle teminat geçerli sayılmamış ve ilgili isteklinin teklifi sınır değer hesabına dahil edilmeden değerlendirme dışı bırakılmıştır.
Soru: Standart forma uygun olmayan geçici teminat mektuplarının teklif değerlendirmesi üzerindeki etkisi ne olmuştur?
Cevap: Standart forma uymayan teminat mektupları geçerli teminat olarak kabul edilmediği için, bu tür mektupla teklif veren isteklilerin teklifleri sınır değer hesabına dahil edilmemiş ve ihale değerlendirmesi dışında bırakılmıştır.
Soru: Başvuru sahibinin iddiasıyla gerçek durum arasında nasıl bir fark vardır?
Cevap: Başvuru sahibi, standart forma uygun olmadığı gerekçesiyle diğer isteklinin teklifinin dışlanmasını hukuka aykırı bulmuş ve bu teklif değerlendirme dışı bırakılmasa ihaleyi kendilerinin kazanacağını ileri sürmüştür. Ancak ihale kurulunca yapılan incelemede, standart form zorunluluğunun ihlali tespit edilmiş ve değerlendirme dışı bırakma işlemi mevzuata uygun bulunmuştur.
Soru: İtirazen şikâyet başvurusunun reddedilmesine neden olan hukuki gerekçe nedir?
Cevap: Kurul, geçici teminat mektuplarının Kamu İhale Kurumu tarafından belirlenen standart formlara uygun olmasının zorunlu olduğunu, standart forma aykırı teminatların geçerli kabul edilmediğini ve bu nedenle sınır değer hesabında dikkate alınmamasının mevzuata uygun olduğunu belirterek şikâyetin reddine karar vermiştir.
Detaylı Analiz
İhale sürecine ilişkin başvuruda, değerlendirmeye konu asıl uyuşmazlık, bir isteklinin sunduğu geçici teminat mektubunun ilgili kurum tarafından belirlenen standart forma uygun olup olmadığı ve bu nedenle teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının hukuka uygun sayılıp sayılmayacağı etrafında şekillenmiştir. Başvuru sahibi, bu isteklinin teklifi geçerli olarak kabul edilseydi ihalenin kendilerinde kalacağını ileri sürmüştür. Bu iddia, sınır değer hesabında hangi tekliflerin dikkate alınacağına ve geçici teminatın teklifin geçerliliğine olan etkisine ilişkin bir değerlendirmeyi zorunlu kılmıştır.
Uyuşmazlığın merkezinde yer alan geçici teminat mektubu, şekil ve içerik bakımından Kamu İhale Kurumu tarafından belirlenen forma uygun olmak zorundadır. İnceleme konusu olayda, söz konusu teminat mektubunun içinde yer alması gereken “4734 sayılı Kanun” ifadesine yer verilmediği, ayrıca standart formda öngörülmeyen farklı ifadelere yer verildiği tespit edilmiştir. Bu durum, mevzuata göre teminat mektubunun geçerli sayılmaması sonucunu doğurmuş ve dolayısıyla ilgili isteklinin teklifi hem sınır değer hesabına alınmamış hem de teknik ve mali yeterlik değerlendirmesine katılmamıştır.
Bu bağlamda esaslı unsur kavramı sürecin bütünlüğü içinde belirleyici bir rol oynamaktadır. Teminat mektubundaki ifadelerin standart forma uygunluğu, sadece şekli bir unsur olarak değil, aynı zamanda teklifin geçerliliğini doğrudan etkileyen bir unsur olarak kabul edilmiştir. Bu nedenle teklif sahibinin sunduğu belge, yeterli nitelikte bir teminat sunma yükümlülüğünü yerine getirmediği gerekçesiyle önemli ve esaslı bir eksiklik olarak değerlendirilmiş ve bu sebeple teklif tümüyle dışlanmıştır.
Olayda bir ortak girişim yapısı veya pilot ortağa ilişkin bir değerlendirme bulunmadığı için pilot ortağın iş deneyimi yönünden bir tartışmaya yer verilmemiştir. Teknik yeterlik alanında herhangi bir eksiklik ya da değerlendirme konusu edilmemiş; sürecin merkezinde yalnızca geçici teminata ilişkin eksiklik yer almıştır. Bu nedenle iş deneyimi yönünden bir değerlendirme yapılmasına gerek kalmamıştır.
Kamu İhale Kurulu, geçici teminat mektubu içeriğini standart form örneğiyle karşılaştırarak yaptığı somut değerlendirme sonucunda, belgedeki ifade farklılıklarının mevzuatın öngördüğü uyum düzeyini sağlamadığını tespit etmiş ve bu nedenle teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin işlemi hukuka uygun bulmuştur. Bu çerçevede, başvuru sahibinin diğer teklifin değerlendirme dışı bırakılmasının hatalı olduğu yönündeki iddiası kurul tarafından yerinde görülmemiş, sınır değer hesabına yalnızca geçerli teklifler dâhil edilmesi gerektiği yönündeki esas, kararda belirleyici olmuştur. Sonuç olarak itirazen şikâyet başvurusu reddedilmiş; ihale işlemleri yerinde ve mevzuata uygun kabul edilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.