Geçici teminat mektubunun Kanun’daki standart forma elektronik ortamda düzenlenmesi ve uygunluğunun değerlendirilmesi - 2021/UY.II-729

KÜNYE

  • Toplantı No: 2021/013
  • Gündem No: 14
  • Karar Tarihi: 31.03.2021
  • Karar No: 2021/UY.II-729
  • Başvuru Sahibi: Aşkınlar Müteahhitlik San. ve Tic. Ltd. Şti.
  • İhaleyi Yapan İdare: Emniyet Genel Müdürlüğü
  • İKN: 2020/716104
  • İhale Adı: Ankara İli Sincan İlçe Emniyet Müdürlüğü Hizmet Binası

Özet

Geçici teminat mektubunun elektronik ortamda düzenlenmesi nedeniyle standart forma uygunluğu kabul edilmiştir

Başvuru / İddialar

Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin geçici teminat mektubunda Kanun’un 34. maddesi uyarınca haczedilemez ve ihtiyati tedbir konulamaz ibaresinin bulunmadığını ve bu nedenle teminat mektubunun standart forma aykırı olduğunu iddia etmiştir.

Kurul Değerlendirmesi

İhale üzerinde bırakılan isteklinin geçici teminat mektubu, Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin 21. maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak elektronik ortamda düzenlenmiş ve EKAP üzerinden teyit edilmiştir. Bu nedenle, elektronik geçici teminat mektubunun standart forma uygun olup olmadığına dair ayrı bir değerlendirme yapılamaz. Ayrıca, teminat mektubunun tutarı toplam teklif bedelinin %3’ünü karşılamakta ve geçerlilik tarihi şartnameye uygundur.

Genel Soru–Cevap

Soru: Elektronik ortamda düzenlenen geçici teminat mektuplarında Kanun ve Yönetmelikte öngörülen standart form hükümlerinin birebir aranması gerekir mi?
Cevap: Elektronik ortamda düzenlenen geçici teminat mektupları, Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği kapsamında EKAP üzerinden düzenlenip teyit edildikleri sürece, standart formun tüm unsurlarının ayrı ayrı aranması beklenmeyebilir. Bu nedenle, söz konusu teminat mektuplarının standart forma uygunluğuna dair ilave bir değerlendirme genellikle yapılmaz.

Soru: Geçici teminat mektubunda Kanunda belirtilen “haczedilemez ve ihtiyati tedbir konulamaz” ifadelerinin bulunmaması, teminat mektubunun geçersiz sayılması için yeterli midir?
Cevap: Elektronik ortamda düzenlenen teminat mektuplarında bu ifadenin yer almaması, teminatın geçerliliğini otomatik olarak ortadan kaldırmaz. Teminatın geçerliliği, EKAP üzerinden teyit edilip mevzuata uygunluğunun tespitiyle sağlanabilir.

Soru: İhale sürecinde sunulan geçici teminat mektubunun tutarı ve geçerlilik süresi nasıl değerlendirilir?
Cevap: Geçici teminat mektubunun tutarı, kanunda veya ihale dokümanında öngörülen oran ve miktarda olmalı; geçerlilik süresi de teklifin geçerlilik süresi ve şartname hükümlerine uygun bulunmalıdır. Bu ölçütlere uymayan teminatlar, geçersiz sayılabilir.

Soru: Elektronik ortamda düzenlenen geçici teminat mektuplarına ilişkin itirazlarda idari merci veya Kurul tarafından nelere özellikle dikkat edilir?
Cevap: Bu tür itirazlarda, teminat mektubunun EKAP üzerinden düzenlenip düzenlenmediği, tutar ve geçerlilik süresinin şartnamedeki koşullarla uyumu ve mevzuata uygunluğu esas alınır. Ayrı bir standart form uygunluğu incelemesi yapılmadan, elektronik ortamda hazırlanan teminatlar genellikle geçerli kabul edilir.

Soru: İhale sürecinde geçici teminat mektubunun şekli unsurlarına ilişkin tereddütler olduğunda uygulanacak genel yaklaşım nedir?
Cevap: Eğer teminat mektubu elektronik ortamda mevzuata uygun olarak düzenlenmiş ve teyit edilmişse, şekli yönlerden dolayı teminatın geçersiz sayılması yerine esaslı mevzuata uygunluk kriterleri göz önünde tutulur. Aksi takdirde, gereksiz eleme ve itiraza mahal verilmiş olur.

Vakaya Özel Soru–Cevap

Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin elektronik ortamda düzenlenmiş geçici teminat mektubunda Kanun ve Yönetmelikte belirtilen standart forma uygunluk araması yapılabilir mi?
Cevap: İhale üzerinde bırakılan isteklinin geçici teminat mektubu, Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin ilgili maddesine uygun olarak elektronik ortamda düzenlendiği ve EKAP üzerinden teyit edildiği için standart forma uygunluk hususunda ayrıca bir değerlendirme yapılamaz.

Soru: Elektronik ortamda düzenlenen geçici teminat mektubunun, Kanun’da belirtilen “haczedilemez ve ihtiyati tedbir konulamaz” ibaresini içermemesi teminatın geçersiz sayılması sonucunu doğurur mu?
Cevap: Elektronik ortamda düzenlenen geçici teminat mektubu, standart forma ilişkin ayrı bir inceleme yapılmaksızın mevzuata uygun bulunmuş ve geçersiz sayılmamıştır; dolayısıyla anılan ibarenin bulunmaması teminatın geçerliliğini etkilememiştir.

Soru: Geçici teminat mektubunun tutarı ve geçerlilik süresi ihale şartnamesine uygun olmadığı iddiası haklı bulunmuş mudur?
Cevap: İhale üzerinde bırakılan isteklinin geçici teminat mektubu, toplam teklif bedelinin %3’ünü karşılamakta ve geçerlilik süresi şartname ile uyumlu olduğundan bu iddia kabul edilmemiştir.

Soru: Başvuru sahibinin geçici teminat mektubunun standart forma uygun olmadığı yönündeki iddiası sonucunda itirazen şikâyet başvurusu nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: Başvuru sahibinin iddiası, elektronik ortamda düzenlenen ve mevzuata uygun bulunan geçici teminat mektubu nedeniyle reddedilmiş ve itirazen şikâyet başvurusu sonuç olarak kabul edilmemiştir.

Detaylı Analiz

İhaleye yapılan itirazen şikâyet başvurusuna konu olan uyuşmazlık, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu geçici teminat mektubunun, mevzuatta öngörülen standart forma uygun olup olmadığı yönündeki iddiaya dayanmaktadır. Başvuru sahibi, özellikle teminat mektubunda “haczedilemez ve ihtiyati tedbir konulamaz” ifadesinin bulunmadığını ileri sürerek, belgenin geçersiz sayılması gerektiğini savunmuştur. Bu iddia, teminat mektubunun şekli unsurlarına odaklanmakta ve elektronik ortamda düzenlenmiş belgelerin aynı biçimde değerlendirilip değerlendirilmeyeceği sorusunu gündeme getirmektedir.

Uyuşmazlık, teminat mektubunun içeriğiyle ilgili olsa da, Kurul değerlendirmesinin merkezinde söz konusu belgenin elektronik ortamda düzenlenmiş olması yer almıştır. Geçici teminat mektubunun EKAP üzerinden oluşturulduğu ve sistem tarafından doğrulandığı tespit edilmiş, bu durum sebebiyle mektubun klasik anlamda standart forma uygunluk taşıyıp taşımadığına dair ayrı bir inceleme yapılmamıştır. Anılan belge, teklif bedelinin %3’ü oranındaki teminat tutarını karşılamakta ve geçerlilik süresi şartnameyle örtüşmektedir. Bu yönüyle esaslı bir eksiklik bulunmadığı belirlenmiştir.

Esaslı unsur kavramı bu olayda elektronik teminat mektuplarına ilişkin değerlendirmelerde özel bir önem arz etmektedir. “Haczedilemez ve ihtiyati tedbir konulamaz” ibaresi her ne kadar klasik formda yer alması beklenen ifadelerden biri olsa da, elektronik ortamda oluşturulan teminat mektuplarında bu ifadelerin eksikliği tek başına esaslı sayılmamıştır. Kurulun yaklaşımına göre, EKAP sistemi üzerinden düzenlenen ve sistem tarafından teyit edilen elektronik mektuplar, belirli şekil unsurlarından bağımsız olarak kabul edilebilir niteliktedir. Bu bakış açısı şekli değil işlevsel doğruluk esasına dayanmaktadır.

Uyuşmazlıkta pilot ortak ya da iş deneyimi belgeleyen taraf üzerinden özel bir değerlendirme yapılmamıştır. Teminat mektubu taraflar arasında ortaklık yapısına bağlı bir belge olmadığı için, değerlendirme yalnızca belgeyi sunan istekli bazında gerçekleştirilmiştir. Bu itibarla başvurucunun ileri sürdüğü hususlar, tarafların teknik yeterliliği ya da iş deneyimiyle bağlantılı farklı bir değerlendirmeyi gerektirmemiştir.

Kamu İhale Kurulu, elektronik ortamda düzenlenmiş geçici teminat mektuplarına yönelik değerlendirmelerde, şekli eksikliklerin değil, mevzuata genel uygunluğun esas alınması gerektiği yönünde bir tutum benimsemiştir. Bu çerçevede, EKAP üzerinden düzenlenmiş ve sistem tarafından doğrulanmış bir teminat mektubunda belirli ifadelerin yer almaması, geçerliliği ortadan kaldıracak nitelikte bulunmamıştır. Sonuç olarak, teminat tutarı ve süresi yönünden de herhangi bir aykırılık belirlenmediğinden, şikâyet başvurusu yerinde görülmemiş ve reddedilmiştir. Bu durum, elektronik ortamda düzenlenen belgelerle ilgili şekil tartışmalarında esasa ilişkin değerlendirmelerin öncelikli olduğunu bir kez daha ortaya koymuştur.


Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.

Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.