Geçici teminat mektubunun ihale dosyasına ihale esnasında sunulup sunulmadığının dosya üzerinden tespiti ve sonradan eklenme iddiası - 2017/UY.II-691

KÜNYE

  • Toplantı No: 2017/011
  • Gündem No: 31
  • Karar Tarihi: 01.03.2017
  • Karar No: 2017/UY.II-691
  • Başvuru Sahibi: Serdar Köse Yılkı İnş. Mühendislik Mimarlık - Erkanlar Hafriyat Nakliyat İnş. Taah. San. Tic. Turizm Ltd. Şti.
  • İhaleyi Yapan İdare: Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığı Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü
  • İKN: 2016/540437
  • İhale Adı: Saski Hizmet Alanı İçerisinde Kalan Çeşitli Cadde ve Sokaklarda Bina Bağlantıları Parsel Baca Yapılması İnşaatı İşi (Merkez İlçeler)

Özet

Geçici teminat mektubunun ihale dosyasına sonradan eklenip eklenmediğinin tespiti mümkün olmadığından itirazen şikâyet reddedildi

Başvuru / İddialar

Başvuru sahibi, geçici teminat mektuplarının toplam tutarının yeterli olduğunu, ancak idarenin 60.000 TL tutarındaki teminat mektubunu gizlice sonradan dosyaya koyduğu gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığını iddia ederek itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuştur.

Kurul Değerlendirmesi

İhale dosyasındaki teknik bilgiler ve tutar dağılımına göre başvuru sahibinin teklif tutarı 5.326.366,00 TL olup, geçici teminat tutarı en az %3 oranında, yani 159.790,98 TL olmalıdır. Sunulan üç teminat mektubunun toplamı 210.000 TL olmasına rağmen, ihale tutanaklarında geçici teminatın yetersiz olduğu tespit edilmiştir. Kamera kayıtları gibi somut delillerin incelenmesi gereklidir ancak Kurumun incelemesi sadece dosya üzerinden yapılmıştır ve bu delillere erişimi yoktur.

İdare Görüşü

İdare, 60.000 TL tutarındaki teminat mektubunun ihale dosyasına ilk oturumdan sonra gizlice eklendiğini kamera kayıtlarıyla tespit ettiğini ve bu nedenle değerlendirmeye alınmadığını belirtmiştir.

Genel Soru–Cevap

Soru: Geçici teminat mektubunun ihale dosyasına ihale esnasında doğru zamanda ve eksiksiz sunulup sunulmadığının tespiti neden uygulamada sıkıntı yaratır?
Cevap: İhale dosyası incelendiğinde, geçici teminat mektubunun dosyaya fiziken ne zaman konulduğu hususu belgelerle net olarak ortaya konamayabilir. İdareler, iddia edilen tarih ve saatte yapılan işlemlere ilişkin kamera kayıtları veya benzeri somut delilleri sağlamadıkça dosya üzerinden bu tespit güçleşir. Bu durum, teklifin değerlendirilmesine ve teminatın geçerliliğine ilişkin kararlarda tereddüt oluşmasına yol açar.

Soru: Geçici teminat tutarlarının toplamı yeterli görünse de, tutanak ve belgelerde farklı bir durum varsa teklifin değerlendirmesi nasıl etkilenir?
Cevap: İhale dosyasındaki teminat mektuplarının toplam tutarı yeterli olduğu halde, tutanaklarda veya idari belgelerde geçici teminatın eksik veya yetersiz olduğunun belirtilmesi durumunda, bu çelişki teklifin usul yönünden uygunsuz kabul edilmesine neden olabilir. Somut delillerle doğrulanmadığı sürece, bu durum teklifin elenmesinde uygulayıcılarda tereddüt yaratabilir.

Soru: İdarenin ihale dosyasına sonradan ekleme yaptığı iddialarında, bu durumu ispat etmek için hangi tür deliller önem taşır ve bu delillere erişimin olmaması ne tür sorunlara yol açar?
Cevap: İdarenin sonradan ekleme yaptığı iddiasını desteklemek için genellikle kamera kayıtları, tam zamanlı kayıtlar veya dijital takip verileri kullanılır. Kurumun veya inceleme makamının bu delillere erişimi yoksa, dosya üzerinden somut bir sonuca varılması zorlaşır; bu da itirazların değerlendirilmesinde prosedürsel belirsizlik ve uyuşmazlıklara yol açabilir.

Soru: İhale sürecinde geçici teminatların dosyaya süresinde sunulup sunulmadığı kesin olarak tespit edilemediğinde uygulanacak yaklaşım nasıl olmalıdır?
Cevap: İhale komisyonları ve ilgili kurullar, dosya üzerinden net bir tespit yapamadıkları durumlarda, başvuru sahibinin iddialarının doğruluğunu kesinleştiremez. Bu tür durumlarda, yargı mercilerinin yapacağı inceleme ve soruşturma sonucunda karar verilmesi beklenir; bu nedenle iddia doğrulanmadıkça başvuru genellikle reddedilir.

Soru: İtirazen şikayet başvurusu sürecinde, iddiaların dosya üzerindeki belgelerle netleşmemesi halinde başvuru hangi gerekçeyle reddedilebilir?
Cevap: Dosyada yer alan belgeler iddiaları kesin biçimde desteklemiyor veya çürütmüyorsa, Kurul başvuruyu reddedebilir çünkü kamu ihale mevzuatında somut delile dayanmayan, yalnızca iddia ve tahmine dayalı itirazlar kabul görmez. Bu nedenle, kesin ve objektif delil olmadan sürecin iptaline veya ihalenin yeniden değerlendirilmesine karar verilmesi mümkün olmayabilir.

Vakaya Özel Soru–Cevap

Soru: Başvuru sahibinin geçici teminat mektubunun ihale dosyasına ihale esnasında eksiksiz olarak sunulup sunulmadığını Kurul neden değerlendirememiştir?
Cevap: Kurulun incelemesi yalnızca ihale dosyasındaki belgeler ve tutanaklarla sınırlı olmuş, idarenin sunduğu kamera kayıtları gibi somut delillere erişimi olmadığından, teminat mektubunun dosyaya ihale sürecinde mi eklendiği kesin olarak tespit edilememiştir.

Soru: Geçici teminat tutarının teklif tutarına göre yetersiz olduğu tespiti Kurul kararını nasıl etkilemiştir?
Cevap: Dosya üzerinden yapılan incelemede, geçici teminat tutarının teklif tutarının %3’ünden az olduğu belirlenmiş, bu durum geçici teminatın eksik olduğunu gösterse de teminat mektubunun sonradan dosyaya eklendiği iddiasının doğruluğu kesinleşmediğinden, şikâyet esaslı olarak reddedilmiştir.

Soru: İdarenin dosyaya sonradan teminat mektubu eklediği yöndeki iddiasına rağmen itirazen şikâyetin reddedilmesinin sebebi ne olmuştur?
Cevap: İdarenin iddiasını destekleyen kamera kayıtları gibi kritik deliller Kurulun incelemesine sunulmadığından ve dosya üzerindeki belgelerle bu iddia doğrulanamadığından, başvuru sahibinin iddialarının kesinliği dosya ile tespit edilememiş, bu nedenle şikâyet reddedilmiştir.

Soru: İtirazen şikâyet başvurusunun reddedilmesi halinde geçici teminatın eksikliği nasıl giderilecektir?
Cevap: Geçici teminat mektubunun dosyaya ihale sırasında tam ve usulüne uygun olarak sunulup sunulmadığı hususu ancak yargı makamlarınca yapılacak soruşturma sonucunda netleşeceğinden, idarenin teklifin değerlendirme dışı bırakılması kararının uygulanmasına devam edilecektir.

Detaylı Analiz

Başvuru sahibinin iddiası, geçici teminat mektuplarının toplam tutarının yeterli olmasına rağmen, idare tarafından 60.000 TL tutarındaki bir teminat mektubunun dosyaya ihale oturumundan sonra gizlice eklendiği ve bu nedenle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı yönündedir. Uyuşmazlık bu noktada, söz konusu teminat mektubunun dosyaya sunulma zamanının belirlenememesi üzerine odaklanmış; dolayısıyla başvuru sahibinin teklifinin hangi gerekçelerle geçersiz sayıldığı tartışmalı hale gelmiştir.

İdare, teminat mektubunun ihale oturumundan sonra eklendiği iddiasına dayanarak bu mektubu geçerli kabul etmemiştir. Bu tespitin kamera kayıtları gibi fiziksel ve teknik delillere dayandığını ileri sürmüştür. Ancak Kamu İhale Kurulu, yalnızca ihale dosyasında yer alan tutanaklar ve belgeler üzerinden inceleme yaptığından, delilin niteliği ve zamanlaması yönünden teminat mektubunun dosyaya hangi aşamada eklendiği konusunu net biçimde ortaya koyamamıştır. Bu yönüyle, belgenin dosyaya sunulma zamanına ilişkin ihtilafın çözümlenmesi mümkün olmamıştır.

Uyuşmazlığın çözümünde belirleyici olan nokta, geçici teminat mektubunun dosyada fiziksel olarak bulunmasının yeterli sayılıp sayılamayacağı değil, usule uygun sunulup sunulmadığının tespit edilememesidir. Kurul, tüm teminat mektuplarının toplamda teklifin %3’lük sınırını karşıladığını belirtmekle birlikte, idare tarafından geçersiz sayılan 60.000 TL tutarındaki mektubun dosyaya ne zaman eklendiği konusunda tarafların iddiaları arasında kesinlik sağlayamamıştır. Bu durum, değerlemesi yapılan bilgi ve belgelerin esaslı bir unsur olan zaman bakımından belirsizlik taşıdığını göstermektedir.

Kurul tarafından yapılan değerlendirmede, sürece ilişkin kamera kayıtları gibi somut ve zaman damgalı verilerin yalnızca idarede bulunduğu, Kurumun bu delillere erişiminin olmadığı açıkça ifade edilmiştir. Böylece başvuru sahibinin iddiası, yalnızca dosya içindeki belgelere bakılarak teyit veya reddedilememiştir. Kurul, bu belirsizliğin giderilmesinin ancak yargı mercilerince yapılacak detaylı bir soruşturma sonucunda mümkün olabileceğine dikkat çekmiştir.

Sonuç olarak, dosya üzerinden yapılan inceleme ile geçici teminat mektubunun zamanında sunulup sunulmadığı kesin olarak belirlenemediğinden, Kurul talebi esas yönünden değerlendirememiştir. Şikâyetin yalnızca iddialara dayanarak kabul edilmesi ihtimal dışı bırakılmış ve bu sebeple itirazen şikâyet başvurusunun reddine karar verilmiştir. Bu yaklaşım, delil yetersizliği nedeniyle başvurunun Kurum tarafından değil, ancak yargı makamlarınca çözülecek nitelikte olduğu kanaatine dayanmaktadır.


Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.

Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.