KÜNYE
- Toplantı No: 2020/055
- Gündem No: 36
- Karar Tarihi: 08.12.2020
- Karar No: 2020/UY.I-2018
- Başvuru Sahibi: Kural Yapı San. ve Tic. A.Ş. - Maksimal İnş. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Ankara Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Su İnşaat Dairesi Başkanlığı
- İKN: 2020/400711
- İhale Adı: Çubuk, Akyurt ve Keçiören İlçeleri Asbest ve Kullanım Ömrünü Tamamlamış İçmesuyu Şebeke ve İletim Hatları Yenileme İşi
Özet
Geçici teminat mektubunun fiziki aslı sunulmadığı için teklifin değerlendirme dışı bırakılması ve teminatın gelir kaydedilmesi kararı uygun bulundu
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, pandemi nedeniyle geçici kefalet senedinin aslına makul sürede ulaşılamadığı ve idarenin zaten teyit ettiği bu belge nedeniyle geçici teminatın gelir kaydedilmesinin uygun olmadığını, sadece tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğini, ayrıca ortaklık durum belgelerindeki eksiklikler nedeniyle ihalenin baştan değerlendirme dışı bırakılması gerektiğini iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin 21’inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, geçici teminat mektuplarının EKAP veya kamu kurumlarının internet sayfalarından teyit edilemeyen belgelerin asıllarının idareye sunulması zorunludur. Başvuru sahibinin sunduğu geçici kefalet senedi, EKAP veya kamu kurumlarının internet sayfalarından teyit edilemeyen belge niteliğinde olup, idarece makul süre verilmiş ve bu süre içinde fiziki aslı sunulmamıştır. İdari şartnamede ve yönetmelikte belirtilen süre ve şekil kurallarına uyulmadığı için teklifin değerlendirme dışı bırakılması ve teminatın gelir kaydedilmesi gerekmektedir. İdare tarafından verilen 5 günlük süre pandemi koşulları da göz önüne alınarak makul bulunmuştur. Ayrıca başvuru sahibinin ortaklık durum belgelerindeki eksikliklere ilişkin iddiası itirazen şikayet başvurusunda idareye şikayet edilmediğinden ve süresinde yapılmadığından incelenememiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Geçici teminat mektubunun elektronik teyidi mümkün olmayan durumlarda, teminat aslı idareye kaç gün içerisinde sunulmalıdır?
Cevap: Yönetmelik ve mevzuat çerçevesinde, idare tarafından verilen ve makul kabul edilen ek süre içinde teminat mektubunun aslı sunulmalıdır. Bu sürenin makul olup olmadığına pandemi gibi özel koşullar da dahil edilerek karar verilir; süresi içinde asıl sunulmazsa, teklif değerlendirme dışı kalır ve teminat gelir kaydedilir.
Soru: Geçici teminat mektubunun asıl belgesinin sunulmaması halinde, idare sadece teklifin değerlendirme dışı bırakılmasıyla mı yetinmeli, yoksa teminatı da gelir kaydedebilir mi?
Cevap: Teminatın elektronik ortamda teyidinin mümkün olmadığı hallerde ve ilgisine dair süreler tanınmasına rağmen asıl belge sunulmazsa, mevzuata uygun olarak teklif değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminat gelir kaydedilir; sadece değerlendirme dışı bırakmakla yetinilmesi yaygın ve doğru bir uygulama değildir.
Soru: Kamu ihalelerinde teminat mektuplarının aslı sunulmadığında idare tarafından makul süre verilmiş olsa bile, o sürenin uzatılması yükümlülüğü var mıdır?
Cevap: İdare, mevzuatta öngörülen usul ve süreler içinde makul bir ek süre tahsis etmekle yükümlüdür ancak bu sürenin pandemi gibi olağanüstü durumlarda uzatılması zorunlu değildir. Verilen makul süre içinde aslın sunulmaması halinde, işlem hukuka uygundur.
Soru: Ortaklık durum belgelerinin eksik olmasına ilişkin iddialar ihale sürecinde hangi koşullarda incelenir?
Cevap: Bu tür eksikliklere ilişkin itirazlar, idareye zamanında ve usulüne uygun olarak yapılmalıdır. Süresinde başvurulmayan veya idareye yöneltilmeyen şikayetler, idari mercilerce inceleme konusu yapılmaz; dolayısıyla mevzuata yönelik eksiklik itirazlarının zamanında yapılması önemlidir.
Soru: Geçici teminat olarak sunulan kefalet senedinin aslı, EKAP veya diğer kamu sayfalarından teyit edilmediğinde ne yapılmalıdır?
Cevap: Böyle durumlarda, idare teminat mektubunun fizikî aslının sunulmasını ister. Bu belge süresi içinde sunulmazsa, teklif değerlendirme dışı bırakılır ve teminat tutarı gelir kaydedilir; aksi halde, belgenin doğruluğunun teyidi yapılamaz ve ihale sürecinde hukuki problemlere yol açar.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Geçici teminat mektubunun aslı idareye süresi içinde sunulmadığında teklifin akıbeti ne olur?
Cevap: Başvuru sahibinin geçici teminat mektubunun aslı, idarece verilen makul süre içinde pandemi koşulları da gözetilerek sunulmadığından, teklif değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminat gelir kaydedilir.
Soru: Pandemi koşullarının geçici teminat aslı sunma süresine etkisi bu vakada nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: İdarenin başvuru sahibine verdiği 5 günlük ek süre pandemi koşulları dikkate alınarak makul bulunmuş, bu sürede asıl belge sunulmadığı için işlem hukuka uygun kabul edilmiştir.
Soru: Başvuru sahibinin ortaklık durum belgelerindeki eksiklikler nedeniyle ihalenin baştan değerlendirme dışı bırakılması talebi neden incelenmemiştir?
Cevap: Ortaklık durum belgelerine ilişkin şikayet, süresi içinde idareye yapılmadığı için inceleme yapılmamış, dolayısıyla bu iddiaya ilişkin herhangi bir karar verilmemiştir.
Soru: EKAP üzerinden veya kamu kurumlarının internet sayfalarından teyit edilemeyen geçici teminat belgeleri için idareden hangi şartta asıl belge talep edilir?
Cevap: Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği gereğince, teyit edilemeyen teminat mektuplarının fiziki aslı idareye süresi içinde sunulmalıdır; bu sunum yapılmazsa teklif değerlendirme dışı bırakılır ve teminat gelir kaydedilir.
Detaylı Analiz
İhale sürecine konu olan uyuşmazlık, katılımcılardan birinin sunduğu geçici teminat mektubunun, Elektronik Kamu Alımları Platformu (EKAP) ya da kamu kurumlarının internet siteleri üzerinden teyit edilememesi üzerine odaklanmaktadır. Bu durum karşısında idare, söz konusu teminatın fiziki aslının ilgili yönetmelik hükümleri gereğince belirli süre içinde sunulmasını istemiştir. Ancak bu yükümlülüğün gereği, başvuru sahibi tarafından yerine getirilmemiştir. Bu nedenle teklif değerlendirme dışı bırakılmış, ayrıca geçici teminat gelir kaydedilmiştir. Başvuru sahibi, pandemi koşulları dolayısıyla teminat senedinin aslının zamanında sunulamadığını savunmuş, değer kaybının yalnızca değerlendirme dışı bırakılmakla sınırlı tutulması gerektiğini ileri sürmüştür.
Uyuşmazlığın odak noktası, EKAP üzerinden ya da kamu kurumlarının ilgili sistemleri aracılığıyla doğrulanamayan teminat belgeleri için öngörülen usul ve sürelere uyulup uyulmadığıdır. Bu vakada geçici teminat olarak sunulan belgede elektronik teyit imkânı bulunmadığından, başvuru sahibinden fiziki aslı talep edilmiştir. İdare, bu yükümlülüğün yerine getirilmesi için beş günlük bir süre vermiştir. Ancak bu süre içinde söz konusu belge sunulmamıştır. İhalenin temel güvencelerinden biri olan teminat mekanizmasının sağlam temellere dayanması esas olduğundan, fiziki aslına ulaşılmayan bir belgenin geçerli kabul edilmemesi, ihale güvenliği bakımından kritik bir noktayı teşkil etmektedir.
Bu bağlamda dikkat çeken hususlardan biri, başvuru sahibinin yalnızca teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasını kabul edilebilir bulurken, teminatın gelir kaydedilmesine itiraz etmesidir. Oysa burada, sadece şekli bir eksiklik söz konusu olmayıp, geçici teminatın geçerliliğine etki eden esaslı bir unsurun eksikliği gündeme gelmiştir. Yönetmelik, elektronik yöntemle doğrulanması mümkün olmayan belgeler için fiziki sunum şartı getirmiştir. Bu şartın ihlali, teklifin güvence unsuruna temel teşkil eden teminatın geçersizliği anlamına gelir ki, bu da ihalenin sağlıklı biçimde sürdürülebilmesi açısından ciddi öneme sahiptir.
Karar metninde başvuruya konu ortaklık durum belgeleriyle ilgili başka bir iddia da mevcuttur. Ancak bu iddia, idareye süresi içinde yöneltilmediğinden, Kurul tarafından incelenmemiştir. Bu durum, ihale hukukunda usul kurallarının ne denli belirleyici olduğunu ortaya koymaktadır. Ortaklık durumu gibi belgelerdeki potansiyel eksikliklere dayalı değerlendirmelerin yapılabilmesi için, başvuruların hem zamanında hem de doğru muhataba yöneltilmesi gerekmektedir. Süresinde ifade edilmeyen iddiaların esasa girilmeden reddedilmesi, ihale sürecindeki düzen ve öngörülebilirliğin korunması açısından önem arz etmektedir.
Sonuç olarak, Kamu İhale Kurulu, idarece verilen sürenin pandemi şartları da dikkate alındığında makul olduğu sonucuna varmış, teminatın fiziki asil nüshasının zamanında sunulmamış olması nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılmasını ve teminatın gelir kaydedilmesini mevzuata uygun bulmuştur. Kurul, söz konusu işlemin hukuka ve yerleşik uygulamalara aykırı olmadığı kanaatine vararak, başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusunu reddetmiştir. Bu karar, teminat belgelerinde şekil ve süre kurallarına uyulmasının yalnızca biçimsel değil, teklifin geçerliliğini doğrudan etkileyen asli bir husus olduğunu bir kez daha ortaya koymuştur.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.