KÜNYE
- Toplantı No: 2020/053
- Gündem No: 26
- Karar Tarihi: 25.11.2020
- Karar No: 2020/UY.II-1911
- Başvuru Sahibi: Kenan SOYLU
- İhaleyi Yapan İdare: Devlet Su İşleri 22. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2020/374254
- İhale Adı: Giresun 226 Şube Tesisleri Çatı Onarımı
Özet
Geçici teminat mektubunun bankaya iade edilmesi nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması mevzuata uygundur
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, geçici teminat mektubunun gerçek ve doğru olduğunu, sehven iade edildiğini, idarenin talebi üzerine banka yazısı sunduğunu, yasak fiil işlemediğini ve teklifinin haksız şekilde değerlendirme dışı bırakıldığını iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale dosyasında, geçici teminat mektubunun teklif kapsamında sunulması zorunlu olup, iade edilmiş bir teminat mektubunun geçici teminat olarak kabul edilmesi mümkün değildir. İdari şartnamede teklif bedelinin %3’ünden az olmamak üzere geçici teminat verilmesi gerektiği, geçici teminat mektubunun geçerlilik tarihinin belirtilmesi ve ihalenin güvence altına alınması amacıyla bu şartların yerine getirilmesi gerektiği açıkça belirtilmiştir. Başvuru sahibinin 10.08.2020 tarihli teminat mektubu bankaya iade edilmiş olup, bu durum teklifin geçici teminat şartını sağlamadığını göstermektedir. Bu nedenle, teklifin değerlendirme dışı bırakılması mevzuata uygundur.
Genel Soru–Cevap
Soru: Geçici teminat mektubunun teklif kapsamında sunulmasının gerekliliği nedir ve teminat iade edilirse ne olur?
Cevap: Kamu ihalelerinde geçici teminat mektubunun, teklif aşamasında idareye sunulması zorunludur. İhale dokümanına göre belirtilen geçerlilik süresi boyunca geçerli olması ve teklifin güvence altına alınmasını sağlaması beklenir. Teminat mektubunun ihale süresi içinde bankaya iade edilmesi, teminatın geçerli olmadığını gösterir; bu durumda teklif geçici teminat şartını sağlamamış olur ve değerlendirme dışı bırakılabilir.
Soru: İhale üzerinde bırakma kararından sonra teminat mektubunun iadesi, teklifin iptali için dayanak olur mu?
Cevap: İhale sürecinde geçici teminatın hüküm ve koşullarına uygun şekilde idareye sunulması gereklidir. Teminat mektubu, esas olarak ihale sonunda veya kanunda öngörülen hallerde iade edilir. Öncesinde bankaya iade edilmesi, teminatın geçerliliğinin sona erdiğini gösterdiğinden değerlendirmenin devamına engel teşkil edebilir. Ancak teminat iadesinin zamanlaması ve koşulları ihale dokümanı ve ilgili yönetmelikle uyumlu olmalıdır; aksi takdirde teklifin veya sözleşmenin geçerliliği sorgulanabilir.
Soru: Teminat mektubunun banka tarafından iade edildiğinin idarece tespiti, başvuru sahibinin teminatı sunduğu iddialarını nasıl etkiler?
Cevap: Teminat mektubunun bankaya iade edildiğine dair belge ve kayıtlar, teminat mektubunun geçersiz hale geldiğinin kanıtı olarak dikkate alınır. Başvuru sahibinin teminatın sehven veya yanlışlıkla iade edildiği yönündeki iddiaları, idarenin veya inceleme mercilerinin bu iade belgesini dikkate alarak değerlendirmesiyle sınırlı kalır. Teminatın fiziksel olarak idareye sunulması ve geçerlilik süresi boyunca mevcut olması esastır; iade edilmiş bir teminat teklif geçerlilik koşulunu karşılamaz.
Soru: Geçici teminatın geçersiz sayılması hangi durumlarda yasak fiil sayılabilir ve nelere dikkat edilmelidir?
Cevap: Geçici teminatın geçerli olmaması veya iade edilmesi sonucu teklifin yeterlik şartını sağlamaması, Kamu İhale Kanunu çerçevesinde yasak fiil olarak değerlendirilebilir. Bu durumda teklifin değerlendirme dışı bırakılması hukuka uygun görülür. Ancak yasak fiilin tespiti, teminatın mevzuata ve ihale dokümanına uygun sunulmaması ya da teminat koşullarını ihlal etmesi gibi somut temel ve belgeleri içermelidir.
Soru: İhale sürecinde teminatın iadesiyle ilgili idare ve isteklilerin yükümlülükleri nelerdir?
Cevap: İdare, ihale dokümanında belirtilen geçici teminat süresi ve şartlarını titizlikle izlemekle yükümlüdür. İstekliler ise teminatın ihale süresince ve şartnamelerde belirlenen süre boyunca geçerli olmasını sağlamak zorundadır. Teminatın erken iadesi veya geçersiz hale gelmesi durumunda idare, bu durumu değerlendirme sürecinde dikkate alabilir, geçici teminat şartlarını sağlamayan teklifleri değerlendirme dışı bırakabilir. Bu nedenle tarafların teminatın statüsü konusunda karşılıklı kontrollü davranması gerekir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Geçici teminat mektubunun bankaya iade edilmesi durumunda teklif değerlendirme dışı bırakılır mı?
Cevap: Evet, başvuru sahibinin geçici teminat mektubunun bankaya iade edilmiş olması nedeniyle teklifin geçici teminat şartını sağlamadığı tespit edilmiş; bu nedenle teklifin değerlendirme dışı bırakılması mevzuata uygundur.
Soru: İdare, teminat mektubunun iade edildiğini gösteren belgeyi kabul etmek zorunda mıdır?
Cevap: Hayır, idare teminat mektubunun geçerli ve idareye sunulmuş olduğunu doğrudan görmek zorundadır. Bankaya iade edildiğini gösteren belge, geçici teminatın geçerliliğini ortadan kaldırdığından teminat şartını sağlamamaktadır.
Soru: Geçici teminat mektubunun iade edilmesi, başvuru sahibinin yasak fiil işlediği anlamına gelir mi?
Cevap: Evet, geçici teminat mektubunun bankaya iade edilmesi nedeniyle teklifin yeterlik şartını sağlamaması, Kamu İhale Kanunu açısından yasak fiil olarak kabul edilmiştir.
Soru: Başvuru sahibinin teminat mektubunun gerçek olduğunu, sehven iade edildiğini iddia etmesi değerlendirmeye alınır mı?
Cevap: Başvuru sahibinin bu iddiası, verilen karar kapsamında kabul görmemiştir; iade edilen teminat mektubu geçici teminat şartını sağlamadığı için teklifin değerlendirme dışı bırakılması uygun bulunmuştur.
Detaylı Analiz
İhale sürecine dair yapılan şikâyette, teklifin geçici teminat şartını sağlayıp sağlamadığı temel uyuşmazlık noktasını oluşturmuştur. Başvuru sahibi, teklif dosyasında sunduğu geçici teminat mektubunun gerçek olduğunu ve sehven bankaya iade edildiğini, bunun teklifin geçerliliğini etkilememesi gerektiğini ileri sürmüştür. Ancak, yapılan incelemede geçici teminat mektubunun bankaya iade edildiği tespit edilmiş ve bu durum ışığında teklifin değerlendirme dışı bırakılması yoluna gidilmiştir. Taraflar arasında, iade edilmiş bir teminat mektubunun hâlâ geçerli sayılıp sayılamayacağı ve bu durumun teklifin geçerliliğine etkisi konusunda hukuki yorum farklılıkları oluşmuştur.
Uyuşmazlıkta öne çıkan tartışma konusu, geçici teminat mektubunun fiziksel olarak teklif kapsamında sunulup sunulmadığı değil, daha sonra bankaya iade edilmiş olmasının, bu teminatın geçerliliği üzerindeki etkisidir. İhale dokümanlarında, geçici teminatın teklifin ayrılmaz bir parçası olduğu ve belirli biçimsel ve içeriğe ilişkin unsurlar taşıması gerektiği açıkça belirtilmişti. Başvuru sahibinin sunduğu banka iade yazısı, mektubun bankaya geri döndüğünü doğrulamakla birlikte, idare tarafından istenen geçerli ve kullanımda olan bir teminat mektubunun yerine geçmemiş, dolayısıyla teklifin eksik kaldığı yönünde değerlendirmeye neden olmuştur.
Bu bağlamda, geçici teminatın ihale sürecindeki işlevi dikkate alındığında, sadece teminat mektubunun varlığı değil, aynı zamanda bu teminatın idarenin kullanımına açık ve geçerli halde bulunması esaslı bir unsur olarak değerlendirilmiştir. Teminatın iade edilmiş olması, onun artık idarenin güvencesi altında olmadığını ve teklifin temel geçerlilik koşullarından birinin ortadan kalktığını göstermiştir. Bu çerçevede, teminatın geçerliliği sadece formel bir sunumdan ibaret sayılmamış, teklifin ciddiyetini ve idarenin risklerini güvence altına alması bağlamında asli nitelikte değerlendirilmiştir.
Kurul tarafından yapılan incelemede, başvuru sahibinin teminat mektubunun gerçek olduğu veya sehven iade edildiği yönündeki beyanları dikkate alınmış olmakla birlikte, pilot ortağın sunduğu iş deneyimi ya da diğer yeterlik belgeleri gibi unsurlardan bağımsız olarak, yalnızca geçici teminatın geçersiz hale gelmiş olması yeterlik açısından belirleyici kılınmıştır. Geçici teminat mektubunun idare nezdinde geçerli ve kullanıma hazır olmaması, teklifin bütünüyle değerlendirme dışı bırakılmasına yol açmıştır.
Sonuç olarak, Kamu İhale Kurulu, teminat mektubunun geçerliliğini temel alarak teklifi değerlendirme dışı bırakılmasını yerinde bulmuş, bankaya iade edilen bir mektubun artık geçici teminat olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığına hükmetmiştir. Bu durum, teklifin şartnameye uygun olmadığı ve geçici teminat yükümlülüğünün yerine getirilmediği anlamına gelmiş ve bu durum kanunen yasak fiil olarak değerlendirilmiştir. Kurul, bu gerekçelerle başvuruyu reddetmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.