KÜNYE
- Toplantı No: 2020/049
- Gündem No: 34
- Karar Tarihi: 28.10.2020
- Karar No: 2020/UY.I-1756
- Başvuru Sahibi: Şelli Makina İnşaat Gıda Tur. Elek. Elektronik Nak. Sondaj Petrol ve Petrol Ürn. San. ve Tic. Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: İller Bankası Anonim Şirketi Yatırım Koordinasyon Dairesi Başkanlığı
- İKN: 2020/330313
- İhale Adı: Kastamonu (Merkez) Budamış Mahallesi Kanalizasyon Ve Yağmursuyu İnşaatı
Özet
Geçici teminat mektubundaki standart form uyumsuzluğu nedeniyle itirazen şikayet reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, sınır değer hesabının ikinci oturumda yapılmasının mevzuata aykırı olduğunu, bazı isteklilerin teklif mektubu ve geçici teminatlarının usulüne uygun olmadığını, ihale üzerinde bırakılan isteklinin banka referans mektubu ve geçici teminat mektubunun uygun olmadığını, iş deneyim belgelerinin uygun olmadığını, bilanço ve ciro belgelerinin yeterlik kriterlerini karşılamadığını ve birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hata olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, 4734 sayılı Kanun’un 36’ncı maddesi ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.1.5 maddesi uyarınca sınır değer hesabının ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun sunan isteklilerin teklifleri dikkate alınarak yapılması gerektiğini; ihale komisyonu kararında teklif mektuplarının ve geçici teminatların uygunluk tespitlerinin ilk oturumda yapıldığını; Hasan YÜKSEL adına düzenlenen geçici teminat mektubunda ‘4734 sayılı Kanun’ ifadesinin yerine ‘2003/6554 B.K.K.na ek esaslar’ ifadesinin yazıldığını; bu ifadenin sadece araştırma-geliştirme projeleri kapsamında geçerli olduğunu ve başvuru konusu yapım işi ihalelerinde uygulanamayacağını; dolayısıyla geçici teminat mektubunun standart forma uygun olmadığını; ihale üzerinde bırakılan isteklinin banka referans mektubu ve geçici teminat mektuplarının ise mevzuata uygun olduğunu; iş deneyim belgelerinin ihale konusu işe ve benzer işe uygun olduğunu ve asgari tutarları karşıladığını; bilanço ve ciro belgelerinin yeterlik kriterlerini sağladığını; birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hata bulunmadığını tespit etmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Geçici teminat mektuplarının standart forma uygunluğu neden önemlidir ve hangi durumlarda uygunluk aranır?
Cevap: Geçici teminat mektuplarının standart forma uygunluğu, ihale mevzuatının öngördüğü kriterlerle uyumlu olması ve teminatın geçerliliğinin hukuki açıdan tartışmasız olması için aranır. Uygunluk, isteklinin teklifinin değerlendirilmesi açısından esastır; standart form dışında farklı ifadeler veya mevzuata aykırı şartlar kulanılması durumunda teminat geçersiz sayılabilir. Özellikle geçici teminat mektubunda yasa veya mevzuat referansının doğru belirtilmesi beklenir. Yanlış veya mevzuat dışı ifadeler, özellikle yapım işleri gibi belirli ihale türlerinde mektubun reddine yol açabilir.
Soru: Sınır değer hesabı ihale sürecinde ne zaman yapılmalıdır ve bu konuda yapılan yanlış uygulamalar nelere neden olabilir?
Cevap: Sınır değer hesabı, tekliflerin değerlendirilmesi ve uygun tekliflerin belirlenmesi için genellikle ilk oturumda yapılmalıdır. Bu aşamada yalnızca teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun sunan isteklilerin teklifleri dikkate alınarak işlem yapılır. Sınır değer hesabının ikinci oturumda yapılması, mevzuat hükümleri çerçevesinde tereddüt yaratabilir ve itiraz konusu olabilir. Yanlış zamanda yapılan sınır değer hesaplaması, ihale sürecinin iptali veya yeniden değerlendirilmesine neden olabilir.
Soru: Teklif mektubu ve geçici teminatlar hangi kriterlere göre uygun kabul edilir ve uygunsuzluk ne gibi sonuçlar doğurur?
Cevap: Teklif mektubu ve geçici teminatların uygunluğu, mevzuatta belirtilen standart forma, içerik unsurlarına, yasal referanslara ve imzalara uygunluk kriterine göre değerlendirilir. Eksik, standart dışı veya mevzuata aykırı ifadeler içermesi durumunda ihale komisyonunca teklif değerlendirme dışı bırakılabilir ya da teminat geçersiz sayılabilir. Bu durum, isteklinin elenmesi veya teklifinin kabul edilmemesiyle sonuçlanabilir. İhale komisyonu uygunluk tespitini ilk oturumda yapmalı ve bu tespit işlemi itirazlara karşı sağlam dayanak oluşturmalıdır.
Soru: İhale sürecinde iş deneyim belgeleri, bilanço ve ciro belgeleri gibi yeterlik kriterlerinin değerlendirilmesinde hangi unsurlar sıklıkla karışıklık yaratır?
Cevap: Yeterlik kriterlerinde kararsızlık çoğunlukla belgelerin ihale konusu işe ve benzer işe uygunluğu ile asgari tutarlarının sağlanıp sağlanmadığı noktasında ortaya çıkar. Ayrıca bilanço ve ciro belgelerinin güncelliği, doğruluğu ve mevzuatta öngörülen dönemler içine dahil edilmesi sık tartışılan konulardır. Değerlendirmede belgenin doğru hesaplama yöntemiyle hazırlanması ve ihale şartlarında istenen kriterlerle uyum içinde olması gerekir; aksi halde dokümanlar reddedilebilir veya eksik sayılabilir.
Soru: Tekliflerde tespit edilen aritmetik hatalar nasıl değerlendirilir ve bu hatalar ihale sonucunu nasıl etkileyebilir?
Cevap: Tekliflerdeki aritmetik hatalar, ihale mevzuatı ve Kamu İhale Genel Tebliği doğrultusunda genellikle ilan edilen usulle düzeltilir; hata ihale şartnamesine uygun şekilde düzeltilmez ya da teklif sahibine bu konuda hak tanınmazsa teklif elenebilir. Ancak yapılan hatanın türü ve büyüklüğü önemlidir; küçük ve düzeltilebilir hatalar teklifin geçerliliğini etkilemeyebilir. Yanlış veya uygun olmayan hata değerlendirmesi itirazlara ve işlemin iptaline yol açabilir. Bu nedenle aritmetik hata tespiti hassas ve mevzuata uygun yapılmalıdır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Hasan YÜKSEL adına düzenlenen geçici teminat mektubundaki hangi ifadeler, standart forma uygunluk açısından sorun teşkil etmiştir?
Cevap: Geçici teminat mektubunda “4734 sayılı Kanun” ifadesi yerine “2003/6554 B.K.K.na ek esaslar” ifadesinin kullanılması standart forma aykırıdır. Bu ifade, yalnızca araştırma-geliştirme projeleri için geçerlidir ve yapım işi ihalelerinde kullanılamaz.
Soru: Sınır değer hesabının hangi oturumda yapılması gerektiği hususunda Kurul nasıl bir değerlendirme yapmıştır?
Cevap: Kurul, sınır değer hesabının ilk oturumda yapılması gerektiğini belirtmiştir. Bu hesaplama, teklif mektubu ve geçici teminatlarını usulüne uygun sunan isteklilerin tekliflerine dayanılarak yapılmıştır ve ikinci oturumda yapılması mevzuata aykırı bulunmamıştır.
Soru: İhale komisyonunca yapılan teklif mektubu ve geçici teminatların uygunluk tespiti hakkında Kurul ne karar vermiştir?
Cevap: Kurul, ihale komisyonunca ilk oturumda yapılan teklif mektuplarının ve geçici teminatların uygunluk tespitinin mevzuata uygun yapıldığını, dolayısıyla bu hususta bir hukuka aykırılık bulunmadığını tespit etmiştir.
Soru: Başvuru sahibinin diğer iddiaları (iş deneyim belgeleri, bilanço ve ciro belgeleri, aritmetik hata) hakkında Kurul nasıl karar vermiştir?
Cevap: Kurul, iş deneyim belgelerinin işe ve benzer işe uygun olduğunu, asgari tutarları karşıladığını, bilanço ve ciro belgelerinin yeterlik kriterlerini sağladığını ve birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hata bulunmadığını tespit etmiştir. Bu nedenle başvuru sahibinin bu iddiaları reddedilmiştir.
Detaylı Analiz
İhale sürecine yapılan itirazen şikayette, esas uyuşmazlık ihale üzerinde bırakılan isteklinin geçici teminat mektubunda yer alan ifadenin mevzuata uygunluğu ve sınır değer hesabının oturum zamanlaması üzerine yoğunlaşmaktadır. Başvuru sahibi, geçici teminat mektubunda yer alan “2003/6554 B.K.K.na ek esaslar” ibaresinin, standart formda belirtilen “4734 sayılı Kanun” ifadesiyle değiştirilmiş olmasını mevzuata aykırı bularak bu durumun teklifin geçersiz sayılmasını gerektirdiğini iddia etmiştir. Ayrıca, sınır değer hesabının ikinci oturumda yapılmasının bir usul hatası oluşturduğunu ve bu durumun da ihalenin sonucunu etkilediğini ileri sürmüştür.
İddiaların değerlendirilmesinde ön plana çıkan husus, ihale belgeleri kapsamında yer alan geçici teminat mektubunun standart forma ne derece uygun düzenlendiğidir. Kurul, teminat mektubunda “4734 sayılı Kanun” ifadesi yerine yalnızca araştırma-geliştirme projeleri için kullanılabilecek nitelikteki “2003/6554 B.K.K.na ek esaslar” ibaresinin yer aldığına dikkat çekmiş ve bu ifadenin yapım işi ihalelerinde kullanılamayacağını belirlemiştir. Bu bağlamda, mektubun ilgili tip formdan sapma içerdiği ve bu sapmanın içeriği itibarıyla değerlendirme dışı bırakılacak ölçüde önemli olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Geçici teminat mektubundaki bu uygunsuzluk değerlendirilirken, ifadelerin “esasa etkili” olup olmadığı da önem kazanmıştır. Mevzuattaki bazı şekli farklılıklar tolere edilebilirken, burada kullanılan ifadenin yalnızca belirli türde kamu destekli projelere özgü olması, teminat mektubunun geçerliliği noktasında ciddi tereddüt yaratacak niteliktedir. Bu nedenle Kurul, söz konusu ifadenin standart formdan yalnızca şekli bir sapma olmadığını, teminatın güvenilirliğini doğrudan etkileyen esaslı bir farklılık taşıdığını tespit etmiştir.
Pilot ortak tarafından sunulan iş deneyim belgeleri ile bilanço ve ciro gibi ekonomik-mali yeterlik belgeleri de başvuruya konu edilmiş, ancak Kurul bu değerlendirmede bu kriterlerin tümünün mevzuatla uyumlu olduğu ve ihale dokümanında belirtilen asgari yeterlik şartlarını sağladığını tespit etmiştir. Ayrıca teklif cetvelinde herhangi bir aritmetik hata bulunmadığı yönünde bir değerlendirme yapılmış ve bu yönüyle başvurucunun iddiaları destek bulmamıştır.
Sonuç olarak Kamu İhale Kurulu, idarece tesis edilen işlemin geçici teminat mektubunun standarda aykırı düzenlenmesi nedeniyle hukuka aykırı bulunmadığına hükmetmiş ve başvuru değerlendirme dışı bırakılan teminat mektubuna dayanılarak reddedilmiştir. Sınır değer hesabına yönelik zamanlama itirazı da komisyonun değerlendirme aşamalarının ilgili oturumda yapıldığı tespit edilerek uygun bulunmuş, diğer iddialar ise yeterlik kriterlerinin karşılandığının belirlenmesi suretiyle yerinde görülmemiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.