KÜNYE
- Toplantı No: 2020/049
- Gündem No: 34
- Karar Tarihi: 28.10.2020
- Karar No: 2020/UY.I-1756
- Başvuru Sahibi: Şelli Makina İnşaat Gıda Tur. Elek. Elektronik Nak. Sondaj Petrol ve Petrol Ürn. San. ve Tic. Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: İller Bankası Anonim Şirketi Yatırım Koordinasyon Dairesi Başkanlığı
- İKN: 2020/330313
- İhale Adı: Kastamonu (Merkez) Budamış Mahallesi Kanalizasyon Ve Yağmursuyu İnşaatı
Özet
Geçici teminat mektubundaki standart form uyumsuzluğu nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması hukuka uygundur
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, geçici teminat mektubunun standart forma uygun olmaması nedeniyle sınır değer hesabının hatalı yapıldığını ve teklifin değerlendirme dışı bırakılmasının usule aykırı olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, 4734 sayılı Kanun ve ilgili Yönetmelik hükümleri uyarınca geçici teminat mektuplarının ihale dokümanında yer alan standart forma uygun olarak düzenlenmesi gerektiğini; ihale üzerinde bırakılan isteklinin geçici teminat mektubunda ‘4734 sayılı Kanun’ ifadesi yerine ‘2003/6554 B.K.K.na ek esaslar’ ifadesinin kullanıldığını ve bu ifadenin ihalede uygulanamayacağını tespit etmiştir. Bu nedenle, söz konusu teminat mektubunun standart forma uygun olmadığı ve bu nedenle teklifin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata uygun olduğu sonucuna varmıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru: Geçici teminat mektubunda ihale dokümanında belirtilen standart form dışında farklı ifadeler kullanılması teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına neden olur mu?
Cevap: Evet, ihale dokümanında yer alan standart formun içerdiği ifadeler ve hükümler esas alınır. Geçici teminat mektubunda bu standart formdaki ifadelerle uyumlu olmayan farklı bir metin veya hüküm kullanılması, mektubun şartları tam olarak karşılamadığı anlamına gelir. Bu durum, teklifin geçici teminat yönünden uygun bulunmaması sonucunu doğurabilir ve dolayısıyla teklifin değerlendirme dışı bırakılması mümkün olur.
Soru: Geçici teminat mektubunun standart forma uygun olmaması halinde alternatif düzeltme imkanı söz konusu mudur?
Cevap: Mevzuat ve uygulama kararları, geçici teminat mektuplarının ihale dokümanında belirlenen standart form esaslarına uygun olarak sunulmasını gerektirir. Bu yüzden teklif aşamasında standart forma aykırı bir teminat mektubunun sunulması halinde, düzeltme hakkı verilmesi her durumda zorunlu değildir; çoğunlukla teklif değerlendirme dışı bırakılır. Ancak, tekabül eden mevzuat ve ihale süreci esas alınarak idarelerin takdir alanı olabilir, ancak bu konuda tereddütler çoğunlukla lehine sonuç doğurmaz.
Soru: Geçici teminat mektubundaki usulsüzlük teklifin bütünüyle değerlendirme dışı bırakılmasına yol açar mı?
Cevap: Evet, geçici teminat mektubundaki standart forma uygunluk şartı, mevzuat hükümleri gereği önemli bir yeterlik kriteridir. Bu kriterin sağlanmaması, geçici teminatın kabul edilemezliği anlamına gelir. Bu durumda, teklifin değerlendirme dışı bırakılması idare açısından hukuka uygun bir işlem olarak kabul edilir.
Soru: Geçici teminat mektubundaki ifadeler mevzuata uygun değilse, teklif sahibinin itirazında dayanak olacak usul ve esaslar nelerdir?
Cevap: Teklif sahibinin itirazında, öncelikle ihale dokümanında açıkça belirtilmiş olan standart forma uyum zorunluluğu ve geçici teminatın içeriği dikkate alınır. Standart form dışı ifadeler kullanıldığı takdirde teminatın geçersizliği esas alınır. Bu nedenle itirazlar, standart forma uyumsuzluğu nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılmasının haksız olduğu iddiasına dayanırsa, genellikle kabul görmez; çünkü standart formun amacı, teminatın içeriğinin idari ve hukuki güvence sağlamasıdır.
Soru: Sınır değer hesabı yapılmadan geçici teminat mektubundaki uyumsuzluk nedeniyle teklifin elenmesi usule aykırı mıdır?
Cevap: Standart forma aykırı bir geçici teminat mektubu, teklifin şekli yeterliliğini doğrudan etkilediğinden, bu aşamada sınır değer hesaplamasına geçilmeden teklifin elenmesi mümkündür ve genellikle mevzuata uygun görülür. Çünkü geçici teminat, teklifin devamını mümkün kılan zorunlu bir koşuldur; bu kondüsyon sağlanmadan ekonomik açıdan değerlendirmeye devam edilmesi hukuken uygun değildir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin geçici teminat mektubundaki “2003/6554 B.K.K.na ek esaslar” ifadesi, ihale dokümanındaki standart forma neden uyumsuz sayılmıştır?
Cevap: Çünkü ihale dokümanında geçici teminat mektuplarının “4734 sayılı Kanun” ifadesine uygun biçimde düzenlenmesi zorunludur. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teminat mektubunda bu ifade yerine mevzuatta ihale kapsamında uygulanmayan farklı bir kararname referansı kullanılmıştır. Bu durum, standart forma uygunluk şartını ihlal ettiği için mevzuata aykırıdır.
Soru: Geçici teminat mektubunun standart forma uygun olmaması nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması hangi gerekçe ile hukuka uygun bulunmuştur?
Cevap: Çünkü geçici teminat mektuplarının standart forma uygun olarak düzenlenmesi, mevzuat ve ihale dokümanı hükümleri gereğidir. Bu zorunluluğa aykırı olarak düzenlenen teminat mektubu, şartları karşılamadığı için teklifin değerlendirme dışı bırakılması kararı mevzuatla bağdaşmıştır.
Soru: Başvuru sahibinin sınır değer hesaplamasının hatalı olduğu iddiası neden kabul edilmemiştir?
Cevap: Çünkü geçici teminat mektubunun standart forma uygun olmaması nedeniyle teklif değerlendirme dışı bırakılmış ve herhangi bir sınır değer hesabı yapılmadan teklifin geçersizliği tespit edilmiştir. Bu nedenle sınır değer hesaplamasından söz edilemez; iddia usul açısından dayanaksız bulunmuştur.
Soru: İdari işlem olarak teklifin değerlendirme dışı bırakılmasında usule aykırılık tespiti yapılmış mıdır?
Cevap: Hayır, Kurul kararında teklifin standart forma uygun olmayan geçici teminat mektubu nedeniyle değerlendirme dışı bırakılmasının usule uygun olduğu belirtilerek herhangi bir usule aykırılık tespit edilmemiştir.
Detaylı Analiz
İhaleye ilişkin uyuşmazlık, tekliflerin şekli yeterlilik koşullarından biri olan geçici teminat düzenlemesi kapsamında ortaya çıkmıştır. Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu geçici teminat mektubunun ihale dokümanında belirtilen standart forma uygun olmadığını ve bu nedenle teklifinin değerlendirme dışı kalmasının hukuka aykırı olduğunu ileri sürmüştür. Ayrıca bu durumun sınır değer hesabını da etkilediğini savunmuştur. Kurul incelemesi, geçici teminat mektubundaki ifadelerin geçerliliği ve teklifin hukuki niteliği üzerinden şekillenmiştir.
İhale sürecinde esas tartışma noktası, geçici teminat mektubunun, idare tarafından belirlenen ve doküman eki olarak sunulan standart forma uygun biçimde sunulup sunulmadığıdır. Somut olayda, teminat mektubunda “4734 sayılı Kanun” ibaresi yer alması gerekirken bunun yerine “2003/6554 B.K.K.na ek esaslar” şeklinde farklı bir mevzuata atıf yapılmıştır. Bu ifade, ihale mevzuatında geçerli olmayan ve geçici teminatın bağlamını değiştiren bir nitelik taşıdığı için dokümana aykırılık teşkil etmiştir. Dolayısıyla, şeklen benzer bir dil kullanılsa da içeriğin yerini alan bu değişiklik, belgeyi ihale açısından geçersiz kılan bir unsur olarak değerlendirilmiştir.
Esaslı unsur kavramı, bu vakada özellikle teminat mektubunun içeriğindeki belirli bir ibarenin değiştirilmesiyle birlikte ortaya çıkmıştır. Kamu ihale süreçlerinde esaslı unsur kapsamında değerlendirme yapılırken belgeye yüklenen hukuki anlamın değişip değişmediği dikkate alınır. Bu olayda da geçici teminatın hangi yasal düzenlemeye göre düzenlendiği, teminatın geçerliliği ve kapsamı açısından belirleyici olmuştur. “2003/6554 B.K.K.” atfı, teklif sahibinin teminatı hangi hukuki düzenleme çerçevesinde verdiğine ilişkin tereddüt yaratmakta; bu nedenle içeriksel bir uyumsuzluk doğurarak esaslı nitelik kazanmış bulunmaktadır.
Uyuşmazlıkta pilot ortağın iş deneyim belgesi ya da yeterlik kriterlerine ilişkin herhangi bir tartışma bulunmamaktadır. Değerlendirme doğrudan geçici teminatın şekli ve içeriğiyle sınırlı kalmış, teklifin bu gerekçeyle değerlendirme dışı bırakıldığı görülmüştür. Bu nedenle, teklifin diğer yönlerden teknik ya da mesleki yeterliğe ilişkin bir değerlendirmeye tabi tutulmasına gerek duyulmamıştır. Anılan belge eksikliği, teklifin ön değerlendirme aşamasında elenmesini doğurmuştur.
Kamu İhale Kurulu, kararında ihale dokümanı ile uyumlu olmayan bir geçici teminat mektubunun sunulması halinde teklifin değerlendirme dışı bırakılmasının hukuka uygun olduğunu ortaya koymuştur. Standart forma aykırı düzenlenen mektubun, ihale sürecinin güvenilirliği ve öngörülebilirliği açısından kabul edilemez olduğu vurgulanmıştır. Sonuç olarak Kurul, teklifin şekli yeterlik yönünden bu temel eksiklik nedeniyle değerlendirme dışında bırakılmasını yerinde bulmuş; sınır değer hesabı gibi aşamalara geçilmeden teklifin elenmesini mevzuatla uyumlu bulmuştur.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.