KÜNYE
- Toplantı No: 2018/018
- Gündem No: 42
- Karar Tarihi: 28.03.2018
- Karar No: 2018/UY.II-671
- Başvuru Sahibi: Öz Su İnşaat Proje ve Etüt Hizmetleri San. Tic. Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: İller Bankası Anonim Şirketi Yatırım Koordinasyon Dairesi Başkanlığı
- İKN: 2017/477067
- İhale Adı: Güllübahçe (Aydın) Kanalizasyon İnşaatı Yapım İşi
Özet
Geçici teminat mektubundaki mevzuat referansının farklılığı nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması yerindedir
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, pilot ortağa ait geçici teminat mektubunun standart forma uygun olduğunu ve bu nedenle teklifin değerlendirmeye alınması gerektiğini iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
4734 sayılı Kanun ve Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ekinde yer alan KİK023.1/Y numaralı standart formda geçici teminat mektubunda 4734 sayılı Kanun ifadesinin kullanılması zorunludur. İnceleme konusu teminat mektubunda ise 4734 sayılı Kanun yerine 2003/6554 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı’na ek esaslar ibaresi yer almakta olup, bu kararname yalnızca yükseköğretim kurumları ihalelerine uygulanmakta ve inceleme konusu ihaleye uygulanabilir değildir. Bu farklılık, teminat mektubunun kapsam ve şeklini etkileyerek standart forma uygun olmamasına neden olmaktadır.
Genel Soru–Cevap
Soru: Geçici teminat mektuplarında mevzuat referansının standart formdan farklı yazılması teklifin elenmesine yol açar mı?
Cevap: Geçici teminat mektubunda standart formda öngörülen mevzuat referansının değiştirilmesi, özellikle ilgili mevzuatın kapsamına göre uygun olmayan ya da farklı bir mevzuatın gösterilmesi, teminat mektubunun standart forma aykırı sayılmasına neden olabilir. Böyle durumlarda, teminat mektubu şekil ve kapsam şartlarını taşımadığından teklif nedeniyle değerlendirme dışı bırakılabilir.
Soru: Kamu ihalelerinde geçici teminat mektubunun standart forma uygunluğunu belirlerken nelere dikkat edilmelidir?
Cevap: Öncelikle, geçici teminat mektubunda yer alan metnin İhale Kanunu, ilgili yönetmelikler ve kamu alımlarında standart form kararı doğrultusunda olması gerekir. Örneğin, zorunlu olarak belirtilen kanun veya mevzuat referanslarının doğru yazılması önemlidir. Mevzuat kapsamı dışında veya ihalenin türüne uygun olmayan mevzuatın belirtilmesi teminatın standart forma aykırı olarak değerlendirilmesine yol açabilir.
Soru: İhale mevzuatında açıkça belirtilmemiş farklı mevzuat referanslarının teminat mektubunda kullanılması durumunda ne yapılmalıdır?
Cevap: Mevzuat referansında standartta olmayan farklı bir düzenlemeye yer verilmesi halinde, bu durum belgenin geçerli sayılması için yeterli bir sebep olmayabilir. İdareler, standart formdan sapma sebebiyle belgenin uygunluğunu değerlendirmeli ve bu tür farklılıkların teminatın kapsamını, amacını ve geçerliliğini etkileyip etkilemediğini incelemelidir. Eğer teminatın hukuki geçerliliği ve kapsamı bu farklılıktan ötürü zayıflıyorsa teklif değerlendirme dışı bırakılabilir.
Soru: İdarenin geçici teminat mektubunda mevzuat referansına ilişkin şekil şartlarını yorumlama yetkisi ne ölçüdedir?
Cevap: İdareler, ihale mevzuatı ve standart formlar çerçevesinde teminat mektubunda yer alan bilgilerin uygunluğunu denetleme yetkisine sahiptir. Ancak bu denetim sırasında objektif kriterler esas alınmalı; temel hukuki hükümlere veya standart form maddelerine açıkça aykırı olmayan tereddütlü durumlarda daha esnek olunabilir. Mevzuat referansında açık farklılık veya hüküm aktarımında uyumsuzluk varsa istisnasız teklif değerlendirme dışı bırakılabilir.
Soru: Geçici teminat mektubundaki standart forma aykırılık nedeniyle yapılan değerlendirme itirazen şikâyet sürecinde nasıl bir rol oynar?
Cevap: Standart forma aykırılık somut ve net bir şekilde tespit ediliyorsa ve bu durum teklifin esas unsurlarından biri olan teminatın geçerliliğini etkiliyorsa, itirazen şikâyet başvurularında genellikle idarenin değerlendirme dışı bırakma kararı hukuka uygun bulunur ve başvuru reddedilir. Ancak belirsizlik varsa veya metindeki farklılıkların teminatın geçerliliğini doğrudan etkilemediği gösterilebilirse, farklı kararlar verilebilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Pilot ortağa ait geçici teminat mektubunda 4734 sayılı Kanun yerine farklı bir mevzuat referansının yer alması teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına neden olur mu?
Cevap: Evet, bu vakada olduğu gibi geçici teminat mektubunda standart formda zorunlu olan 4734 sayılı Kanun ifadesi yerine 2003/6554 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı’na ek esaslar ifadesinin kullanılması, teminat mektubunun kapsam ve şeklini etkileyerek standart forma uygun olmaması nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması yerinde olmuştur.
Soru: İnceleme konusu teminat mektubunda yer alan 2003/6554 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ifadesi neden uygun bulunmamıştır?
Cevap: Çünkü 2003/6554 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı sadece yükseköğretim kurumları ihalelerine uygulanmakta olup, konu ihaleye uygulanabilir değildir. Bu nedenle teminat mektubunda bu mevzuat referansının yer alması, mevzuat uyumsuzluğuna işaret etmekte ve standart forma aykırı bulunmuştur.
Soru: İdarenin teklifin değerlendirme dışı bırakılması kararına karşı yapılan itirazen şikâyet başvurusu nasıl sonuçlanmıştır?
Cevap: Geçici teminat mektubundaki mevzuat referansının standart formdan farklı olması nedeniyle teminat mektubunun uygun bulunmaması ve dolayısıyla teklifin değerlendirme dışı bırakılması işleminin hukuka uygun bulunması nedeniyle itirazen şikâyet başvurusu reddedilmiştir.
Soru: Bu vakada geçici teminat mektubunun standart forma uygunluğu değerlendirilirken hangi belge veya standart esas alınmıştır?
Cevap: Değerlendirme, 4734 sayılı Kanun ile Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ekinde yer alan KİK023.1/Y numaralı standart forma göre yapılmış ve bu standartta 4734 sayılı Kanun ifadesinin geçici teminat mektubunda zorunlu olduğu tespit edilmiştir.
Detaylı Analiz
İnceleme konusu uyuşmazlık, bir ihaleye sunulan geçici teminat mektubundaki mevzuat referansının, ilgili standart formda belirtilen ifadeye uygun olup olmadığına yöneliktir. Başvuru sahibi, pilot ortağa ait geçici teminat mektubunda yer alan mevzuat ifadesinin ihale mevzuatına aykırılık teşkil etmediğini ve bu nedenle teklifin değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olmadığını ileri sürmüştür. Ancak ihale makamı, teminat mektubundaki ifade farklılığını esas alarak bu teklifi değerlendirmeye almamıştır; bu tasarruf üzerine itirazen şikâyet yoluna başvurulmuştur.
Somut olayda geçici teminat mektubu, yapım işleri ihalelerine ilişkin standart form olarak belirtilen KİK023.1/Y numaralı metne uygunluk denetimine tabi tutulmuştur. Bu standart formda öngörülen şekilde, 4734 sayılı Kanun’a açık bir şekilde atıf yapılması gerekirken, inceleme konusu teminat mektubunda bu ifade yerine yalnızca yükseköğretim kurumları ihalelerinde geçerli olan 2003/6554 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı’na ek esaslara atıf yapılmıştır. Bu farklılık yalnızca metinsel olmayan; teminat mektubunun dayanağını, dolayısıyla da geçerliliğini ve devam ettirdiği hukuki sorumluluğu doğrudan etkilemektedir.
Vakada tartışma konusunu oluşturan bu metin farkı, teklifin şeklen eksik ya da hatalı sayılmasına yol açıp açmayacağı yönünde değerlendirilmiştir. Kurul tarafından yapılan tespitte, geçici teminat mektubunun içeriğindeki bu terim farklılığı, teminatın kapsamına ve yükümlülük yaratma niteliğine tesir edecek düzeyde görülmüş, bu nedenle belgenin standart forma uygun olmadığı karara bağlanmıştır. Mevzuat bağlamının teklifin geçerlilik koşulları açısından doğrudan etkili bir unsur olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Teminat mektubu pilot ortak tarafından sunulduğundan, belgeye ilişkin eksiklik ilgili ortağın teklif üzerindeki doğrudan etkisiyle değerlendirilmiştir. Pilot ortağın sunduğu bu teminatın standart formdan açık şekilde sapma göstermesi, teklifin değerlendirme dışı bırakılması sonucunu doğurmuştur. Bu yönüyle ihale sürecinde ortaklardan sadece biri tarafından yapılan bir sunumun, bütün teklifi bağlayıcı ve sonucunu etkileyici nitelik taşıdığı anlaşılmaktadır.
Kamu İhale Kurulu, yaptığı değerlendirmede yer verilen standart formun bağlayıcılığına vurgu yaparak, 4734 sayılı Kanun’a yapılan atfın mecburi olduğunu ve bunun yerine farklı bir mevzuat gösterilmesinin kabul edilemez nitelikte olduğunu belirtmiştir. Bu durumda belgede yer alan Bakanlar Kurulu Kararı ifadesinin ihaleye uygulanabilir nitelikte olmaması, teminatın hem kapsamını hem de geçerliliğini zayıflattığı için düzeltilebilecek bir şekil hatası olarak görülmemiştir. Bu çerçevede Kurul, idarenin teklifi değerlendirme dışı bırakma işlemini yerinde bularak başvurunun reddine karar vermiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.