KÜNYE
- Toplantı No: 2022/032
- Gündem No: 12
- Karar Tarihi: 15.06.2022
- Karar No: 2022/UY.IV-710
- Başvuru Sahibi: Güven İnş Turz Maden Taş. San. Tic. Ltd. Şti. - Yapı Sts İnşaat Taah. Mad. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 1. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2021/358641
- İhale Adı: Karayolları 11 (Lüleburgaz), 12 (Mimarsinan) ve 15 (Kırklareli) Şube Şeflikleri Yollarında Rutin Yol Bakım, Onarım ile Kar ve Buz Mücadelesi Yapım İşi
Özet
Başvurunun ihale süreci dışında kalan sözleşme aşamasına ilişkin olması nedeniyle görev yönünden reddi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale konusu işin benzeri ihalelerde uygulanan Geçici 6’ncı madde hükümlerinin kendi ihalesinde de uygulanması gerektiğini iddia ederek başvuruda bulunmuştur.
Kurul Değerlendirmesi
İhale süreci, ihale onayından sözleşmenin imzalanmasına kadar olan süreyi kapsamakta olup, başvurunun söz konusu sürecin dışında kalan sözleşmenin uygulanması aşamasına yönelik olduğu tespit edilmiştir. Kurumun görev alanı ihale sürecindeki işlemlerle sınırlı olduğundan, sözleşmenin uygulanması aşamasındaki uyuşmazlıklar Kurumun inceleme yetkisinde değildir.
Genel Soru–Cevap
Soru: İhale süreci ile sözleşmenin uygulanması aşaması arasındaki ayırım ihale şikayet mekanizmasında neden önemlidir?
Cevap: Çünkü Kamu İhale Kurulu’nun görev yetkisi, ihale onayından sözleşmenin imzalanmasına kadar geçen süreçteki işlemlerle sınırlıdır. Sözleşmenin uygulanmasına ilişkin işlemler Kurumun görev alanının dışındadır ve bu nedenle ihale sürecini geçmiş işlemlerle ilgili başvurular görev yönünden reddedilebilir.
Soru: İhale süreci kapsamında değerlendirilirken sözleşmenin imzalanması aşamasında hangi tür işlemler Kurumun inceleme alanına girer?
Cevap: Kurum, sözleşmenin imzalanması işlemini de ihale sürecinin bir parçası olarak kabul eder; tekliflerin değerlendirilmesi, idari ve teknik şartnameler, ihale komisyonu kararları gibi işlemler bu kapsamdadır. Ancak imza sonrası uygulamaya yönelik işlemler inceleme alanı dışındadır.
Soru: İhale mevzuatında belirlenen görev alanı dışındaki uyuşmazlıklarda başvurunun görev yönünden reddedilmesi uygulamada hangi yaygın hataya yol açar?
Cevap: Başvuru sahiplerinin, sözleşme uygulaması aşamasına ilişkin şikayetlerini ihale süreci kapsamında değerlendirilmesini beklemesi nedeniyle, görev yönünden reddedilen başvurular artar. Bu durum, yanlış başvuru merciinin tercih edilmesi sonucu sürecin uzaması ve kaynak israfına neden olur.
Soru: İhale süreci dışındaki işlemlerle ilgili başvuruların yetkisiz birime yapılması halinde idarenin veya isteklinin hak kaybı yaşanmaması için neler önerilir?
Cevap: İlgili tarafların, başvuru veya itirazlarını yapmadan önce ihale mevzuatındaki görev sınırlarını ve uyuşmazlıkların hangi mercide çözümleneceğini doğru tespit etmeleri gerekir. Danışmanlık ve mevzuat takibi ile yanlış merciye yapılan başvurular engellenebilir.
Soru: Benzer ihalelerde uygulanan geçici hükümlerin farklı ihalelere otomatik olarak uygulanması talebi hangi koşullarda ihale süreci içerisinde incelenebilir?
Cevap: Bu tür iddialar, ancak ihale süreci hâlâ devam ederken, yani ihale onayından sözleşmenin imzasına kadar olan aşamada yapılırsa, Kanun ve mevzuata uygunluk kriterleri çerçevesinde değerlendirilir. Sözleşmenin uygulanması aşamasında yapılması durumunda ise Kurumun görev alanı dışına çıkar.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin iddiası olan benzer ihalelerde uygulanan Geçici 6’ncı madde hükmünün kendi ihalesinde uygulanması talebi neden Kamu İhale Kurulu tarafından incelenmemiştir?
Cevap: Çünkü başvuru, ihale sürecinin dışında kalan ve sözleşmenin uygulanmasına ilişkin bir aşamaya yönelik olduğundan, bu talep Kamu İhale Kurulu’nun görev alanına girmemiştir.
Soru: Kamu İhale Kurulu hangi aşamalar arasında kalan işlemlere müdahale yetkisine sahiptir?
Cevap: Kurulun görev alanı, ihale onayının yapıldığı andan sözleşmenin imzalanmasına kadar geçen süre içindeki ihale sürecine ilişkin işlemlerle sınırlıdır.
Soru: Başvuru sahibi ihale sürecinden sonra ortaya çıkan uyuşmazlıklarda hangi kuruma veya makama başvurmalıdır?
Cevap: Bu vaka özelinde belirtilmemekle birlikte, sözleşmenin uygulanmasına ilişkin uyuşmazlıklar Kamu İhale Kurulu’nun görev alanı dışında olduğundan, başvuru sahibi ilgili idari merci veya mahkemelere başvurmalıdır.
Soru: Başvurunun görev yönünden reddine karar verilmesinin dayanağı nedir?
Cevap: Başvuru, ihale sürecinin dışında kalan sözleşmenin uygulanması aşamasına ait olduğundan, 4734 sayılı Kanun’un ilgili maddesi uyarınca Kamu İhale Kurulu’nun görev yetkisinin bulunmaması sebebiyle reddedilmiştir.
Detaylı Analiz
Başvuruya konu olayda, şikâyet sahibinin iddiası, ihale konusu işte benzer nitelikteki ihalelerde uygulanan Geçici 6’ncı madde düzenlemesinin kendi ihalesinde de geçerli olması gerektiği yönündedir. Bu talep, ihale süreci tamamlandıktan sonra, sözleşmenin uygulanması aşamasına dair bir uyuşmazlık üzerinden dile getirilmiştir. Uyuşmazlığın çerçevesi bu haliyle, ihale süreci boyunca yapılan işlemlerden değil, ihale sonrası yürütülen sözleşme uygulamasıyla ilgili olduğu için, başvurunun Kamu İhale Kurumu’nun inceleme yetkisi kapsamında değerlendirilemeyeceği temel bir mesele olarak ortaya çıkmıştır.
İhale sürecinde iş deneyim belgesine veya tekliflerin değerlendirilmesi gibi hususlara dair herhangi bir teknik tartışma bulunmamaktadır. Başvuru esasen belirli bir geçici düzenlemenin uygulanmamasına dayalıdır. Bu yönüyle, teknik veya yeterlik kriterleri ekseninde yapılan itirazların aksine, burada mevzuat hükmünün nasıl ve hangi kapsamda tatbik edileceği, ancak sözleşme aşamasında anlam kazanan bir uygulama farkı olarak gündeme gelmiştir. Dolayısıyla başvurunun dayandığı çıkış noktası, ihale süreci içinde denetlenebilecek bir işlem değil, idarenin uygulama safhasındaki tercihini sorgulayan bir nitelik taşımaktadır.
Bu başvuruda esaslı unsur niteliğinde görülen husus, Geçici 6’ncı maddenin uygulanıp uygulanmadığına ilişkin taleptir. Ancak bu talebin hangi aşamada gündeme getirildiği belirleyici olmuştur. Kurul değerlendirmesinde, esaslı unsurların yalnızca ihale süreci içinde, yani teklif alma, değerlendirme ve karar dönemlerinde ortaya çıkan işlemlere yönelik olabileceği vurgulanmıştır. İlgili düzenlemenin geçmişte yürütülen ihalelere kıyasla fark yaratmış olması, sözleşme imzalandıktan sonra yapılan itirazların ihale sürecinin kapsamına dâhil edilmesini sağlamamıştır.
Pilot ortağın iş deneyimi ya da ortaklık yapısına ilişkin herhangi bir değerlendirme bu başvuru kapsamında yapılmamıştır. Çünkü uyuşmazlık, teklif sahibi veya ortaklarının yeterlik koşullarına değil, idarenin sözleşme safhasında bir mevzuat hükmünü uygulamama tercihine dayanmaktadır. Dolayısıyla başvurunun içeriği, teknik yeterliğe dair denetime izin veren bir konuyu içermediği gibi, Kurulun değerlendirmeleri de bu yönlere temas etmemiştir.
Kamu İhale Kurulu’nun yaklaşımı, yetki sınırlarını açıkça çizerek uyuşmazlığın alan dışı olduğunu tespit etmeye yönelmiş ve başvuru bu nedenle görev yönünden reddedilmiştir. Kararın temelinde, kamu ihale sisteminde ihale süreciyle sözleşme uygulamasının birbirinden ayrı düzenlemelere tabi olduğu anlayışı yer almaktadır. Kurulun bu değerlendirmesiyle birlikte, başvuru sahibinin iddiası esas yönünden değil, yalnızca usulden —yani yetki dışı kalması nedeniyle— reddedilmiş ve böylece sözleşme uygulamasına yönelik tartışmaların başka yargı ya da idari mercilere yönlendirilmesi yolunun açık olduğu gösterilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.