KÜNYE
- Toplantı No: 2018/043
- Gündem No: 12
- Karar Tarihi: 27.07.2018
- Karar No: 2018/UY.II-1413
- Başvuru Sahibi: ŞA-RA Enerji İnşaat Tic. ve San. A.Ş.
- İhaleyi Yapan İdare: Türkiye Elektrik İletim A.Ş. Genel Müdürlüğü (TEİAŞ)
- İKN: 2018/261558
- İhale Adı: H386 Referanslı 380 Kv (~11 Km) 3B 2X1272 Mcm + (~148 Km) 3B 1272 Mcm İletkenli Soma Kolin Tes-Tunçbilek Şalt Eih Teklif Birim Fiyatlı Komple Tesis İşi
Özet
İhale dokümanına yönelik şikayetlerin süresinde yapılmaması nedeniyle başvurunun reddi ve fiyat dışı unsurların uygun şekilde değerlendirilmesi sonucu ihale kararının hukuka uygun bulunması
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihalenin 21/b kapsamında yapılamayacağını, fiyat dışı unsurlara ilişkin puanlama sisteminin rekabeti zedelediğini, yaklaşık maliyetin hatalı hesaplandığını ve ihalenin iptal edilerek yeniden yapılmasını talep etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale dokümanında ekonomik açıdan en avantajlı teklif fiyat ve fiyat dışı unsurların toplam puanı üzerinden belirlenmiş olup, fiyat dışı unsurlar kalite, teknik nitelik, kapasite durumu ve sicil puanlarından oluşmaktadır. Başvuru sahibinin teklifinin fiyat puanı 50, kalite ve teknik puanı 45, kapasite durumu puanı 0 ve sicil puanı 2 olmak üzere toplam 97 puan aldığı, ihale üzerinde bırakılan isteklinin ise toplam 98,07 puanla en avantajlı teklif sahibi olduğu tespit edilmiştir. İhale dokümanına yönelik şikayetlerin ihale tarihinden en az üç iş günü öncesinde yapılması gerekirken süresinde yapılmadığı, yaklaşık maliyetin açıklanması sonrası şikayet süresinin geçirilmiş olduğu belirlenmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: İhale dokümanına ilişkin şikayetlerin süresinde yapılmaması halinde şikayetlerin değerlendirilmemesi nasıl açıklanır?
Cevap: İhale dokümanına ilişkin itiraz ve şikayetlerin, dokümanın alındığı veya ilan edildiği tarihten itibaren mevzuatta öngörülen asgari sürede (genellikle en az üç iş günü öncesinde) yapılması gerekir. Bu süre geçtikten sonra yapılan şikayetler, başvurunun zamanaşımına uğraması nedeniyle işleme alınmaz. Böyle bir durumda idari ve yargı organları doküman içeriklerine ilişkin itirazları değerlendirmeden reddeder; bu durum hem idarenin takdir hakkını korur hem de işleyişin öngörülebilirliğini sağlar.
Soru: Fiyat dışı unsurların puanlama sisteminde rekabeti zedeleyici unsurların bulunması halinde bu durum nasıl tespit ve değerlendirilir?
Cevap: Fiyat dışı unsurlar mevzuata uygun, objektif, öngörülebilir ve tekliflerin ekonomik açıdan değerlendirilmesinde adil bir şekilde uygulanabilir nitelikte oluşturulmuş ise rekabeti zedelendiği söylenemez. Puanlama kriterlerinin dayanağı ve uygulanması titizlikle incelenir; örneğin teknik yeterlik, kalite ve kapasite ölçütlerinin açıklık, orantılılık ve şeffaflık ilkelerine uygunluğu denetlenir. Ancak bu unsurlar subjektif veya aşırı daraltıcı şekilde düzenlenmişse rekabeti zedeleyici kabul edilebilir.
Soru: Yaklaşık maliyetin açıklanmasından sonra yapılan itirazlar hangi şartlarda değerlendirmeye alınabilir?
Cevap: Yaklaşık maliyetin ihale dokümanında belirtilmesi veya ilan edilmesiyle şikayet süresi başlamış olur. Yaklaşık maliyete dair itirazların da bu süre içinde yapılması gerekir. Süre aşımı nedeniyle yapılan itirazlar idari makamlarca ve Kurulca genellikle kabul edilmez. İstisnai hallerde, açık yanlışlık ve usulsüzlük gibi somut sebeplerle şikayet daha sonra da değerlendirilebilir fakat bu oldukça sınırlı ve istisnaidir.
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin tespitinde fiyat ve fiyat dışı unsurların toplam puanı nasıl değerlendirilir?
Cevap: İhale mevzuatı, ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesinde fiyat dışı unsurların uygun ve mevzuata uygun nitelikte belirlenmesi halinde, fiyatla birlikte toplam puan esas alınarak karar verilmesini öngörebilir. Böylece en düşük fiyat değil, toplamda en uygun kalite ve fiyat dengesine sahip teklif tercih edilir. Bu puanlama sürecinde her bir fiyat dışı unsurun ağırlığı ve hesaplama yöntemi şeffaf ve dokümanda açıkça belirtilmiş olmalıdır.
Soru: Şikayetlerin süresinde yapılmaması nedeniyle yapılan başvuruların reddedilmesi kararına karşı hangi hukuki dayanaklar ve uygulama gerekçeleri öne çıkar?
Cevap: Kamu ihale mevzuatında şikayet süreleri idari sürecin etkinliğini ve şeffaflığını sağlamak üzere düzenlenmiştir. Süre aşımı halinde idari merciler başvuruları incelemez. Bu yaklaşım uygulamada, şikayet yollarının kötüye kullanımını önlerken ihalelerin zamanında sonuçlandırılmasını garanti eder. Kurul kararlarında da, süresi geçtikten sonra yapılan itirazlar nedeniyle başvuruların reddi yaygın ve yerleşik bir uygulama olarak benimsenmiştir. Ancak somut durumun tüm koşulları yanında eklenebilecek usulsüzlük ya da hak ihlali iddialarının varlığı bu genel uygulamada istisna yaratabilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin ihale dokümanına ilişkin pazarlık usulü ve fiyat dışı unsurların puanlama sistemine dair şikayetlerinin reddedilmesinin nedeni nedir?
Cevap: Şikayetler, ihale dokümanı alındıktan sonra öngörülen üç iş günü şikayet süresi içinde yapılmadığı için süresinde yapılmamış sayılmış ve bu nedenle başvuru süre yönünden reddedilmiştir.
Soru: Başvuru sahibinin yaklaşık maliyetin hatalı hesaplandığı iddiası ihale kararının iptali talebiyle nasıl değerlendirildi?
Cevap: Yaklaşık maliyetin açıklanmasından sonra yapılan bu iddialar da şikayet süreleri aşılmış olduğundan dikkate alınmamış ve ihale kararının iptaline yönelik talep reddedilmiştir.
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenmesinde fiyat dışı unsurların rolü nasıl olmuştur?
Cevap: Ekonomik açıdan en avantajlı teklif; fiyat puanı ile kalite, teknik nitelik, kapasite durumu ve sicil puanlarını içeren fiyat dışı unsurların toplam puanıyla belirlenmiş olup, üzerinde bırakılan isteklinin puanı başvuru sahibinin puanını aşarak en avantajlı teklif konumunu sağlamıştır.
Soru: Kurul, fiyat dışı unsurların puanlama sisteminin mevzuata uygun olup olmadığı konusunda hangi tespiti yapmıştır?
Cevap: Kurul, fiyat dışı unsurların kalite, teknik nitelik, kapasite durumu ve sicil puanları esas alınarak mevzuata uygun şekilde belirlendiğini ve objektif şekilde uygulandığını tespit etmiştir; dolayısıyla ihale kararında hukuka aykırılık bulunmamıştır.
Detaylı Analiz
İhale sürecine ilişkin uyuşmazlık, başvuru sahibinin pazarlık usulü uygulanmasına, fiyat dışı unsurların rekabeti zedelediği iddiasıyla oluşturulan puanlama sistemine ve yaklaşık maliyetin hesaplanmasına yönelik şikayetlerini içermektedir. Başvuru sahibi, bu kapsamda ihalenin iptal edilmesini ve yeniden yapılmasını talep etmiş; ileri sürdüğü iddialarında esas olarak doküman içeriğinin ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenme yönteminin mevzuata aykırı olduğunu savunmuştur.
Uyuşmazlıkta temel tartışma alanlarından biri, ihale dokümanında yapılan düzenlemelere ilişkin şikayetlerin hangi tarihe kadar yapılabileceği ve süresinde yapılmayan başvuruların değerlendirme dışı bırakılıp bırakılmayacağıdır. Somut olayda, başvuru sahibinin şikayetlerini öngörülen şikayet süresi olan üç iş günü içinde sunmadığı belirlenmiş, bu nedenle hem pazarlık usulü seçim kararına hem de fiyat dışı unsurların içerik ve puanlama sistemine yönelik itirazları süre yönünden incelenmemiştir. Yaklaşık maliyetin tespiti konusundaki şikayet de aynı şekilde, açıklanma tarihinden sonra süresi içinde yapılmadığı için değerlendirmeye alınmamıştır.
Kamu İhale Kurulu, ihale kararında kullanılan fiyat dışı unsurlar sistemini incelemiş; kalite, teknik nitelik, kapasite durumu ve sicil puanları üzerinden yapılan değerlendirmelerin objektif ve mevzuata uygun şekilde belirlendiği sonucuna ulaşmıştır. Bu unsurların toplam puanlamadaki ağırlığı ve başvuru sahibi ile ihale üzerinde bırakılan isteklinin aldıkları puanların dağılımı incelendiğinde, rekabetin ihlal edildiğine dair somut bir tespit yapılamamıştır. Dolayısıyla puanlama sisteminin rekabete aykırı biçimde kurgulandığına yönelik iddialara itibar edilmemiştir.
İhalede ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesinde, yalnızca fiyat değil, fiyat dışı unsurların da toplam puanlamaya dahil edilmesi esas alınmıştır. Başvuru sahibi bu değerlendirmede ikinci sırada kalmış, fiyat dışı unsurların toplam etkisiyle en yüksek puanı alan istekli ihalenin üzerinde bırakılmıştır. Başvuru sahibinin puanları arasında özellikle kapasite durumu unsurunda sıfır puan almış olması, toplam puanı doğrudan etkilemiş; bunun sonucu olarak avantajlı teklif statüsünü elde edememiştir.
Kurul kararında, başvuru sahibinin tüm şikayetlerinin süresinde yapılmadığı tespitiyle başvurunun reddine karar verilmiştir. Ayrıca, fiyat dışı unsurların belirlenme ve uygulanma bakımından hukuka uygun olduğu içtihadına yer verilmiştir. Dolayısıyla, ihale sürecinin mevzuata aykırılık taşımadığı ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin doğru yöntemle belirlendiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu çerçevede, başvurunun hem süre yönünden hem de esas bakımından reddine karar verilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.