KÜNYE
- Toplantı No: 2019/051
- Gündem No: 15
- Karar Tarihi: 14.11.2019
- Karar No: 2019/UY.IV-1475
- Başvuru Sahibi: Feza İnş. San. ve Tic. A.Ş.
- İhaleyi Yapan İdare: Hacettepe Üniversitesi Rektörlüğü Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı
- İKN: 2019/413165
- İhale Adı: Transgenik Hayvan Teknolojileri Uygulama ve Araştırma Merkezi Binası Yapımı
Özet
İhalenin iptalinin itirazen şikayet üzerine alınmaması nedeniyle başvurunun görev yönünden reddi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihalenin iptal edilmesinin mevzuata aykırı olduğunu, iptal gerekçelerinin soyut ve mesnetsiz olduğunu, fiyat dışı unsurların mevzuata uygun olduğunu ve ihalenin iptal edilmemesi gerektiğini iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale komisyonu, fiyat dışı unsurların işin teknik içeriği ve işlevi açısından uygun olmadığını, bu unsurların saydamlık, rekabet, eşit muamele gibi ilkeleri sağlamaya elverişli olmayabileceğini değerlendirerek 4734 sayılı Kanun’un 39. maddesi uyarınca ihalenin iptaline karar vermiştir. Ancak iptal kararı itirazen şikayet üzerine alınmadığı için Kurumun görev alanına girmemektedir.
Genel Soru–Cevap
Soru: İhalenin iptaline ilişkin kararlar itirazen şikayet aşamasında alınmazsa, başvuruların inceleme yetkisi hangi mercide olur?
Cevap: İhale sürecinde iptal kararları doğrudan idarece alınır ve bu karar itirazen şikayet aşamasında değerlendirilmezse, Kamu İhale Kurulu iptale ilişkin başvuruları inceleyemez. Böyle durumlarda iptal kararına itiraz edilmesi halinde Kurul, görev yönünden başvuruyu reddeder. İptal kararının itirazen şikayet üzerine alınması, Kurul’un görev alanına girip girmediğinin temel ölçüsüdür.
Soru: Fiyat dışı unsurların işin teknik içeriğine uygun olmaması ihalenin iptalini gerektirir mi?
Cevap: İhale komisyonları, fiyat dışı unsurların teknik ve fonksiyonel açıdan işin gereklilikleriyle uyumlu olup olmadığını değerlendirir. Bu unsurların uygun bulunmaması durumunda, şeffaflık, eşit muamele ve rekabet ilkelerinin zedelenebileceği gerekçesiyle ihalenin iptali mümkündür. Ancak, iptal kararı somut gerekçeler ve usulüne uygun şekilde verilmelidir.
Soru: İhale iptal kararlarının dayandırılması gereken gerekçeler ne şekilde olmalı, soyut gerekçeler kabul edilir mi?
Cevap: İhale iptal kararlarında gerekçelerin somut, açık ve denetlenebilir olması beklenir. Soyut ve mesnetsiz gerekçelerle alınan iptal kararları, idari ve yargı denetiminde sorun oluşturabilir. Komisyonların fiyat dışı unsurlar veya teknik uygunlukla ilgili değerlendirmeleri somut delillerle desteklenmelidir.
Soru: İhalenin iptal edilmesine yönelik işlemlerle ilgili olarak başvuruların görev yönünden reddi hangi durumlarda artmaktadır?
Cevap: İhalenin iptali, itirazen şikayet yoluyla Kuruma taşınmamışsa veya iptal kararı doğrudan idarenin takdir yetkisi kapsamında alınmışsa, Kurulun görev alanına girmediği kabul edilir ve başvurular görev yönünden reddedilir. Bu nedenle, iptal kararlarına ilişkin şikayetler için önce itirazen şikayet başvurusunun yapılması gerekir.
Soru: İhalelerde fiyat dışı unsurların kullanımı ve uygunluğunun değerlendirilmesinde dikkat edilmesi gereken temel ilkeler nelerdir?
Cevap: Fiyat dışı unsurların işin teknik içeriği ve gereksinimleriyle uyumlu, şeffaf ve rekabeti engellemeyecek şekilde belirlenmesi gerekir. Bu unsurların keyfi uygulanması veya açıkça işlevsellikten uzak olması, eşit muamele ilkesine aykırı kabul edilebilir ve iptal gerekçesi oluşturabilir. Değerlendirmelerde somut teknik kriterler ve objektiflik esastır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhalenin iptali itirazen şikayet üzerine alınmadığında Kamu İhale Kurulu’nun başvuruya ilişkin görev alanı nasıl belirlenir?
Cevap: Bu vakada, ihalenin iptal kararı, itirazen şikayet süreci işletilmeden doğrudan alındığı için, Kamu İhale Kurulu bu iptal kararına yönelik şikayeti inceleme yetkisine sahip değildir. Dolayısıyla Kurumun görev alanına girmediği gerekçesiyle başvuru görev yönünden reddedilmiştir.
Soru: İhale komisyonunun fiyat dışı unsurların işin teknik içeriği ve işlevi açısından uygun olmadığı yönündeki değerlendirmesinin sonucu ne olmuştur?
Cevap: Komisyonun bu değerlendirmesi doğrultusunda, fiyat dışı unsurlar nedeniyle şeffaflık ve eşit muamele ilkelerinin sağlanamadığı gerekçesiyle ihalenin iptaline karar verilmiştir.
Soru: Başvuru sahibinin ihalenin iptal edilmesinin hukuka aykırı olduğu iddiasının sonucu ne olmuştur?
Cevap: Başvuru sahibinin iddialarına rağmen, iptal kararı itirazen şikayet üzerine alınmadığı için Kurumun görev alanına girmediğinden, iddialar esas yönünden değerlendirilmemiş ve başvuru görev yönünden reddedilmiştir.
Soru: İptal kararının dayandığı mevzuat hükmü ve bu hüküm doğrultusundaki ihalenin iptali nasıl gerçekleştirilmiştir?
Cevap: İptal kararı, 4734 sayılı Kanun’un 39. maddesi esas alınarak verilmiştir. Bu madde kapsamında, ihalenin iptali ihale komisyonunun fiyat dışı unsurların uygunluğunu değerlendirmesiyle gerçekleştirilmiş ve söz konusu iptal, itirazen şikayet sürecinin dışından yapılmıştır.
Detaylı Analiz
İtirazen şikâyet başvurusu üzerine yapılan incelemede öncelikli olarak ihalenin iptaline dair iddia değerlendirmeye alınmıştır. Başvuru sahibi, ihale komisyonu tarafından alınan iptal kararının gerekçesiz ve hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek, ihalenin iptal edilmemesi gerektiğini belirtmiştir. Özellikle fiyat dışı unsurların mevzuata uygun şekilde belirlendiğini ve iptal kararının soyut gerekçelere dayandığını savunmuştur. Ancak yapılan değerlendirmede, söz konusu iptal kararının herhangi bir itirazen şikâyet süreci işletilmeksizin re’sen alındığı görülmüştür.
İhale sürecinde, fiyat dışı unsurlara ilişkin yapılan değerlendirme ihalenin sağlıklı bir şekilde sonuçlandırılıp sonuçlandırılamayacağına etki eden temel unsurlardan biri olmuştur. Komisyon tarafından yapılan açıklamada, fiyat dışı unsurların işin teknik içeriği ve işlevine uygun olmadığı kanaatine varıldığı anlaşılmaktadır. Bu değerlendirme çerçevesinde eşit muamele, şeffaflık ve rekabet gibi temel ilkelere uygunluğun sağlanamadığı myönünde bir tespit yapılmış ve iptal kararı buna dayandırılmıştır.
Uyuşmazlıkta dikkat çeken diğer bir yön, fiyat dışı unsurların ihale konusu işin teknik içeriğiyle ilişkili olarak ele alınmasına karşın, bu değerlendirmelerin yeterince somutlaştırılıp somut gerekçelerle desteklenip desteklenmediği konusudur. Başvuru sahibi bu noktada, iptal gerekçelerinin soyut ve mesnetsiz olduğunu ileri sürmüş; ancak idare tarafından doğrudan tesis edilen işlem niteliğinde olan iptal kararının bu gerekçeler doğrultusunda yapılmış olması, Kurum tarafından içerik yönünden değil yalnızca şekli düzlemde incelenebilmiştir.
İptal kararının alınış şekli itibarıyla –yani bir itirazen şikâyet üzerine değil, komisyon tarafından doğrudan tesis edilmesi yoluyla– işlem yapılması, Kamu İhale Kurulu açısından yetki değerlendirmesini belirleyici hale getirmiştir. Kurul yalnızca kendisine intikal eden ve itirazen şikâyet yoluyla gündeme alınan işlemler hakkında karar verebilmekte olup, bu vakada olduğu gibi doğrudan tesis edilen kararlar için görev alanı dışında kalmaktadır. Bu nedenle başvuru sahibinin iddiaları herhangi bir esas incelemesine tabi tutulmamış, görev yönünden reddedilmiştir.
Sonuç olarak, Kurul tarafından yapılan değerlendirme, ihalenin iptal edilmesinin gerekçesi değil, bu iptalin hangi yolla yapıldığına odaklanmıştır. İptalin itirazen şikâyet süreci dışında gerçekleşmiş olması, başvurunun doğrudan görev yönünden reddiyle sonuçlandırılmıştır. Böylece esas yönünden herhangi bir değerlendirme yapılmadan, yalnızca başvurunun şekli niteliği esas alınarak karar verilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.