Fiyat dışı unsurların ihale ilanında yer alması mevzuata aykırı olmayıp, idarenin gerekçeli açıklama belgesi sunması ve iş kalemlerinin analizlerinin dokümanda bulunması nedeniyle itirazen şikayet reddedildi

KÜNYE

  • Toplantı No: 2024/003
  • Gündem No: 9
  • Karar Tarihi: 17.01.2024
  • Karar No: 2024/UY.I-97
  • Başvuru Sahibi: Temelkon Mühendislik İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.
  • İhaleyi Yapan İdare: Başakşehir Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü
  • İKN: 2023/1388262
  • İhale Adı: İlçemiz Yollarında Bordür Tretuvar ve Çeşitli İnşaat İşleri Yapılması

Özet

Fiyat dışı unsurların ihale ilanında yer alması mevzuata aykırı olmayıp, idarenin gerekçeli açıklama belgesi sunması ve iş kalemlerinin analizlerinin dokümanda bulunması nedeniyle itirazen şikayet reddedildi

Başvuru / İddialar

Başvuru sahibi, fiyat dışı unsur düzenlemesinin ihale ilanında yer almasının mevzuata aykırı olduğunu, fiyat dışı unsur puanlamasına konu paçal iş kalemlerinin gerekçesiz olduğunu, rayiçlerin piyasa araştırması belgelerinin paylaşılmadığını, nakliye rayiçlerine ilişkin mesafelerin belirtilmediğini ve benzer iş grubunun yanlış değerlendirildiğini iddia etmiştir.

Kurul Değerlendirmesi

Kurul, ihale ilanında fiyat dışı unsurların zorunlu husus olmadığını ancak yer verilmesinin mevzuata aykırı olmadığını, idarenin fiyat dışı unsurların gerekçelerini içeren açıklama belgesini ihale işlem dosyasında sunduğunu, 18 iş kaleminin yaklaşık maliyetteki oranları ve analizlerinin dokümanda yer aldığını tespit etmiştir. Ayrıca, piyasa araştırması belgelerinin ihale dokümanı kapsamında paylaşılmasının zorunlu olmadığı, nakliye rayiçlerine ilişkin mesafelerin aşırı düşük teklif sorgusu sürecinde verilebileceği, benzer iş tanımının Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği ve ihale dokümanına uygun olduğu değerlendirilmiştir.

Genel Soru–Cevap

Soru: İhale ilanında fiyat dışı unsurların yer almasının zorunlu olmaması, bu unsurların ilan edilmeyebileceği anlamına mı gelir?
Cevap: İhale ilanında fiyat dışı unsurların yer alması zorunlu değildir ancak idarenin bu unsurları ilan etmesi mevzuata aykırı olmaz. Bu durumda, idarenin fiyat dışı unsurlara ilişkin gerekçeli bir açıklama yapması ve uygun analizleri dosyada sunması önem kazanır.

Soru: Fiyat dışı unsurların puanlamasına esas teşkil eden iş kalemlerinde gerekçe ve analizlerin dokümanda yer almaması tekliflerin değerlendirilmesini etkiler mi?
Cevap: Fiyat dışı unsurların dayanağı olan iş kalemlerinin gerekçesiz veya analizsiz bırakılması tekliflerin elenmesine veya işlemin iptaline yol açabilir. Ancak bu unsurların gerekçeleri ile analizleri idari şartnamede ya da ek dokümanlarda açık ve yeterli şekilde sunulduysa, bu yönde itirazlar genellikle reddedilir.

Soru: Piyasa araştırması belgelerinin ihale dokümanında yer almaması idarenin mevzuata aykırı davrandığı anlamına gelir mi?
Cevap: Piyasa araştırması belgelerinin ihale dokümanı kapsamında sunulması zorunlu değildir. Bu belgeler genellikle idare bünyesinde yapılır ve ihale sürecinde şeffaflık amacıyla kaynak gösterilmek zorunda değildir. Eksikliği sebebiyle ihale işlemi iptal edilmez.

Soru: Nakliye rayiçlerine ilişkin mesafelerin ihale dokümanında belirtilmemesi tekliflerin değerlendirilmesinde sorun oluşturur mu?
Cevap: Nakliye rayiçlerine ilişkin mesafelerin ihale ilanı veya dokümanda önceden belirtilmemesi, bunu aşırı düşük teklif sorgulamasında açıklama talebi kapsamında sunma imkanı varken, ihale sürecinde ciddi bir usulsüzlük olarak kabul edilmez. Ancak bu durum idare tarafından makul bir şekilde izah edilmelidir.

Soru: Yapım işlerinde benzer iş gruplarının belirlenmesi ve tanımlanması nasıl yapılmalıdır, yanlış tanımlama tekliflerin değerlendirilmesini nasıl etkiler?
Cevap: Benzer iş grupları, ilgili Tebliğ ve ihale dokümanına uygun şekilde belirlenmeli ve tanımlanmalıdır. Bu tanımların mevzuata uygun olmaması ya da hatalı belirlenmesi, tekliflerin değerlendirilmesini ve işin niteliğine uygunluğunu etkileyebilir, itirazlara neden olabilir. Uygunluk durumunda ise itirazların kabul edilmesi zorlaşır.

Vakaya Özel Soru–Cevap

Soru: İdarenin ihale ilanında fiyat dışı unsurlara yer vermesi mevzuata aykırı mıdır?
Cevap: İhale ilanında fiyat dışı unsurların yer alması zorunlu olmamakla birlikte, Kurul değerlendirmesine göre mevzuata aykırı değildir.

Soru: Fiyat dışı unsur puanlamasına konu iş kalemlerinin gerekçesiz olduğu iddiası nasıl sonuçlanmıştır?
Cevap: İdare tarafından fiyat dışı unsurların gerekçelerini içeren açıklama belgesi sunulmuş ve iş kalemlerinin analizleri dokümanda yer aldığı için bu iddia kabul edilmemiştir.

Soru: Piyasa araştırması belgelerinin ihale dokümanında yer almaması iddiası nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: Piyasa araştırması belgelerinin ihale dokümanı kapsamına dahil edilmesi zorunlu bulunmamış ve bu durum şikayet konusu yapılmamıştır.

Soru: Nakliye rayiçlerine ilişkin mesafelerin ihale dokümanında belirtilmemesi başvurusu ne şekilde sonuçlanmıştır?
Cevap: Nakliye rayiçlerine ilişkin mesafelerin aşırı düşük teklif sorgusu aşamasında açıklanabileceği kabul edilmiş, ilan aşamasında bu sürecin tamamlanması zorunlu görülmemiştir.

Soru: Benzer iş tanımının yanlış değerlendirildiği iddiası nasıl karşılanmıştır?
Cevap: Benzer iş tanımının ilgili Tebliğ ve ihale dokümanına uygun olduğu tespit edilerek, bu iddia reddedilmiştir.

Detaylı Analiz

İncelenen uyuşmazlıkta başvuru sahibinin temel itirazı, ihale ilanında yer verilen fiyat dışı unsurların mevzuata aykırı olduğu ve bu unsurların dayanağını oluşturan iş kalemlerine ilişkin gerekçe ve analizlerin yetersizliğidir. Bunun yanında rayiç bedellere dair piyasa araştırmasının ve nakliye mesafelerinin eksik verilmesi ile benzer iş tanımının hatalı olduğu da ileri sürülmüştür. Şikâyet, ihalenin ilan aşamasına ve dokümana ilişkin düzenlemelere odaklandığı için, tekliflerin değerlendirilmesine henüz geçmeden önce ihale sürecinde yöntemsel bir hata yapılıp yapılmadığı sorusu gündeme gelmiştir.

Başvuruda esasen fiyat dışı unsurların değerlendirme kriteri olarak kullanılması ile bağlantılı hazırlıkların eksikliği öne sürülmüştür. Ancak idare, fiyat dışı unsurların gerekçelerini içeren bir açıklama belgesi sunmuş ve bu unsurların dayanağı olan 18 iş kaleminin yaklaşık maliyet içindeki ağırlıkları ile analizlerini ihale dokümanında açıkça ortaya koymuştur. Bu nedenle, söz konusu unsurların yeterli analiz ve gerekçeye dayanmadığı yönündeki iddia yerinde bulunmamıştır. Ayrıca, fiyat dışı unsurların ilan edilmesi zorunlu olmamakla birlikte, ilan edilmesinin de mevzuata aykırı olmadığı Kurul tarafından özellikle vurgulanmıştır.

Fiyat dışı unsurların uygulanması bakımından esaslı unsur niteliğindeki açıklamaların idarece ihale işlem dosyasına konulmuş olması bu vakada belirleyici olmuştur. Kurul, açıklama ve analizlerin şeffaflık ve hesap verilebilirlik ilkeleri çerçevesinde mevcut olduğunu değerlendirerek, bu unsurların ilan edilmesini usule aykırı bulmamıştır. Fiyat dışı değerlendirme kriterleri, ihale sonucunu etkileyebilecek nitelikte olduğu için dayanaklarının açıklayıcı bir biçimde ortaya konulması önemlidir. Mevcut olayda bu gerekliliklerin karşılandığı görülmüştür.

Benzer şekilde başvuru sahibinin benzer iş tanımına yönelik iddiası da Kurul önünde kabul edilmemiştir. Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği esas alınarak yapılan tanımın ihale dokümanına uygun olduğu tespit edilmiştir. Bu bağlamda, pilot ortak veya diğer ortakların iş deneyimi üzerinden yapılan bir değerlendirme olmadığı, benzer iş tanımı çerçevesinde genel bir uygunluk kontrolünün söz konusu olduğu anlaşılmaktadır.

Sonuç olarak Kamu İhale Kurulu, idarenin fiyat dışı unsurların belirlenmesi ve dokümana yansıtılması aşamasında mevzuata aykırılık taşımadığına ve başvuru sahibinin ileri sürdüğü tüm iddiaların geçersiz olduğuna hükmetmiştir. Piyasa araştırması belgelerinin dokümana konulmamış olması, nakliye rayiçlerine ilişkin mesafelerin ilan aşamasında verilmemesi gibi hususlar ihale sürecine zarar verici eksiklik olarak kabul edilmemiştir. Böylece itirazen şikâyet başvurusu reddedilmiş ve herhangi bir bedel iadesine hükmedilmemiştir.


Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.

Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.