KÜNYE
- Toplantı No: 2019/047
- Gündem No: 14
- Karar Tarihi: 16.10.2019
- Karar No: 2019/UY.IV-1327
- Başvuru Sahibi: A Z Taah. İnş. Tic. ve San. A.Ş.
- İhaleyi Yapan İdare: Trakya Üniversitesi Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı
- İKN: 2019/313960
- İhale Adı: Trakya Üniversitesi Balkan Yerleşkesi Otopark, Kanalizasyon ve Asfalt Yapılması İşi
Özet
Başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması nedeniyle başvuru ehliyeti bulunmadığı ve şikayetlerin süresinde yapılmadığı için başvurunun reddi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, fiyat dışı unsur değerlendirmesinde ve yaklaşık maliyet hesaplamasında hatalar olduğunu, bu nedenle ihalenin iptal edilerek yeniden ihale yapılmasını talep etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Başvuru sahibinin teklifi idari şartname gereği sınır değerin altında olduğu için değerlendirme dışı bırakılmış, dolayısıyla başvuru sahibinin ihalenin üzerinde bırakılması ihtimali bulunmamaktadır. Ayrıca, ihale dokümanına ilişkin şikayetler ihale tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılması gerekirken süresi geçtikten sonra yapılmıştır. Yaklaşık maliyetin yanlış hesaplandığı iddiası da yaklaşık maliyetin açıklandığı tarihten itibaren on gün içinde yapılması gerekirken süresi geçtikten sonra başvurulmuştur.
Genel Soru–Cevap
Soru: Teklif sınır değerin altında kaldığında, teklifin değerlendirme dışı bırakılması başvuru sahibinin itiraz hakkını nasıl etkiler?
Cevap: Teklif idari şartnamede belirlenen sınır değerin altında kaldığında bu teklif değerlendirme dışı bırakılır ve ihale üzerinde bırakılma ihtimali ortadan kalkar. Bu durumda, teklif sahibi ihalenin iptali veya yeniden ihale yapılması talepleri bakımından başvuru ehliyetine sahip olmaz. Çünkü ihalenin esas kazananıyla ilgili bir çıkarı bulunmadığından, idari yargı veya şikayet mercilerinde ilgili konularda hak arama hakkı sınırlanır.
Soru: İhale dokümanına ilişkin şikayetler ne zaman yapılmalıdır ve bu sürenin geçirilmesinin sonuçları nelerdir?
Cevap: İhale dokümanına ilişkin şikayetler, mevzuatta belirlenen azami süreler içinde, genellikle ihale tarihinden en az üç iş günü öncesine kadar yapılmalıdır. Bu süre geçtikten sonra yapılan şikayetler usulden reddedilir ve değerlendirmeye alınmaz. Şikayet süresi, ihale sürecinin güvenliği ve taraflar arasındaki belirlilik için önemlidir; süre geçirilince, idari makamlar veya kurullar şikayeti incelemek zorunda olmaz.
Soru: Yaklaşık maliyetin hatalı hesaplandığı yönündeki itirazlar için öngörülen başvuru süresi nasıl uygulanır?
Cevap: Yaklaşık maliyet açıklandığı tarihten itibaren on iş günü içinde itiraz veya şikayet yapılabilir. Bu süre geçtikten sonra yapılan başvurular, süresinde yapılmamış sayılır ve değerlendirme dışı bırakılır. Sürelerin doğru işletilmesi, ihale sürecindeki belirliliği sağlar ve gereksiz uzatmaları önler.
Soru: Bir başvurunun süresinde yapılması ve başvuru ehliyetinin varlığı nasıl birbirini etkiler?
Cevap: Başvuru ehliyeti; başvuranın teklifinin ihale üzerinde bırakılma ihtimaliyle ilgilidir. Süresi geçtiği için yapılan şikayetler ise usul yönünden eksiktir. Eğer bir başvuru sahibi, teklifinin değerlendirme dışı bırakılması nedeniyle ihalenin iptali talebinde bulunuyor ve bu talebi süresinde yapmıyorsa, hem ehliyet hem de süre noktasında eksiklik oluşur. Bu durum başvurunun reddini gerektirir.
Soru: İdari şartnamede belirtilen sınır değer ve fiyat dışı unsurların değerlendirilmesinde ortaya çıkan tereddütler ihale sonuçlarını nasıl etkileyebilir?
Cevap: İdari şartnamede sınır değer ve fiyat dışı unsurların değerlendirilmesi açık ve objektif ölçütlerle yapılmalıdır. Bu kriterlerin yanlış uygulanması veya değerlendirme dışı bırakmanın gerekçesiz yapılması durumunda süreç iptal veya yeniden değerlendirmeyle sonuçlanabilir. Ancak, teklif sınır değerin altındaysa ve buna dayanılarak değerlendirme dışı bırakılmışsa, bu durumda ilgili teklif sahibi ihale üstünde bırakılmadığı için itiraz hakkı sınırlı olur. Tereddütler genellikle şartname ve mevzuat kapsamında süre ve ehliyet kriterlerine uygun şekilde giderilmelidir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin teklifi idari şartnamede belirlenen sınır değerin altında kaldığında, bu durumun başvuru ehliyeti üzerindeki etkisi nedir?
Cevap: Bu vakada, başvuru sahibinin teklifi sınır değerin altında kaldığı için değerlendirme dışı bırakılmıştır. Dolayısıyla başvuru sahibinin yaklaşık maliyetin üzerinde teklif verilmediği ve ihalenin iptal edilmesi veya yeniden ihale yapılması ihtimali bulunmadığı için başvuru ehliyeti yoktur.
Soru: Başvuru sahibinin ihale dokümanına ilişkin şikayetlerinin süresi neden reddedilme gerekçesi olmuştur?
Cevap: Şikayetler, idari şartnameye göre ihale tarihinden en geç üç iş günü öncesinde yapılmalıdır. Bu vakada, başvuru sahibi şikayetlerini süresi geçtikten sonra yaptığı için şikayetler süresinde yapılmamış kabul edilmiş ve bu nedenle başvuru reddedilmiştir.
Soru: Yaklaşık maliyetin yanlış hesaplandığı iddiasını içeren şikayetin başvuru süresine uyup uymadığı nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: Yaklaşık maliyetin açıklandığı tarihten itibaren on iş günü içinde şikayet yapılması gerekirken, bu vakada başvuru sahibi süresi aştıktan sonra başvuruda bulunmuştur. Bu nedenle şikayet süresinde yapılmadığı gerekçesiyle dikkate alınmamıştır.
Soru: Başvuru sahibinin ihalenin iptali ve yaklaşık maliyetin yeniden belirlenmesi talebinin reddedilmesinin temel hukuki dayanağı nedir?
Cevap: Talebin reddi, başvuru sahibinin teklifi sınır değerin altında olduğu için değerlendirme dışı bırakılması ve şikayetlerin belirlenen süreler içinde yapılmaması nedeniyle başvuru ehliyeti bulunmaması gerekçesine dayanmıştır. Bu nedenle ihale iptal edilmemiş ve yaklaşık maliyet yeniden belirlenmemiştir.
Detaylı Analiz
Başvuruya konu olayda, teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığını belirten bir isteklinin, fiyat dışı unsur değerlendirmesinde ve yaklaşık maliyet hesaplamasında hatalı işlemler bulunduğu gerekçesiyle ihalenin iptal edilmesini talep ettiği görülmektedir. Dolayısıyla uyuşmazlık, başvuru sahibinin teklifinin sınır değerin altında kalmasına bağlı olarak başvuru ehliyetinin bulunup bulunmadığı ve ihale sürecine itirazların süresinde yapılıp yapılmadığı çerçevesinde şekillenmiştir.
Uyuşmazlığın özünü oluşturan temel konulardan biri, fiyat dışı unsur değerlendirmesi neticesinde teklifin idari şartnamede belirlenen sınır değerin altında kalmasıdır. Bu durum, idare tarafından teklifin değerlendirme dışı bırakılması sonucunu doğurmuştur. Bu biçimde değerlendirme dışı bırakılan bir isteklinin, ihale sonucundan etkilenme olasılığı ortadan kalkmakta; dolayısıyla teklifin geçerli kabul edilmemesi, daha sonraki şikayet süreçlerine katılımını da doğrudan etkilemektedir. Bu bağlamda, aday ya da isteklinin doğru biçimde teklif verip vermediği, değerlendirme süreci içindeki varlığı açısından belirleyici olmuş; teklifin değerlendirme dışı bırakılması bu kişinin sonraki süreçte ihalenin iptali talebi yönünden başvuru ehliyetine sahip olmadığını göstermiştir.
Vaka kapsamında başvuru sahibinin yaklaşık maliyete ilişkin iddiaları ile ihale dokümanında yer alan fiyat dışı unsur kriterlerine yönelik şikayetlerinde esaslı olarak süre sorunu dikkate alınmıştır. Bu tür başvurular belirli süreler içerisinde yapılmak zorundadır. Ancak başvuru sahibi söz konusu itirazlarını ilgili mevzuattaki sürelere uygun biçimde değil, daha ileri bir zamanda gerçekleştirmiştir. Özellikle yaklaşık maliyet açıklandığı tarihten itibaren geçen on günlük sürenin aşılması ve ihale dokümanına yönelik değerlendirmenin ihale tarihinden üç gün öncesine kadar yapılmamış olması, bu iddiaların içerik yönünden incelenmeden reddiyle sonuçlanmıştır.
Bu konuda yapılan değerlendirmenin merkezinde, teklifin sınır değerin altında kalmasının esaslı bir unsur olduğu açıkça kabul görmektedir. Değerlendirme dışı kalan bir teklifin, ihale sonucunu etkileme potansiyeli bulunmadığından, ihalenin iptali gibi bir talep yönünden ileri sürülen iddialar ehliyet noktasında yetersiz kalmaktadır. Bu durumda başvuru sahibinin fiyat dışı unsurların hatalı değerlendirildiği yönündeki ileri sürmeleri, teklifin geçersizliği nedeniyle kendi teklifine doğrudan hukuki bir fayda sağlamamakta; bu nedenle içerik yönünden tartışılmasına gerek görülmemektedir.
Kamu İhale Kurulu tarafından yapılan değerlendirme sonucunda başvuru sahibinin iddiaları hem başvuru ehliyeti yönünden hem de başvuru süresi bakımından uygun bulunmamıştır. Teklifin değerlendirme dışı bırakılmış olması, kişinin hükmen ihalenin sonucu üzerinde etkili olamaması anlamına geldiğinden, başvurunun esas yönünden değerlendirilmesi yoluna gidilmemiştir. Ayrıca, ihale dokümanına ve yaklaşık maliyete yönelik iddiaların belirlenen sürelere riayet edilmeksizin ileri sürülmesi de başvurunun incelenmesini engellemiş; bu nedenlerle başvuru reddedilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.