KÜNYE
- Toplantı No: 2019/033
- Gündem No: 17
- Karar Tarihi: 10.07.2019
- Karar No: 2019/UY.II-791
- Başvuru Sahibi: Asmin Taahhüt Yapı İnşaat Nakliyat San. ve Tic. A.Ş.
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 6. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2017/601693
- İhale Adı: Kırşehir-Kesikköprü-Ortaköy 3Bl Hd Devlet Yolu Km:0+000-39+817,97 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Üstyapı (Bsk) Yapılması
Özet
İhale kapsamında finansal kiralama sözleşmesinin eksik belgelenmesi nedeniyle tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması uygun bulunmuştur
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, diğer isteklilerin teklif dosyalarında sunulan finansal kiralama sözleşmelerinin ve ödeme dekontlarının mevzuata uygun olmadığını, bu nedenle tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğini iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 41. maddesi uyarınca, finansal kiralama yoluyla edinilen tesis, makine ve ekipmanın kira sözleşmesinin sunulması ve ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar olan kiralarının ödendiğinin belgelenmesi zorunludur. İncelemede, finansal kiralama sözleşmesinde belirtilen ihale ilan tarihine kadar olan tüm kira ödemelerinin belgelenmediği tespit edilmiştir. Bu durum, işin yapımında kullanılacak makine ve ekipmanın yeterliliği açısından önemli olup, ihale mevzuatına aykırılık teşkil etmektedir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Finansal kiralama yoluyla edinilen makinelerin kira ödemelerinin hangi dönemlere ait olduğunun belgelenmesi gerekir?
Cevap: Finansal kiralama sözleşmesinde belirtilen makinelerin kira ödemeleri, ihale ilan veya davet tarihine kadar olan dönemi kapsayacak şekilde tam ve eksiksiz belgelenmelidir. İhale sırasında sunulan ödeme belgelerinin bu dönemi tam olarak karşılamaması, makinenin ihalede kullanılabilirliği ve teknik yeterliliğin kanıtlanması açısından eksiklik oluşturur ve tekliflerin değerlendirme dışı kalmasına yol açabilir.
Soru: Finansal kiralama sözleşmesinde belirtilen makinelerin kira ödemelerinin tam olarak belgelenmemesi teknik yeterlilik değerlendirmesinde nasıl bir etkisi vardır?
Cevap: Kira ödemelerinin eksik belge ile ispatlanması, teknik yeterliliğin ve işin yapılmasında kullanılacak makine ve ekipmanın uygunluğunun belirsiz kalmasına neden olur. Bu durumda, ihale makamı, teklif sahibinin yeterliliğini tam olarak değerlendiremeyeceğinden, bu eksikliği bulunan teklifleri mevzuata uygun olarak değerlendirme dışı bırakabilir.
Soru: İhale şartnamesinde “kendi malı olma” şartı aranan makine ve ekipmanın, mülkiyetini nasıl kanıtlamak yeterli sayılır?
Cevap: Kendi malı olma şartı aranan makineler için faturanın sunulması zorunlu olmayabilir. Bunun yerine, makinenin ruhsatı, demirbaş kaydı, amortisman defteri kaydı veya noter tespit tutanağı ve/veya mali müşavir raporu gibi resmi belgelerle mülkiyetin veya tasarruf hakkının ispatlanması yeterli kabul edilmiştir.
Soru: Kapasite raporlarının firmaya özgü olmadığının veya kiralama/satış ilişkisi bulunduğunun tespit edilmesi durumunda ihalede nasıl bir değerlendirme yapılır?
Cevap: Kapasite raporunun başka bir firmaya ait olması veya kiralama/satış ilişkisi sebebiyle geçersiz sayılması durumunda, ilgili rapor teknik yeterlilik bakımından kullanılamaz. Bu durum, teklif sahibinin teknik kapasitesinin tam olarak ortaya koyulamaması anlamına gelir ve dolayısıyla tekliflerin değerlendirme dışı bırakılmasına sebep olabilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında iş makinelerinin amortisman ve teknik özelliklerine ilişkin beyanların geçerliliği konusunda nelere dikkat edilmelidir?
Cevap: Aşırı düşük teklif açıklamalarında iş makinelerinin teknik özellikleri ve amortisman durumunun iddia edilmesi tek başına yeterli olmayabilir. Bu tür açıklamaların, idari şartname ve ilgili mevzuat çerçevesinde belgelenmesi, somut ve ölçülebilir verilerle desteklenmesi gerekir. Aksi halde, bu açıklamalar yeterli görülmeyebilir ve teklif sahibi taleplerini kanıtlamadan dolayı açıklama kapsamından sayılmayabilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Finansal kiralama sözleşmesinde ihale ilan tarihine kadar olan kira ödemelerinin tam olarak belgelenmemesi tekliflerin değerlendirme dışı bırakılmasını gerektirir mi?
Cevap: Evet, finansal kiralama sözleşmesi ile edinilen makinelerin kira ödemelerinin ihale ilan tarihine kadar tam olarak belgelenmemesi, ihalenin temel teknik yeterlilik şartlarını sağlama açısından önemli bir eksikliktir ve bu nedenle anılan tekliflerin mevzuata aykırı olduğu kabul edilerek değerlendirme dışı bırakılması yerindedir.
Soru: Kendi malı olma şartı aranan makineler için fatura sunulması zorunlu mudur?
Cevap: İncelemede, kendi malı olma şartı aranan makineler için faturanın zorunlu olmadığı; bunun yerine ruhsat, demirbaş, amortisman defterine kayıt ya da noter tespit tutanağı veya mali müşavir raporu ile tevsik edilmesinin yeterli olduğu tespit edilmiştir.
Soru: Kapasite raporları başka firmalara ait olduğunda veya makine kiralama/satış ilişkisi bulunduğunda ne sonuç doğar?
Cevap: Bu vakada, kapasite raporlarının başka firmalara ait olması veya makine kiralama/satış ilişkisinin tespiti durumunda bu kapasite raporları geçersiz kabul edilmiş ve ilgili tekliflerin teknik yeterlilik yönünden eksik sayılması sonucuna ulaşılmıştır.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında iş makinelerinin amortisman ve teknik özelliklerine ilişkin yapılan açıklamalar geçerli midir?
Cevap: Bu somut olayda, aşırı düşük teklif açıklamalarında iş makinelerinin amortisman ve teknik özelliklerine ilişkin yapılan açıklamaların mevzuata uygun olmadığı belirlenmiş ve bu nedenle söz konusu açıklamalar yeterli kabul edilmemiştir.
Detaylı Analiz
İncelenen uyuşmazlıkta, yapım işi ihalesine katılan bazı isteklilere ait teklif dosyalarında sunulan finansal kiralama belgeleri üzerinden teknik yeterlilik değerlendirmesi yapılmış, buna karşılık başvuru sahibi bu belgelerin eksik ve mevzuata aykırı olduğunu öne sürerek bu firmaların tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasını talep etmiştir. Temel tartışma, kiralanan makine ve ekipmanlara ait finansal kira sözleşmelerinin yanı sıra, bu sözleşmelere bağlı olarak ihale ilan tarihine kadar gerçekleşen kira ödemelerinin yeterince ve usulüne uygun biçimde belgelenip belgelenmediği hususunda toplanmaktadır.
İhale sürecinde söz konusu belgelemelerin önemi, makine ve ekipmanın gerçekten kullanımda olduğunun ve isteklinin teknik yeterliliği destekleyecek şekilde bu ekipmanlara tasarruf hakkı bulunduğunun somut biçimde ortaya konulmasından kaynaklanmaktadır. Kurul değerlendirmesinde, yalnızca finansal kiralama sözleşmesinin ibraz edilmesinin yeterli sayılmadığı; bu sözleşmelerde belirtilen kira dönemleri kapsamında, ihale ilan tarihine kadar ödenmiş kira bedellerini gösteren ödeme belgelerinin eksiksiz olarak sunulmasının zorunlu olduğu sonucuna varılmıştır. Bu tür belgelerin eksikliği, teknik yeterlilik açısından teklifin geçerliliğini doğrudan etkileyen bir unsur olarak değerlendirilmiştir.
Bu çerçevede, eser veya makineye ilişkin somut bilgi ve belgelerin, teknik yeterliliğe etki eden esaslı unsurlar kapsamında ele alındığı görülmektedir. Kurul, kira ödemelerinin belgelendirilmemesi halinin basit bir belge noksanı değil, işin ifasında kullanılacak ekipmanın aslında hazır bulunup bulunmadığına ilişkin temel bir kuşku doğurduğunu tespit etmiştir. Dolayısıyla bu hususun düzeltilmesi mümkün olmayan, teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına yol açan esaslı bir eksiklik niteliği taşıdığı yönünde görüş bildirilmiştir.
Pilot ortağın yeterliliği yönünden yapılan değerlendirme kapsamında da güncel teknik kapasitenin belirlenmesinde yalnızca mülkiyet beyanı değil, kira ilişkisi durumunda ödeme belgeleriyle bu mülkiyet dışı tasarruf ilişkilerinin tescilinin arandığı anlaşılmaktadır. Pilot ortağın sunduğu kiralama sözleşmelerinde yer alan makineler için tüm kira ödemelerine dair belgelerin sunulmadığı, bu sebeple teknik yeterliliğin tam olarak tevsik edilemediği tespit edilmiştir. Bu durum, yalnızca araç/makine sahipliğinin değil, bunların belirli bir tarihe kadar fiilen kullanımda olduğuna dair açıklığın da önemsendiğini göstermektedir.
Kamu İhale Kurulu’nun değerlendirmesinde, ihalenin şeffaflık ve eşit muamele ilkeleri çerçevesinde yürütülmesi gereği açıkça gözetilmiş ve teknik yeterlilik belgelendirmesinde eksiklik bulunan tekliflerin değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olduğuna karar verilmiştir. İncelemenin sonucunda, başvuru sahibinin şikâyet ettiği belgelerin gerçekten eksik olduğu, bu eksikliğin ihalenin sonucuna etkili nitelikte bulunduğu ve ilgili tekliflerin reddedilmesinde idarece hukuka aykırı bir işlem tesis edilmediği tespit edilmiştir. Bu nedenle yapılan itirazen şikâyetin uygun bulunmadığına karar verilerek, Kurul nihai değerlendirmesini bu yönde sonuçlandırmıştır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.