KÜNYE
- Toplantı No: 2021/044
- Gündem No: 34
- Karar Tarihi: 27.10.2021
- Karar No: 2021/UY.II-1971
- Başvuru Sahibi: Ezekar Yapı İnş. A.Ş. - Egecan Akary. Tem. Nak. İnş. Turz. San. Tic. A.Ş. - Everest Mad. İnş. Nak. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 5. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2018/658124
- İhale Adı: Çeşmeli-Mersin-Tarsus ve Tarsus-Pozantı Otoyolu İle Tarsus-Adana-Gaziantep Otoyolunun Tarsus Doğu Kavşağı (Km:46+091) - Adana Kuzey Kavşağı (72+703) Arasında Muhtelif Kesimlerinin ve Bağlantı Yollarının Üstyapı Onarımı Yapım İşi
Özet
Finansal kiralama sözleşmelerinin mevzuata uygun sunulmaması nedeniyle teklif değerlendirme dışı bırakıldı
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin finansal kiralama sözleşmesi ve kira ödemelerine dair belgeleri SMMM onaylı sunmasının mevzuata uygun olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 31. maddesine göre belgelerin aslı veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış suretleri ya da idarece ‘aslı görülmüştür’ şerhi düşülen suretleri sunulması gerekmekte olup, finansal kiralama sözleşmesi ve kira dekontlarının SMMM onaylı sunulması bu şartları sağlamamaktadır. Bu nedenle, teklif sahibi tarafından sunulan finansal kiralama belgeleri mevzuata uygun değildir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Finansal kiralama sözleşmeleri ve kira ödemelerine ilişkin belgelerin SMMM onaylı sunulması, ihale mevzuatı açısından neden yeterli görülmeyebilir?
Cevap: İhale mevzuatında, özellikle belgelerin aslı veya aslına uygunluğunun noter onaylı veya idarece “aslı görülmüştür” şerhiyle tasdikli suret olarak sunulması istenir. SMMM onayı ise bu tür resmi onay süreçlerine denk düşmeyebilir ve bu yüzden belgelerin aslına uygunluğunu kesin olarak göstermez. Bu nedenle, SMMM onaylı belgeler mevzuatın aradığı usul anlamında uygunluk sağlamayabilir ve kabul edilmeyebilir.
Soru: İhale dosyasına sunulan finansal kiralama belgelerinin usulüne uygunluğu hangi resmi prosedürlerle sağlanmalıdır?
Cevap: Bu belgeler ya orijinal haliyle sunulmalı ya da aslına uygunlukları noter tasdikli suretler ile ya da idarece “aslı görülmüştür” şerhiyle onaylanmış suretler şeklinde verilmelidir. Sadece mali müşavir veya benzeri meslek mensubu tarafından onaylanmış belgeler, bu prosedürlerin yerini tutmaz. Resmiyet ve belgenin doğruluğu açısından bu resmi onay şekilleri esas alınır.
Soru: Finansal kiralama ile ilgili belgeler mevzuata uygun sunulmadığında ihale sürecinde ne gibi yaptırımlar uygulanabilir?
Cevap: Bu tür belgelerin mevzuata uygun sunulmaması, ilgili teklifin değerlendirme dışı bırakılmasıyla sonuçlanabilir. Bu da ihale sürecinin iptal edilip yeniden yapılmasına neden olabilir; zira uygun belgeler olmadan tekliflerin karşılaştırılması mümkün olmaz ve mevzuat gereği işlem yapılması güçleşir.
Soru: İhale sürecinde belgelerin “aslına uygunluk” şartı neden sıkı şekilde uygulanır ve SMMM onayı neden bu ortamda tercih edilmez?
Cevap: İhale sürecinde belgelerin doğruluğu ve değişmemiş olması kritik önemdedir; bu yüzden belge aslı veya noter/idarece onaylı suret aranmaktadır. SMMM onayı ise belge içeriğinin doğruluğuna ilişkin mali denetim açısından önem taşır, ancak belge aslıyla birebir uyumunu garantilemez. Bu nedenle belirtilen resmi tasdik yöntemleri tercih edilir ve sıkı uygulanır.
Soru: İhale mevzuatında belgelerin idarece “aslı görülmüştür” şerhinin taşıdığı hukuki önem nedir ve nasıl farklılaşır?
Cevap: İdarece konulan “aslı görülmüştür” şerhi, belgenin orijinalinin idarece incelenip doğrulandığını gösterir; bu durum belge aslı gibidir ve resmi doğruluk sağlar. Bu işlem noter onayına alternatif olup, idarenin kendi resmi yetkisi çerçevesinde belgeyi kabul ettiği anlamına gelir. Belgede bu şerh yoksa veya bu işlem yapılmamışsa, belge yeterince güvenilir kabul edilmez.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin finansal kiralama sözleşmesi ve kira ödemelerine ilişkin belgeleri neden değerlendirmeye alınmamıştır?
Cevap: İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu finansal kiralama sözleşmesi ve kira ödeme belgeleri, ilgili yönetmelikte öngörülen aslı veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış suret veya idarece “aslı görülmüştür” şerhli suret olarak sunulmamıştır. SMMM onaylı olmaları bu şartları karşılamadığı için belgeler mevzuata uygun sayılmamış ve teklif değerlendirme dışı bırakılmıştır.
Soru: Başvuru sahibi neden finansal kiralama belgelerinin SMMM onaylı sunulmasının mevzuata uygun olduğunu savunmuştur ve bu iddia neden kabul edilmemiştir?
Cevap: Başvuru sahibi, finansal kiralama sözleşmesi ve kira ödeme belgelerinin SMMM onaylı olarak sunulmasının yeterli olduğunu iddia etmiştir. Ancak Yönetmelik, belgelerin aslına uygunluk yönünden noter onayı veya idarenin “aslı görülmüştür” şerhini şart koştuğundan, SMMM onayı bu koşulları karşılamamış ve dolayısıyla iddia reddedilmiştir.
Soru: Finansal kiralama belgelerinin mevzuata uygun şekilde sunulmaması ihale sürecinde nasıl bir sonuca yol açmıştır?
Cevap: Mevzuata uygun biçimde sunulmayan finansal kiralama belgeleri nedeniyle ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılmıştır. Bu durum, ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden yapılmasına karar verilmesini beraberinde getirmiştir.
Soru: İhale sürecinde finansal kiralama ve kira ödeme belgelerinin sunuluş şekli hangi ölçüte göre değerlendirilmiştir?
Cevap: Sunuluş şekli, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 31. maddesine göre değerlendirilmiştir. Bu madde, belgelerin ya aslı ya da aslına uygunluğu noter tarafından onaylanmış suret ya da idarece “aslı görülmüştür” şerhli suret olarak sunulmasını zorunlu kılmaktadır; aksi takdirde belgeler kabul edilmemektedir.
Detaylı Analiz
İhale sürecinde ortaya çıkan uyuşmazlık, ihale üzerinde kalan isteklinin sunduğu finansal kiralama sözleşmesi ve kira ödemelerine dair belgelerin usulüne uygun sunulup sunulmadığına ilişkindir. Başvuru sahibi, söz konusu belgelerin Serbest Muhasebeci Mali Müşavir (SMMM) onaylı olarak ibraz edilmesini yeterli görse de, değerlendirme sürecinde bu belgelere itibar edilmemiştir. Bu nedenle, tartışma, belgelerin yalnızca içerik açısından değil, sunuluş şekli açısından da belirli kurallara bağlı olup olmadığı noktasında yoğunlaşmıştır.
Uyuşmazlık konusu belgelerin türü, iş deneyimi kapsamında değerlendirilen finansal kiralama sözleşmesi ve kira ödeme belgeleridir. İhalede teklif değerlendirmesinde dikkate alınması gereken bu belgeler, belirli usul şartlarına tabidir. Ancak söz konusu belgeler SMMM onaylı olarak sunulmuş, buna karşın noter tasdikli suret ya da idarece “aslı görülmüştür” şerhiyle onaylı olarak sunulmamıştır. Bu nokta, belgelerin geçerliliğinin önündeki temel engel olarak kabul edilmiştir.
Değerlendirmede esaslı unsur kavramı, belgelerin şekli geçerliliğiyle doğrudan bağlantılı şekilde ele alınmıştır. İhale belgesi niteliğinde olan söz konusu evrakların yalnızca mevcut olması değil, belirlenmiş doğrulama yollarıyla sunulması beklenmiştir. Bu bağlamda, SMMM onayı tek başına belgeye resmi geçerlilik kazandırmak için yeterli görülmemiş; sunuluş şekli yönünden yolsuz veya eksik görülen belgeler esaslı usul hatası kapsamında değerlendirilmiştir. Böylelikle şekil şartlarının yerine getirilmemesi, belge içeriğinin doğruluğu yönünde bir tartışma açılmadan teklifin elenmesine yol açmıştır.
Pilot ortağa ait iş deneyimini desteklemek amacıyla sunulan finansal kiralama sözleşmesi ve ödemelere dair belgeler, yukarıda belirtilen usul eksikliği nedeniyle dikkate alınmamıştır. İlgili belgelerin ihale türü açısından kritik pozisyondaki pilot ortağın yeterliğini göstermesi gerektiği göz önünde bulundurulduğunda, eksik sunuluş şekli teklifin tamamını etkiler nitelikte sonuç doğurmuştur. Bu eksiklik nedeniyle pilot ortaktan kaynaklı olarak teklifin ihale dışı bırakılması sonucuna varılmıştır.
Kamu İhale Kurulu, yaptığı değerlendirmede, sunulan belgelerin yalnızca SMMM onayı taşımasının yönetmelikteki usul şartlarını karşılamadığını net biçimde ortaya koymuştur. Belgelerin noter onaylı ya da idarece “aslı görülmüştür” şerhli olması gerektiği, bu kriter sağlanmadığında belge geçerliliği bulunmayacağı yönündeki yaklaşım, kararın dayanak noktasını oluşturmuştur. Sonuç olarak, mevzuata uygun sunulmayan belgeler nedeniyle ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifi geçersiz kabul edilmiş ve ihale işlemlerinin bu doğrultuda yeniden yapılmasına karar verilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.