KÜNYE
- Toplantı No: 2021/051
- Gündem No: 38
- Karar Tarihi: 22.12.2021
- Karar No: 2021/UY.II-2332
- Başvuru Sahibi: Proyap İnşaat A.Ş.
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 5. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2018/658124
- İhale Adı: Çeşmeli-Mersin-Tarsus ve Tarsus-Pozantı Otoyolu İle Tarsus-Adana-Gaziantep Otoyolunun Tarsus Doğu Kavşağı (Km:46+091) - Adana Kuzey Kavşağı (72+703) Arasında Muhtelif Kesimlerinin ve Bağlantı Yollarının Üstyapı Onarımı Yapım İşi
Özet
Finansal kiralama sözleşmelerinin noter onaylı olmaması nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması kararı usul yönünden yeniden incelenemez
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, finansal kiralama sözleşmelerinin ve kira ödemelerine ilişkin belgelerin SMMM onaylı fotokopi olarak sunulmasının mevzuata uygun olduğunu ve tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının haksız olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Yapılan incelemede, finansal kiralama sözleşmeleri ve kira ödemelerine ilişkin belgelerin aslı veya noter onaylı suretlerinin sunulması gerektiği, SMMM onaylı fotokopilerin ise Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 31. maddesine uygun olmadığı tespit edilmiştir. Bu nedenle, söz konusu makinelerin kendi malı olduğunun mevzuata uygun şekilde tevsik edilemediği sonucuna varılmıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru: Finansal kiralama sözleşmeleri ve kira ödemelerine ilişkin belgelerin noter onaylı suretleri yerine sadece SMMM onaylı fotokopi olarak sunulması teklifin değerlendirme dışı bırakılması sonucunu nasıl etkiler?
Cevap: Finansal kiralama sözleşmeleri ve kira ödemeleri belgelerinin noter onaylı sureti veya aslının sunulması gerekir. Yalnızca SMMM onaylı fotokopi şeklinde sunulması, mevzuat kapsamında geçerli belge olarak kabul edilmez ve bu durum teklifin değerlendirme dışı bırakılması sonucunu doğurabilir.
Soru: Aynı konuda daha önce verilmiş Kurul kararlarında reddedilmiş itirazların tekrar incelenmesi talebi hangi şekilde sonuçlanmaktadır?
Cevap: Kamu ihale mevzuatı kapsamında, Kurul tarafından daha önce incelenmiş ve reddedilmiş itirazların yeniden incelenmesi mümkün değildir. Bu nedenle, benzer nitelikteki itirazlar başvuru makamı tarafından görev yönünden reddedilebilir.
Soru: Finansal kiralama yoluyla temin edilen varlıkların kendi malı olduğunun mevzuata uygun şekilde ispatlanabilmesi için belgeler nasıl sunulmalıdır?
Cevap: Finansal kiralama sözleşmesi ve kira ödemelerine ilişkin belgelerin aslı veya noter onaylı suretleri sunulmalıdır. Bu şekilde sunulan belgeler, ilgili varlığın kendi malı olarak kabul edilmesine dayanak teşkil eder.
Soru: Finansal kiralama belgelerinin ve kira ödemelerine ilişkin dokümanların kabul şekline ilişkin tereddütlerin giderebilmesi için hangi mevzuat veya uygulama hükümleri dikkate alınmalıdır?
Cevap: Finansal kiralama belgelerinin kabulü konusunda, özellikle Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği gibi ilgili uygulama yönetmeliklerinin dayanağı dikkate alınır. Bu çerçevede, mevzuat asıl ya da noter onaylı suretlerin geçerli olduğunu belirtir; SMMM onaylı fotokopiler ise düzenlemeye uygun bulunmaz.
Soru: Teklif sahibi tarafından sunulan finansal kiralama belgelerinin şekline ilişkin eksikliğin, hukuki itirazlara neden olabilecek etkisi nedir?
Cevap: Finansal kiralama belgelerinin uygunsuz sunulması, teklifin mevzuata uygunluk şartını sağlamaması nedeniyle değerlendirme dışı bırakılmasına yol açabilir. Bu durum, ilave belgelerle giderilmemesi halinde itiraz süreçlerinde incelenmiş ve reddedilmiş olarak değerlendirilir; yeniden inceleme talebi genellikle reddedilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Finansal kiralama sözleşmelerinin ve kira ödemelerine ilişkin belgelerin noter onaylı olmaması halinde, bu belgelerin SMMM onaylı fotokopi olarak sunulması teklifin değerlendirme dışı bırakılması sonucunu değiştirir mi?
Cevap: Bu vakada, finansal kiralama sözleşmeleri ve kira ödemelerine ilişkin belgelerin sadece SMMM onaylı fotokopi olarak sunulması mevzuata uygun bulunmamış ve teklifin değerlendirme dışı bırakılması kararı verilmiştir. Dolayısıyla, bu şekilde sunulan belgeler değerlendirme dışı bırakılma sebebini ortadan kaldırmamaktadır.
Soru: Başvuru sahibinin, önceki Kurul kararlarında incelenip reddedilmiş itirazlarını yeniden inceletme talebi ne şekilde sonuçlanmıştır?
Cevap: Başvuru sahibinin aynı konuda daha önce Kurul tarafından incelenmiş ve reddedilmiş itirazlarının yeniden incelenmesi mümkün olmadığından, bu talep görev yönünden reddedilmiştir.
Soru: Finansal kiralama sözleşmelerinin hangi şekilde sunulması halinde, söz konusu makinelerin kendi malı olduğu mevzuata uygun olarak kabul edilmiştir?
Cevap: Bu vakada, finansal kiralama sözleşmeleri ve kira ödemelerine ilişkin belgelerin aslı veya noter onaylı suretlerinin sunulması halinde, makinelerin kendi malı olduğunun mevzuata uygun şekilde tevsik edildiği kabul edilmiştir.
Soru: Bu vakada, teklif değerlendirmeye alınması için finansal kiralama belgeleri ve kira ödemelerinin usulüne uygun şekilde nasıl ibraz edilmesi gerektiği hangi yönetmelik hükmü bağlamında değerlendirilmiştir?
Cevap: Yapılan incelemede, bu belgelerin mevzuata uygunluğu açısından, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği hükümleri esas alınmış ve yönetmeliğe göre yalnızca aslı veya noter onaylı suretlerinin geçerli olduğu tespit edilmiştir.
Detaylı Analiz
İhale sürecinde gündeme gelen uyuşmazlık, teklif kapsamında sunulan finansal kiralama sözleşmeleri ile kira ödemelerine ilişkin belgelerin şekline ilişkindir. Başvuru sahibi, bu belgeleri serbest muhasebeci mali müşavir onaylı fotokopi olarak sunmuş; ancak idare, belgelerin mevzuata uygun olmadığı gerekçesiyle teklifi değerlendirme dışı bırakmıştır. Bu durum üzerine yapılan itirazda, sunulan belgelerin yeterli olduğu öne sürülmekle birlikte, talebin daha önce benzer içerikte incelenip reddedildiği ortaya konmuştur. Nihayetinde, başvurunun yeniden aynı husus üzerinden değerlendirilmesinin mümkün olup olmadığı tartışma konusu olmuştur.
Uyuşmazlığın merkezinde yer alan belgelendirme sorunu, özellikle iş deneyiminin tevsiki açısından büyük önem taşımaktadır. Makinelerin başvuru sahibinin malı olduğunu göstermek üzere yapılan sunumda kullanılan finansal kiralama sözleşmeleri ve kira ödemeleriyle ilgili belgelerin yalnızca SMMM onaylı fotokopi şeklinde sunulması, belge nitelikleri yönünden yeterli görülmemiştir. Bu belge formatı, ilgili yönetmelik hükümlerinde belirtilen “asıl” ya da “noter onaylı suret” niteliklerini taşımadığından, teklifin bu belgeye dayalı olarak kabul edilemeyeceği sonucuna varılmıştır. Böylece, iş deneyiminin ya da mal varlığının belgelendirilmesinde biçimsel uygunluk tartışması teknik bir gerekçe olarak değerlendirmeye alınmıştır.
Bu değerlendirme içerisinde “esası etkileyen unsur” kavramı özellikle önem kazanmıştır. Belgelerin yalnızca şekil bakımından değil, içeriği itibarıyla da teklifin geçerliliğini doğrudan etkileyip etkilemediği sorgulanmıştır. Ancak yapılan tespitlerde, belge sunumunun şekli yönüyle eksikli olması, teklifin elenmesine neden olabilecek ağırlıkta bir usul hatası olarak değerlendirilmiştir. Bu noktada, şekli eksiklik, ihalenin esaslı gereklerinden birinin sağlanamamış olması olarak ele alınmış ve teklifin değerlendirme dışı bırakılmasıyla sonuçlanmıştır.
Teklifin ortaklık yapısı içinde pilot ortağın sağladığı iş deneyiminin belgelenmesi bakımından yapılan sunum, ağırlıklı olarak finansal kiralama belgeleriyle ilgilidir. Bu belgelerin içerdiği bilgiler, kullanılacak ekipmanın başvuru sahibine ait olduğunu göstermek üzere sunulmuştur. Ancak söz konusu makinelerin mülkiyetinin geçerli şekilde ispatı yapılmadığından, pilot ortağın iş deneyiminin destekleyici unsurlarından biri geçersiz sayılmıştır. Bu durum, pilot ortağın teknik yeterliliği ile ilgili doğrudan bir eksiklik teşkil etmese de, teklifin bütününde mevzuata uygunluğu etkileyen bir unsur olarak dikkate alınmıştır.
Sonuç olarak, Kurul daha önce benzer bir başvuruda aynı belgelerle ilgili değerlendirme yapmış ve belgelerin formatı itibarıyla mevzuata aykırı olduğunu belirtmiştir. Bu kez yapılan yeni başvurunun esasen daha önce karara bağlanmış olması sebebiyle, içerik yönünden yeniden incelenmesi mümkün bulunmamıştır. Dolayısıyla, hem belgelerin şekil yönüyle uygun bulunmaması nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması geçerli görülmüş, hem de mükerrer başvuru olduğu için başvuru görev yönünden reddedilmiştir. Kurul’un yaklaşımı, usule aykırı belge sunumlarının şekli bir ayrıntı olarak görülmeyip, ihalenin esaslı ilkeleriyle doğrudan bağlantılı sayıldığını ortaya koymaktadır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.