KÜNYE
- Toplantı No: 2019/037
- Gündem No: 42
- Karar Tarihi: 01.08.2019
- Karar No: 2019/UY.II-886
- Başvuru Sahibi: Astro Üst Yapı Anonim Şirketi- Gün Al Mad. İnş. Nak. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 4. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2017/348707
- İhale Adı: Kırıkkale-Keskin-6. Bölge Hududu Devlet Yolu (Km:24+000-48+800) ve 71-52 Kk Nolu Yahşihan-(Kırıkkale-Keskin) (765-08) Dya (Km:2+650-5+150) Arası Bağlantı Yolunun Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Üstyapı ve Çeşitli İşlerin Yapılması İkmal İşi
Özet
Finansal kiralama belgelerinin mevzuata uygun sunulmaması nedeniyle tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması kararı
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, finansal kiralama sözleşmelerinin ve eklerinin mevzuata uygun sunulmadığını, kendi malı ekipmanına ilişkin teknik kriterlerin mali müşavir raporu ile tevsik edilmesinin ve yabancı belgelerin tercüme edilmemesinin mevzuata aykırı olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale dokümanında kendi malı olması istenen araçların teknik kriterlerinin meslek mensubu tarafından düzenlenen raporlarla tevsik edilmesi uygun bulunmuştur. Yabancı belgelerin tercüme edilmesi zorunluluğu olmadığı tespit edilmiştir. Ancak finansal kiralama sözleşmelerinin asılları veya noter onaylı suretleri sunulmamış, sadece meslek mensubu imzalı fotokopiler verilmiştir. Bu durum Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 31. maddesine aykırıdır.
Genel Soru–Cevap
Soru: Finansal kiralama sözleşmelerinin sunumunda asıl belgelerin veya noter onaylı suretlerinin ibraz edilmemesi teklifin değerlendirmeye alınmasına engel midir?
Cevap: Finansal kiralama sözleşmelerinin asıllarının veya noter onaylı suretlerinin sunulmaması hali, söz konusu belgelerin doğruluğunun ve geçerliliğinin idarece kesin olarak teyit edilememesi sonucunu doğurabilir. Bu nedenle, genellikle bu tür belgelerin aslı ya da noter onaylı suretinin sunulmaması, tekliflerin değerlendirme dışında bırakılması ile sonuçlanabilir. Ancak idare, mevzuat kapsamında belli durumlarda ek belge isteme veya tamamlama hakkına sahip olabilir; bu nedenle belgelerin sunum şekli ve tamamlama imkânı dikkatle değerlendirilmelidir.
Soru: İhale kapsamında “kendi malı” olarak aranılan ekipmanların teknik yeterliliklerinin meslek mensubu tarafından hazırlanan raporlar ile belgelenmesi neden kabul edilmektedir?
Cevap: Teknik kriterlerin yerine getirildiğinin gösterilmesinde, özellikle mülkiyet durumunun belgelenmesinde, ilgili uzman meslek mensuplarınca düzenlenen raporların yeterli ve güvenilir kabul edilmesi mümkündür. Bu şekilde belgelenme, özellikle ekipmanların doğrudan alım-satım belgelerinin sunulamadığı durumlarda idareye geçerli bir bilgi sunar ve uygulamada tereddüt yaratmayan bir yöntem olarak benimsenmiştir.
Soru: Yabancı dilde hazırlanmış belgelerin tercüme edilmesinin zorunluluğu ihale değerlendirmesine nasıl yansır?
Cevap: Yabancı dilde düzenlenmiş belgelerin tercüme edilmesi zorunluluğu her zaman aranmayabilir. İdari şartnamede aksi bir hüküm yoksa, söz konusu belgelerin tercümesi zorunlu sayılmayabilir ve tercümesiz sunulması nedeniyle teklif hakkından yararlanamama gibi ağır sonuçlar doğmaz. Bu konuda şartnamede açık bir tercüme zorunluluğu öngörülmedikçe, tercümesiz belge sunumu itirazlara konu yapılsa da genel uygulamada haklı gerekçelerle kabul edilmektedir.
Soru: Finansal kiralama yoluyla temin edilen ekipmana ilişkin sözleşmelerin hangi özellikte belgelenmesi önemlidir?
Cevap: Finansal kiralama sözleşmelerinin teklif değerlendirmesinde geçerli sayılması için genellikle asıllarının veya noter onaylı suretlerinin sunulması beklenir. Bu durum, belgenin özgünlüğünün teyidi ve aldatıcı belge sunumunun önüne geçilmesi açısından önem taşır. Meslek mensubu imzalı fotokopiler, doğruluğu kesin olarak kanıtlamadığı için yalnız başlarına kabul edilmeyebilir.
Soru: Tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması riski, finansal kiralama belgelerinin sunumundaki hangi hata veya eksikliklerden doğabilir?
Cevap: Finansal kiralama belgelerinin eksik, usulüne uygun olmayan ya da mevzuatça istenen şeklin dışında sunulması (örneğin; sadece meslek mensubu imzalı fotokopilerin verilmesi, asıl belge veya noter onaylı suretin ibraz edilmemesi) tekliflerin ihale dışına çıkarılmasında sıkça sorun yaratmaktadır. Bu nedenle, ihale dokümanında öngörülen belge türüne ve şekline uygun sunum yapılması tekliflerin değerlendirmeye alınması açısından kritik önem taşır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan istekli ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin finansal kiralama sözleşmelerini meslek mensubu imzalı fotokopi olarak sunmaları, ihale işlemleri açısından nasıl bir sonuç doğurmuştur?
Cevap: Finansal kiralama sözleşmelerinin sadece meslek mensubu imzalı fotokopilerinin sunulması, asıl ya da noter onaylı suretlerinin ibraz edilmemesi nedeniyle mevzuata aykırı bulunmuş ve bu durum, anılan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması sonucunu doğurmuştur.
Soru: Başvuru sahibince itiraz edilen kendi malı ekipmanların teknik kriterlerinin mali müşavir raporu ile belgelenmesi talebi nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: İhale dokümanında bu tür ekipmanların kendi malı olduğunun meslek mensubu tarafından düzenlenen raporlarla tevsik edilmesi uygun bulunmuş, dolayısıyla mali müşavir raporu ile belgelenmesi şikâyet konusu olmaktan çıkarılmıştır.
Soru: Yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercüme edilmemesi başvuru sahibi tarafından mevzuata aykırı olarak ileri sürülmüştür. Bu iddia nasıl sonuçlanmıştır?
Cevap: Yabancı belgelerin tercüme edilmesi zorunlu olmadığı tespit edilerek, bu yöndeki itiraz reddedilmiştir.
Soru: Mevzuata aykırı bulunan finansal kiralama sözleşmelerinin aslı veya noter onaylı suretlerinin ibraz edilmemesi sonucunda ihale makamı ne tür bir işlem yapmıştır?
Cevap: Mevzuata aykırılık sebebiyle ihale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin teklifleri değerlendirme dışı bırakılmış ve işlemlerin mevzuata uygun şekilde yeniden yapılması için düzeltici işlem kararı verilmiştir.
Detaylı Analiz
İhaleye konu olayda, isteklilerden bazıları tarafından sunulan finansal kiralama sözleşmelerinin şekil ve içerik yönünden uygunluğu tartışma konusu olmuştur. Özellikle, ihale üzerinde bırakılan istekli ile ikinci sıradaki teklif sahibinin finansal kiralama yoluyla temin ettikleri ekipmana ilişkin sundukları sözleşmelerin yalnızca meslek mensubu imzalı fotokopi olması, bu belgelerin geçerliliği açısından bir değerlendirme yapılmasını zorunlu kılmıştır. Başvuru sahibi ise bu durumun ihale mevzuatına aykırı olduğunu öne sürmüş; ayrıca kendi malı ekipmanlara ilişkin teknik belgelerin sunumu ve yabancı belgelerin tercümelerine ilişkin birtakım usulsüzlükler olduğunu iddia etmiştir.
Finansal kiralama sözleşmelerinin sunulma şekli bu vakada temel uyuşmazlık olarak öne çıkmıştır. Söz konusu sözleşmelerin geçerliliği, bunların asıllarının ya da noter onaylı suretlerinin sunulup sunulmadığı üzerinden değerlendirilmiştir. Kurul, yalnızca meslek mensubu tarafından imzalanmış fotokopi belgelerin bu nitelikleri taşımadığına kanaat getirmiştir. Bu durumda teklifin değerlendirmeye alınabilmesi için gerekli belgelendirme koşullarının sağlanmadığı kabul edilmiş ve ilgili teklif sahiplerinin değerlendirme dışı bırakılmasıyla sonuçlanmıştır. Bu bağlamda, fiziki belge şekli açısından yapılan değerlendirme, tekliflerin hukuki geçerliliğini doğrudan etkileyen bir unsur haline gelmiştir.
İhale sürecinde tartışılan belgelerin niteliği itibarıyla esaslı unsur olup olmadığı sorusu, kararın merkezinde yer almaktadır. Kurul değerlendirmesinde, finansal kiralama sözleşmelerinin yalnızca şekli bir eksiklik olarak görülmediği; aksine, sözleşmelerin doğruluğunun ve geçerliliğinin teyidini mümkün kılan unsurların eksikliği nedeniyle, bu belgelerin sunuluş biçiminin teklifin esasını etkileyen bir durum olarak kabul edildiği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla, yalnızca onaylı nüshaların sunulması gerektiği açıkça düzenlenmiş olan bir durumda, bunun yerine fotokopi belge ibraz edilmesi, teklifin yanıltıcı olmaktan öte doğrulanamaz hale gelmesi sonucunu doğurmuştur.
Pilot ortağa ilişkin iş deneyimi ya da teknik yeterlilik değerlendirmesi bakımından herhangi bir olumsuz değerlendirme yapılmamıştır. Bunun yerine, kendi malı olması istenen ekipmanlara ilişkin belgelerin, meslek mensubu tarafından düzenlenen raporla sunulması yolu, ihale dokümanına uygun bulunmuş ve bu yönüyle başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir. Benzer şekilde, yabancı dilde hazırlanmış belgelerin tercüme edilmemesi yönündeki itiraz da, ihale şartnamesinde açık bir zorunluluk yer almadığından reddedilmiştir. Bu durum, teknik yeterlilik ve belge sunumu hususunda belirleyici olan tek ölçütün finansal kiralama sözleşmesinin şekil yönünden uygunluğu olduğunu göstermektedir.
Sonuç olarak Kamu İhale Kurulu, finansal kiralama yoluyla edinilen ekipmanlara ilişkin belgelerin uygun şekilde sunulmamasını, teklif açısından belirleyici bir eksiklik olarak değerlendirmiştir. Sadece fotokopi olarak sunulan ve meslek mensubu imzası taşıyan belgelerin asıl ya da onaylı suret niteliği taşımadığı, bu belgelere dayanarak teklifin uygunluk kazanamayacağı sonucuna varılmıştır. İhale üzerinde bırakılan istekli ve ikinci sıradaki teklif sahibinin değerlendirme dışı bırakılması bu nedenle isabetli bulunmuş; ihale işlemlerinin yeniden, mevzuata uygun belgeler üzerinden yürütülmesi yönünde düzeltici işlem kararı verilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.