KÜNYE
- Toplantı No: 2017/004
- Gündem No: 55
- Karar Tarihi: 18.01.2017
- Karar No: 2017/UY.I-259
- Başvuru Sahibi: Rıdvan Kudu
- İhaleyi Yapan İdare: Adalet Bakanlığı Vezirköprü Adliyesi
- İKN: 2016/415120
- İhale Adı: Samsun İli Vezirköprü İlçesi Adliye Hizmet Binası Asansör Dairesi Onarım İşi
Özet
İhale dışı bırakma işlemi, başvuru sahibinin FETÖ/PDY ile iltisaklı olduğuna dair Emniyet ve MİT raporları nedeniyle hukuka uygun bulunmuştur
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, proje koordinatörlüğü yaptığı vakıf ve Bank Asya ile ilişkisinin sona erdiğini, FETÖ/PDY ile bağlantısının olmadığını belirterek teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının haksız olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İdare ve Cumhuriyet Başsavcılığı talebiyle Emniyet Müdürlüğü ve Milli İstihbarat Teşkilatı tarafından yapılan araştırmalarda, başvuru sahibinin FETÖ/PDY ile iltisaklı olduğuna dair bildirimler bulunmuş, ancak diğer istekli yönünden somut bir tespit yapılamamıştır. 4734 sayılı Kanun’un 11/g maddesi kapsamında, bu tür bildirimler üzerine yapılan inceleme sonucunda başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması kamu yararı ve hizmet gereklerine uygundur.
Genel Soru–Cevap
Soru: Terör örgütleriyle iltisak iddialarının yer aldığı Emniyet veya MİT raporları, tekliflerin değerlendirme dışı bırakılmasında tek başına yeterli midir?
Cevap: İdarelerin, 4734 sayılı Kanun’un 11/g maddesi uyarınca terör örgütleriyle iltisak veya irtibat iddialarını esas alarak değerlendirme dışı bırakma kararı verebilmesi için, somut ve resmi güvenlik bildirimlerine dayanması beklenir. Emniyet veya MİT tarafından hazırlanan raporlar genellikle yeterli delil kabul edilir ve Kamu İhale Kurulu da bu bildirimlere dayanarak kamu yararı ve hizmet gerekleri gözetildiğinde teklifin reddini uygun bulabilir. Ancak raporların içeriği ve somutluk durumu değerlendirilmelidir.
Soru: Başvuru sahibinin terör örgütü ile bağlantısının sona erdiğine dair beyanları, resmi raporlarla çeliştiğinde ihale sürecinde nasıl değerlendirilir?
Cevap: İhale sürecinde, idari makamların veya güvenlik birimlerinin hazırladığı somut raporlarla uyuşmayan beyanlar, tek başına ihale kararını değiştirmek için yeterli sayılmaz. Resmi raporlarda yer alan somut bilgiler esas alınır ve başvuru sahibinin kendini savunma hakkı çerçevesinde beyanları değerlendirilirken, bu beyanların tek başına olumlu sonuç doğurması nadir görülür.
Soru: Birden fazla istekli hakkında terör örgütü bağlantısına ilişkin inceleme yapıldığında, sadece belirli istekli hakkında rapor varsa diğerlerinin durumu nasıl etkilenir?
Cevap: Her isteklinin terör örgütü ile bağlantısı ayrı ayrı değerlendirilir. Resmi kurumlarca yapılan incelemede bir istekli hakkında somut bağlantı saptanmazsa, onun teklifinin değerlendirme dışı bırakılması için gerekçe olmaz. Böylece sadece somut tespit yapılan isteklilerin teklifleri reddedilir, diğerleri ihale sürecine devam eder.
Soru: İhale sonucunda teklifin değerlendirme dışı bırakılması sonrasında itirazen şikâyet başvurusunda, terör örgütü bağlantısına dayalı tespitlerin hukuki etkisi nedir?
Cevap: İtirazen şikâyet başvurularında da Kamu İhale Kurulu, resmi güvenlik birimlerinin raporlarında yer alan somut delilleri ön planda tutar. Terör örgütü ile iltisak tespiti kamu yararı ve hizmet gerekçeleri doğrultusunda haklı sebeptir ve bu nedenle itiraz genellikle reddedilir. Bu durum, uygulama bakımından benzer uyuşmazlıkların çözümünde emsal teşkil eder.
Soru: Kamu ihale mevzuatında terör bağlantısı nedeniyle tekliflerin reddi işleminde idarenin araştırma yükümlülüğü ne düzeydedir?
Cevap: İdareler, teklif sahipleri hakkında Cumhuriyet Başsavcılığı talebiyle Emniyet ve MİT gibi resmi kuruluşlardan alınan raporları esas alır. Bu raporları beklemeden veya bunlar dışında somut araştırma yapmadan iltisak tespiti yapılamaz. Araştırma yükümlülüğü önemli olmakla birlikte uygulamada resmi kurumların verdiği somut rapor ve bildirimler karar verilirken temel referans olarak kullanılır. Başka kapsamlı araştırma yapmaya gerek duyulmaz.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin FETÖ/PDY ile iltisaklı olduğuna dair Emniyet ve MİT raporları bulunması, teklifin değerlendirme dışı bırakılması için yeterli delil midir?
Cevap: Bu vakada, Cumhuriyet Başsavcılığı talebiyle Emniyet ve MİT tarafından hazırlanan raporlarda başvuru sahibinin FETÖ/PDY ile iltisaklı olduğuna dair somut bildirimlerin bulunması, teklifin değerlendirme dışı bırakılması için yeterli bulunmuştur. Kamu İhale Kurulu da bu durumu kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda hukuka uygun görmüştür.
Soru: Başvuru sahibinin FETÖ/PDY ile ilişkisinin sona erdiğine dair beyanları değerlendirme dışı bırakılma kararını değiştirmiş midir?
Cevap: Başvuru sahibinin ilişkisinin sona erdiği yönündeki beyanları dikkate alınmamış, çünkü araştırma yapan Emniyet ve MİT raporları başvuru sahibinin terör örgütü ile iltisaklı olduğuna dair somut bilgi içermektedir. Bu nedenle beyanlar, teklifin değerlendirme dışı bırakılması kararını etkilememiştir.
Soru: Diğer istekli hakkında somut tespit olmaması, bu isteklinin teklifinin değerlendirmeye alınmasını sağlamış mıdır?
Cevap: Evet, diğer istekli yönünden Emniyet ve MİT raporlarında somut tespit bulunmadığından, bu isteklinin teklifine yönelik değerlendirme dışı bırakma kararı verilmemiştir.
Soru: İtirazen şikâyet başvurusu, başvuru sahibinin FETÖ/PDY ile iltisaklı olduğu tespitine dayanarak neden reddedilmiştir?
Cevap: Kamu İhale Kurulu, Emniyet ve MİT’in somut raporları doğrultusunda başvuru sahibinin terör örgütü ile iltisaklı olduğunun tespit edildiğini ve bu durumun 4734 sayılı Kanun kapsamında teklifin değerlendirme dışı bırakılmasını gerektirdiğini belirterek itirazen şikâyet başvurusunu kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun bulduğu için reddetmiştir.
Detaylı Analiz
Başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin uyuşmazlık, terör örgütü ile iltisak iddialarının ihale sürecinde etkili olup olamayacağı sorusu etrafında şekillenmiştir. Somut olayda, başvuru sahibinin bazı geçmiş ilişkileri nedeniyle teklifinin kabul edilmediği, buna karşın kendisinin söz konusu kurum ve kişilerle ilişiğini tamamen kestiğini belirterek bu kararın haksız olduğunu ileri sürdüğü görülmektedir. Ancak idare tarafından Cumhuriyet Başsavcılığı aracılığıyla yapılan güvenlik soruşturması kapsamında, Emniyet ve Milli İstihbarat Teşkilatı raporları doğrultusunda söz konusu kişinin FETÖ/PDY ile iltisaklı olduğuna dair tespitlerin bulunduğu anlaşılmaktadır.
İhale sürecindeki bu uyuşmazlıkta, herhangi bir belge ya da mali evrak değil, güvenlik kurumlarının sunduğu bildirime dayalı değerlendirme söz konusudur. Değerlendirme dışı bırakma kararının dayanağı, başvuru sahibinin çeşitli geçmiş ilişkileri değil, bu ilişkilere dair Emniyet ve MİT raporlarında yer alan iltisak bildirimleridir. Bu bağlamda, başvuru sahibinin kendi beyanları ve bağlantılarının kesildiği yönündeki açıklamaları, resmi güvenlik kurumlarından gelen somut raporlar karşısında etkili bir savunma olarak kabul edilmemiştir.
Kamu İhale Kurulu tarafından yapılan değerlendirme, ihale hukukunda teklif değerlendirme safhasında göz önünde bulundurulacak unsurlar açısından önemlidir. Vakada, FETÖ/PDY ile bağlantı iddialarının kamu düzeni ve güvenliğiyle bağlantılı olması nedeniyle, bu tür durumların ihale sürecine doğrudan etkide bulunabileceği kabul edilmiştir. Bu çerçevede Kurul, Emniyet ve MİT raporlarında yer alan bildirimleri esas alarak yapılan değerlendirme dışı bırakma kararının, kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olduğunu belirtmiştir.
Diğer katılımcılar açısından ise eşit değerlendirme ilkesine uygun biçimde, yalnızca hakkında somut ve resmi bir tespit bulunan başvuru sahibinin teklifi dışlanmış, buna karşılık diğer istekliler hakkında aynı içerikte bir bildirim yer almadığı için onların teklifleri değerlendirmeye alınmıştır. Burada ihale makamının, her adayı bireysel olarak değerlendirdiği ve soyut şüpheli durumların teklifin dışlanması için yeterli sayılmadığı görülmektedir.
Sonuç olarak Kamu İhale Kurulu, başvuru sahibinin teklifinin, güvenlik makamlarının somut bildirimlerine dayanılarak değerlendirme dışı bırakılmasını, kamu yararını gözeten ve hukuki bir işlem olarak kabul etmiştir. Kendi beyanlarını güvenlik birimlerinin somut verilerinin aksine ileri süren başvuru sahibinin itirazen şikâyeti reddedilmiş ve böylece ihale sürecinde güvenlik temelli değerlendirme kriterlerinin belirleyici rolü vurgulanmıştır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.