KÜNYE
- Toplantı No: 2017/010
- Gündem No: 74
- Karar Tarihi: 22.02.2017
- Karar No: 2017/UY.I-663
- Başvuru Sahibi: Asil İnş. San. ve Tic. A.Ş.
- İhaleyi Yapan İdare: DSİ 4. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2016/435202
- İhale Adı: Niğde Çiftlik Bozköy Beldesi Taşkın Koruma İnşaatı
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamasında Excel kaynaklı yuvarlama farkı nedeniyle yapılan re’sen düzeltme sonucu teklif fiyatının üzerinde kalan analiz fiyatı nedeniyle teklif reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan nakliye birim fiyatlarının Excel programı kaynaklı yuvarlama nedeniyle küçük farklarla değiştiğini, bu nedenle ihale komisyonunun re’sen yaptığı düzeltmenin haksız olduğunu ve teklifinin değerlendirme dışı bırakılmaması gerektiğini iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, iş kalemi analizinde nakliye birim fiyatlarının Excel programının otomatik biçimlendirme nedeniyle 5,765625 TL’den 5,77 TL’ye yuvarlandığını, bu yuvarlama sonucu toplam analiz fiyatının 95,95 TL’den 96,00 TL’ye çıktığını tespit etmiştir. İhale komisyonunun ise nakliye birim fiyatlarını 5,77 TL olarak esas alarak çarpım ve toplama işlemlerinde re’sen düzeltme yapması sonucu analiz fiyatını 95,97 TL’ye yükselttiği ve kâr ve genel gider eklenince 96,02 TL’ye ulaştığı görülmüştür. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.8 maddesine göre, hesaplama hatalarında re’sen düzeltme yapılabilir ancak bu düzeltme sonucu analiz fiyatının teklif fiyatının üzerinde olması halinde teklif reddedilir. Ayrıca, kâr ve genel giderlerin isteklinin analizinin bir unsuru olması nedeniyle ihale komisyonunun bu kalemden mahsup yapma yetkisi bulunmamaktadır.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan birim fiyatlarda yazılım kaynaklı küçük yuvarlama farklılıkları, teklif değerlendirmesinde doğrudan değişiklik sebebi sayılabilir mi?
Cevap: Yazılım kaynaklı yuvarlama farklılıkları, teklif analizinde doğrudan değişiklik sebebi sayılmayabilir. Ancak teklifin toplam analiz fiyatında yapılan re’sen düzeltmeler sonucu fiyatın teklif fiyatının üzerine çıkması halinde, ihale komisyonu teklifin reddi yoluna gidebilir. Yazılımlar sebebiyle oluşan küçük yuvarlama farklarına özel bir tolerans öngören kesin bir mevzuat bulunmamaktadır.
Soru: İhale komisyonu, aşırı düşük teklif açıklamasında proje kapsamı veya imza dışındaki unsurlardan farklı olarak sadece hesaplama hatalarını mı düzeltebilir?
Cevap: İhale komisyonu, Kamu İhale Genel Tebliği doğrultusunda sadece hesaplama hatalarını re’sen düzeltebilir. Proje kapsamı, teknik teklif unsurları veya isteklinin özgün analiz kalemleri üzerinde kendiliğinden değişiklik yapma yetkisi yoktur. Yapılacak düzeltme sonucu teklifin toplam maliyeti artarsa, teklif reddedilebilir.
Soru: Kâr ve genel gider kalemleri aşırı düşük teklif açıklamasında, ihale komisyonu tarafından hesaplama düzeltmelerine dahil edilerek değiştirilebilir mi?
Cevap: Kâr ve genel giderler, isteklinin teklif analizinin ayrılmaz parçasıdır ve ihale komisyonunun bu kalemlerde re’sen düzeltme veya mahsup yapma yetkisi yoktur. Bu kalemlere müdahale edilmesi teklifin reddini veya hukuki uyuşmazlıkları doğurabilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında yapılan re’sen düzeltmeler sonucu analiz fiyatı teklif fiyatını geçerse ne tür sonuç doğar?
Cevap: Re’sen düzeltme sonucu analiz fiyatı teklif fiyatının üzerine çıkarsa, Kamu İhale Genel Tebliği uyarınca bu durum teklifin değerlendirme dışı bırakılmasını gerektirir. İhale komisyonu bu fiyat artışını esas alarak teklifin reddine karar verebilir.
Soru: Teklif analizinde karşılaşılan çok küçük (örneğin birkaç kuruşluk) farklarla ilgili tereddüt durumunda nasıl bir yaklaşım benimsenmeli?
Cevap: Çok küçük farklar Yazılım tabanlı yuvarlama gibi teknik nedenlerden kaynaklanabilir ancak ihale komisyonunun bu farkları dikkate alarak hesaplama hatalarını re’sen düzeltme yetkisi vardır. Bu düzeltme sonucu teklif fiyatı aşılırsa teklifin reddi gündeme gelir. İdareler, usul ve mevzuatta belirtilen sınırlar çerçevesinde somut durumu dikkatle değerlendirmelidir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale komisyonunun Excel kaynaklı yuvarlama farkını dikkate almadan yaptığı re’sen düzeltme sonucu analiz fiyatının teklif fiyatının üzerine çıkması halinde teklifin reddi hukuka uygun mudur?
Cevap: Evet, ihale komisyonunun re’sen yaptığı hesaplama düzeltmesi nedeniyle analiz fiyatı teklif fiyatının üzerinde kaldığında, teklifin reddi hukuka uygundur.
Soru: Excel programından kaynaklanan yuvarlama farkı, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında dikkate alınmalı mıdır?
Cevap: Kurul, Excel kaynaklı yuvarlama farklarının teklif analizinde dikkate alınmasını gerektiren bir istisna görmemiştir; bu tip yuvarlama nedeniyle re’sen düzeltme yapılması ve sonucunda teklifin reddedilmesi mevzuata uygundur.
Soru: İhale komisyonu, kâr ve genel gider kalemlerinden re’sen mahsup yapabilir mi?
Cevap: Hayır, kâr ve genel giderler isteklinin analizinin ayrılmaz bir parçası olduğundan, ihale komisyonunun bu kalemlerden re’sen mahsup yapma yetkisi bulunmamaktadır.
Soru: İhale komisyonu, aşırı düşük teklif açıklamalarındaki hesaplama hatalarını re’sen düzeltebilir mi?
Cevap: Evet, Kamu İhale Genel Tebliği uyarınca ihale komisyonu hesaplama hatalarını re’sen düzeltebilir; ancak bu düzeltme sonrası analiz fiyatının teklif fiyatının üzerinde kalması halinde teklifin reddi gerekmektedir.
Detaylı Analiz
İnceleme konusu uyuşmazlık, aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan nakliye birim fiyatlarının Excel programındaki otomatik yuvarlama işlevi sonucu ortaya çıkan farklar üzerinden ihale komisyonunun yaptığı re’sen düzeltme işlemi sonrası teklifin reddedilmesiyle ilgilidir. Başvuru sahibi, teklif analizinde meydana gelen bu küçük farkların yazılım kaynaklı olduğunu, dolayısıyla teklif fiyatı ile analiz maliyeti arasında oluşan sınırlı farkın somut ihlal oluşturmadığını savunmuştur. Ancak teklifin bu nedenle reddedilmesinin hukuka aykırı olduğunu iddia etmiştir.
Uyuşmazlığın temelinde, nakliye iş kalemine ilişkin birim fiyatın analizde Excel programı tarafından 5,765625 TL olarak hesaplanması, ancak programın biçimlendirme sonucu bu değeri 5,77 TL’ye yuvarlaması yer almaktadır. Bu değer üzerinden yapılan çarpım ve toplam işlemleri sonucunda analiz fiyatı 96,00 TL’ye ulaşmıştır. Ancak ihale komisyonu, bu tür yazılım kaynaklı farkları göz ardı ederek analizdeki birim fiyatları 5,77 TL olarak kabul edip, teklifteki hesaplamayı re’sen düzeltmiş ve böylece toplam analiz fiyatını 96,02 TL’ye yükseltmiştir. Bu fiyat ise isteklinin sunduğu teklif fiyatının üzerinde kalmıştır.
İhale komisyonunun yaptığı değerlendirmenin dayanağında, hesaplama hatalarının düzeltilmesine yönelik açık kurallar yer almakta olup, bu çerçevede re’sen düzeltme mümkün görülmektedir. Ancak bu düzeltme sonucunda ortaya çıkan yeni analiz fiyatı, teklif fiyatıyla uyumsuz hale geldiğinde, teklifin değerlendirme dışı bırakılması söz konusu olmuştur. Kurul, bu durumda kâr ve genel gider kalemlerinin isteklinin açıklamasının ayrılmaz parçası olduğunu vurgulayarak, bunlardan idarece re’sen indirim yapılmasının mümkün olmadığına özel olarak dikkat çekmiştir.
Bu vaka özelinde, ihale komisyonunun yaptığı düzeltme gereği ortaya çıkan fiyat farkı yalnızca yazılım bazlı bir biçimlendirme kaynaklı olsa da, Kurul tarafından ihale uygulamalarında böyle bir fark için istisnai bir toleransın söz konusu olamayacağı sonucuna ulaşılmıştır. Yuvarlama farkı gerekçesiyle teklifin esasen aynı mali düzeyde kaldığı ileri sürülse de, analiz fiyatının nominal anlamda teklif fiyatının üzerine çıkması durumu esaslı bir eşik olarak kabul edilmiştir.
Sonuç olarak Kurul, ihale komisyonunun re’sen hesaplama düzeltmesi neticesinde analiz fiyatının teklif fiyatını aşmasını teklifin reddi gerekçesi olarak hukuka uygun bulmuştur. Excel kaynaklı yuvarlama farklarının dikkate alınmasının istisnai bir duruma işaret etmediği değerlendirilmiş, teklifin değerlendirme dışı bırakılması yönündeki işlemde hukuki isabetsizlik görülmemiştir. Bu doğrultuda, başvuru sahibinin talebi yerinde bulunmamış ve idarenin işlemi onaylanmıştır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.