KÜNYE
- Toplantı No: 2018/030
- Gündem No: 52
- Karar Tarihi: 23.05.2018
- Karar No: 2018/UY.I-1035
- Başvuru Sahibi: Uras Endüstri İnşaat Anonim Şirketi-Hca İnşaat Anonim Şirketi
- İhaleyi Yapan İdare: Devlet Su İşleri 22.Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2017/671689
- İhale Adı: Trabzon-Akçaabat Uçarsu His Göleti
Özet
Eski kamu görevlilerinin ihale katılım yasağı, DSİ Genel Müdürlüğü tüzel kişiliği esas alınarak uygulanmıştır
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, özel ortaklarının iş deneyim belgelerinin 2531 sayılı Kanun ve Kamu İhale Genel Tebliği hükümlerine aykırı olarak değerlendirme dışı bırakıldığını, işlemin hukuka aykırı olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İnceleme sonucunda, Muzaffer Gürel ve Erol Şenöz’ün DSİ Genel Müdürlüğü bünyesinde farklı bölge müdürlüklerinde görev yaptıkları, ancak DSİ Genel Müdürlüğü tüzel kişiliğinin merkez ve taşra teşkilatları ile bir bütün olduğu, dolayısıyla 2531 sayılı Kanun kapsamında eski çalışanların emeklilik tarihinden itibaren üç yıl süreyle aynı genel müdürlüğün diğer bölge müdürlüklerinin ihalelerine katılamayacakları tespit edilmiştir. Bu değerlendirme, işin yapım amacı ve teknik içeriği göz önünde bulundurularak, ihalenin DSİ Genel Müdürlüğü 22. Bölge Müdürlüğü tarafından yapıldığı ve eski çalışanların görev yaptıkları bölge müdürlüklerinin farklı olsa da aynı tüzel kişiliğe bağlı oldukları dikkate alınmıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru: Eski kamu görevlilerinin kamudaki bir genel müdürlüğün farklı taşra birimlerinin ihalelerine katılım yasağı tüzel kişilik bazında mı yoksa birim bazında mı değerlendirilir?
Cevap: Kamu ihalelerinde eski kamu görevlilerinin katılım yasağı, genel müdürlüğün tüm merkez ve taşra birimleri tek bir tüzel kişilik olarak değerlendirildiğinde uygulanır. Bu durumda, benzer faaliyet alanındaki farklı bölge müdürlüklerinin ihalelerine katılmaları, emeklilik tarihinden itibaren öngörülen yasak süresi içinde mümkün olmayabilir. Ancak uygulamada ilgili kurumun tüzel kişilik yapısı öncelikli belirleyicidir; birimlerin ayrı tüzel kişilik sayılması durumunda yaklaşım değişebilir.
Soru: Eski kamu görevlilerinin kamu ihalelerine katılım yasağı hangi ölçüde iş deneyim belgeleri ve ortaklık yapılarının değerlendirilmesinde dikkate alınır?
Cevap: Yasak kapsamındaki eski kamu görevlilerinin iş deneyim belgeleri ve bu kişilerin özel ortak oldukları firmaların teklifleri, yasak süresi içinde işlemlerden men edilebilir. İdare ve Kurum değerlendirmelerinde, iş deneyim belgelerinin sahibi olan eski kamu görevlisinin yasaklı olması halinde, bu belgeler ve dolayısıyla ilgili ortaklık yapısı da yasaklama nedeniyle gözardı edilme nedeni sayılabilir.
Soru: Kamu ihale mevzuatı uygulamasında, eski kamu görevlilerinin yasaklılık süresi hangi ölçüde göz önüne alınmalıdır?
Cevap: Eski kamu görevlileri, emeklilik tarihinden itibaren yasa ile öngörülen süre boyunca (genellikle üç yıl) görev yaptıkları kurum veya aynı tüzel kişiliğe bağlı birimlerin ihalelerine katılamazlar. Bu süre zarfında yasak kapsamındaki katılım, yasal sonuçlar doğurabilir. İdareler ve komisyonlar yasak süresini titizlikle dikkate almalıdır.
Soru: Kamu kurumlarının merkez ve taşra birimlerinin ihalelerde tüzel kişilik açısından nasıl değerlendirilmesi ihale uygulamasında neden önemlidir?
Cevap: Merkez ve taşra birimleri aynı tüzel kişilik olarak kabul edilirse, eski kamu görevlilerinin katılım yasağı kurumun tüm birimlerini kapsar ve yasaklama geniş uygulanır. Bu durum, tekliflerin değerlendirilmesinde yasaklı kişilerin firmalarının elenmesine yol açabilir. Öte yandan birimlerin ayrı tüzel kişilik sayılması halinde yasaklama daha sınırlı kalabilir. Bu nedenle, tüzel kişilik sınırlarının doğru ve güncel olarak belirlenmesi, yasakların uygulanmasında kritik öneme sahiptir.
Soru: Eski kamu görevlisi tarafından kurulan veya ortak olunan firmaların teklif verme durumunda yasak kapsamı nasıl uygulanır?
Cevap: Eski kamu görevlisinin yasak süresi içinde kurduğu veya ortağı olduğu firmaların ihalelere katılması yasak sayılır. Bu durumda, idare ve değerlendirme komisyonları, firmayla bağlantılı eski kamu görevlilerinin yasaklılık durumunu göz önüne alarak teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verebilir. Bu yaklaşım, ihalelerde yasaklama amacının etkili biçimde korunmasını sağlar.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Eski kamu görevlilerinin, emekli oldukları DSİ bölge müdürlüğü dışındaki aynı genel müdürlüğün başka bir bölge müdürlüğünün ihalesine katılmaları yasal mıdır?
Cevap: Hayır, eski kamu görevlileri emeklilik tarihinden itibaren üç yıl süreyle DSİ Genel Müdürlüğü tüzel kişiliğinin diğer bölge müdürlüklerinin ihalelerine katılamazlar. Çünkü DSİ’nin merkez ve taşra teşkilatları bir bütün kabul edilerek tüzel kişilik bazında yasaklama uygulanmıştır.
Soru: Başvuru sahibi, özel ortaklarının iş deneyim belgelerinin 2531 sayılı Kanun ve Kamu İhale Genel Tebliği hükümlerine aykırı olarak değerlendirilmesini nasıl değerlendirebilir?
Cevap: Özel ortakların iş deneyim belgelerinin yasaklı oldukları gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması hukuka uygundur. Çünkü eski kamu görevlilerinin yasak kapsamında olması ve DSİ’nin tüzel kişiliğinin bir bütün olarak kabul edilmesi nedeniyle ilgili belgeler dikkate alınmamıştır.
Soru: İhale değerlendirmesinde DSİ Genel Müdürlüğü’nün bölge müdürlüklerinin ayrı tüzel kişiler olarak değerlendirilmesi mümkün müdür?
Cevap: Hayır, Kurul incelemesinde DSİ Genel Müdürlüğü merkez ve taşra teşkilatlarının tek bir tüzel kişilik olduğu, dolayısıyla farklı bölge müdürlüklerinin ayrı değerlendirilemeyeceği sonucuna varılmıştır.
Soru: Kurulun kararına karşı karşı oyda dile getirilen temel itiraz ne olmuştur?
Cevap: Karşı oyda, yasaklamanın sadece eski çalışanın görev ve faaliyet alanı ile sınırlı olması gerektiği, dolayısıyla farklı bölge müdürlüklerinin ayrı değerlendirilmesi gerektiği savunulmuştur; ancak bu görüş Kurul çoğunluğu tarafından benimsenmemiştir.
Detaylı Analiz
Uyuşmazlık, eski kamu görevlisi niteliğindeki şahısların, emekli oldukları kurum haricinde aynı kamu tüzel kişiliğine bağlı farklı taşra birimlerinin düzenlediği ihalelere katılıp katılamayacakları konusuna dayanmaktadır. Başvuru sahibi, ortaklarının sunduğu iş deneyim belgelerinin değerlendirme dışı bırakılmasının, hem 2531 sayılı Kanun hem de Kamu İhale Genel Tebliği hükümlerine aykırı olduğu iddiasıyla söz konusu işlemin iptalini talep etmiştir. İhaleyi düzenleyen idare, ilgili eski kamu görevlilerinin görev geçmişini göz önünde bulundurarak teklifin değerlendirme dışı bırakılmasını uygun görmüştür.
Uyuşmazlık çerçevesinde esas mesele, aynı kamu tüzel kişiliği bünyesinde yer alan farklı birimlerin ihaleleri ile ilgili olarak, eski çalışanların katılım hakkının nasıl belirleneceği noktasında toplanmıştır. İhaleye katılan ortakların iş deneyim belgelerinin, ilgili kişilerin geçmiş kamu görevi nedeniyle yasak kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği tartışılmıştır. Bu kapsamda başvuru sahibinin sunduğu belgelerde adı geçen kişilerin, başka bölge müdürlüklerinden emekli olmalarına rağmen aynı genel müdürlüğe bağlı bölge müdürlüklerinin ihalesine katıldıkları ortaya konmuştur.
Değerlendirmede öne çıkan unsur, DSİ Genel Müdürlüğü’nün merkez ve taşra teşkilatlarıyla birlikte bir bütün halinde tek bir tüzel kişilik olarak kabul edilmesidir. Kurul bu bakış açısıyla, 2531 sayılı Kanun’daki yasağın, birim bazında değil, tüzel kişilik düzeyinde uygulanması gerektiğini vurgulamıştır. İlgili kişiler her ne kadar farklı bölge müdürlüklerinde görev yapmış olsalar da, Kurul tarafından bu müdürlükler aynı tüzel yapı içinde değerlendirildiği için üç yıllık yasağın tamamlanmadığı durumda farklı bölge müdürlüklerindeki ihalelere de katılmaları yasak kapsamına alınmıştır.
Uyuşmazlıkta eski kamu görevlileri tarafından düzenlenmiş olan iş deneyim belgeleri, ilgili kişilerin yasak kapsamında bulunmaları gerekçesiyle yeterlik açısından dikkate alınmamıştır. Bu durum hem söz konusu belgelerin geçersiz sayılmasına hem de ortaklığı oluşturan yapıların teklifinin ihale dışı bırakılmasına neden olmuştur. Kurul, iş deneyim belgeleri bağlamında yapılan değerlendirmede yasağın dolaylı etkisine de işaret etmiş ve ilgili ortakların belgelerine dayalı yeterlik koşullarını sağlayamayacağı yönünde görüş bildirmiştir.
Kamu İhale Kurulu vardığı sonuç itibarıyla, eski kamu görevlilerine getirilen üç yıllık yasağın kurumun tüm teşkilat yapısını kapsadığını esas almıştır. DSİ Genel Müdürlüğü’nün hem merkez hem taşra yapısıyla birlikte tek bir kamu tüzel kişiliği olduğu kanaatiyle, farklı bölge müdürlüklerinin bu yasağın dışında bırakılmasının mümkün olmadığı belirtilmiştir. Karşı oy, yasağın yalnızca görev yapılan birimle sınırlı olması gerektiği görüşünü savunmuş ise de Kurul çoğunluğu bu yorumu benimsememiş ve başvurunun reddine karar vererek değerlendirme dışı bırakma işlemini hukuka uygun bulmuştur.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.