KÜNYE
- Toplantı No: 2022/007
- Gündem No: 24
- Karar Tarihi: 02.02.2022
- Karar No: 2022/UY.I-193
- Başvuru Sahibi: Zirve Ada İnşaat Taah. San. ve Tic. A.Ş. - Erdem Altyapı Proje İnş. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Kahramanmaraş Büyükşehir Belediye Başkanlığı Fen İşleri Dairesi
- İKN: 2021/541780
- İhale Adı: 2022 Yılı Tevfik Kadıoğlu Bulvarı Tünel Kavşak ve Yol Yapım İhalesi
Özet
Elektronik ihale kapsamında fiziki teminatın kabulü mevzuata uygun bulundu
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, elektronik teminat mektubunun serbest bırakılmasından sonra fiziki teminat mektubu sunulmasının mevzuata aykırı olduğunu ve tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğini iddia etmiştir. Ayrıca, döviz kurlarındaki artış nedeniyle işin mevcut teklifler ile gerçekleştirilemeyeceği ve ihalenin iptal edilmesi gerektiğini talep etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Elektronik ihale uygulamaları gereği geçici teminatların yalnızca elektronik ortamda sunulması zorunludur ancak idarenin e-teminatı serbest bırakması ve Kurulun düzeltici işlem kararı sonrası ihalede istenilen asgari kriterleri sağlayan fiziki teminat mektubunun kabul edilmesi yerinde bulunmuştur. Fiziki teminat mektubunun teklif bedelinin %3’ünü karşıladığı, standart forma uygun olduğu ve geçerlilik tarihinin şartname ile uyumlu olduğu tespit edilmiştir.
İdare Görüşü
İdare, elektronik teminat mektubunun tekrar talep edildiğini, eğer yeniden düzenlenemiyorsa aynı şartları sağlayan diğer teminatların kabul edilebileceğini, sunulan fiziki teminatın uygun görülerek teklifin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiğini belirtmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Elektronik ihale sürecinde, elektronik geçici teminatın serbest bırakılması sonrası aynı ihalede elektronik teminatın yeniden düzenlenememesi halinde başka tür teminat sunulabilir mi?
Cevap: Elektronik geçici teminat serbest bırakıldıktan sonra teknik olarak aynı tür teminatın tekrar düzenlenememesi durumunda, idarece şartnamede belirtilen asgari kriterleri karşılayan diğer teminat türlerinin (örneğin fiziki teminat mektubu) kabul edilmesi mümkündür. Bu yaklaşım mevzuata aykırı sayılmaz ve teklifin değerlendirilmesine engel olmaz.
Soru: Elektronik ortamda düzenlenen teminatlarda standart form ve geçerlilik süresi şartname ile uyumlu değilse ne olur?
Cevap: Teminatların şekli, standart formu ve geçerlilik süreleri şartnamede belirtilen asgari kriterlere uygun olmalıdır. Bu hususlarda uyumsuzluk varsa, teminat geçerli sayılmaz ve bu durum teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına neden olabilir. Bu nedenle teminatın şartnameye uygunluğu önemlidir.
Soru: Döviz kurlarındaki artışın, ihale sürecinde tekliflerin geçerliliği veya ihalenin iptali açısından mücbir sebep olarak değerlendirilmesi mümkün müdür?
Cevap: Döviz kurlarındaki değişiklikler ekonomik koşulların bir parçası olup, güncel mevzuat ve uygulama kararlarına göre mücbir sebep kapsamında görülmemektedir. Bu nedenle döviz kur artışları ihalenin iptalini gerektiren bir sebep sayılmaz.
Soru: Elektronik ihalede geçici teminatın serbest bırakılması işlemi nasıl değerlendirilir; bu işlemin ardından teminatla ilgili değişiklik yapılabilir mi?
Cevap: Geçici teminatın serbest bırakılması, genellikle teminatın ihalede kullanılması veya geçerliliğinin sona erdiği anlamına gelir. Bu aşamadan sonra aynı tür elektronik teminatın yeniden verilmesi teknik olarak mümkün olmayabilir. Böyle durumlarda idare, alternatif teminat türlerini kabul edebilir; bu işlemin mevzuata uygunluğu şartname ve mevzuat çerçevesinde değerlendirilmelidir.
Soru: Elektronik ortamda teklif veren isteklilerin fiziki teminat sunması durumunda, bu teminatların kabulü hangi kriterlere bağlıdır?
Cevap: Fiziki teminatların kabul edilebilmesi için teklif bedelinin belirlenen yüzdesini karşılaması, standart forma uygunluğu ve geçerlilik süresinin şartnamede belirtilen sürelerle uyumlu olması gerekmektedir. Bu kriterlere uyulduğu takdirde fiziki teminat da geçerli kabul edilir ve teklif değerlendirmeye alınabilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Elektronik ortamda teklif verilen ihalede, elektronik geçici teminat mektubunun serbest bırakılmasından sonra fiziki teminat mektubunun kabul edilmesi mevzuata uygun mudur?
Cevap: Evet, elektronik teminatın serbest bırakılması ve Teknik olarak e-teminatın yeniden tanımlanamaması nedeniyle idarenin mevzuata uygun şekilde fiziki teminat mektubunu kabul etmesi yerinde bulunmuştur. Bu durumda fiziki teminat, şartname ve asgari kriterlerle uyumlu ise kabul edilir.
Soru: Başvuru sahibinin, fiziki teminat mektubunun kabul edilmemesi gerektiği yönündeki itirazı üzerine Kurul hangi değerlendirmeyi yapmıştır?
Cevap: Kurul, kabul edilen fiziki teminatın teklif bedelinin %3’ünü karşıladığı, standart forma uygun olduğu ve geçerlilik tarihinin şartname ile uyumlu olduğu belirlenerek, başvuru sahibinin itirazının yerinde olmadığı kanaatine varmıştır.
Soru: Döviz kurlarındaki artışın ihalenin iptalini gerektiren mücbir sebep kabul edilip edilmediği konusunda Kurul ne karar vermiştir?
Cevap: Döviz kurlarındaki artış mücbir sebep kapsamında değerlendirilmemiş ve bu nedenle ihalenin iptal edilmesi gerekmediği sonucuna varılmıştır.
Soru: İdarenin elektronik geçici teminat yerine fiziki teminat talep etme hakkı, hangi koşullar altında geçerli olmuştur?
Cevap: Elektronik teminat serbest bırakıldıktan ve teknik olarak e-teminatın yeniden düzenlenmesi mümkün olmadığında, idarenin fiziki teminat talebi ve kabulü mevzuata uygun kabul edilmiştir.
Detaylı Analiz
Elektronik ortamda gerçekleştirilen bir ihalede, tekliflerin geçerlilik süreci devam ederken geçici teminat mektubunun teknik gerekçelerle yeniden düzenlenememesi üzerine yaşanan uyuşmazlık, geçici teminat türleri arasındaki farkların uygulamada yaratabileceği sonuçları gündeme getirmiştir. Başvuru sahibi, elektronik geçici teminat mektubunun serbest bırakılmasından sonra aynı ihaleye fiziki teminat sunulmasının mevzuata aykırı olduğunu ileri sürerek, söz konusu teklifin değerlendirme dışı bırakılması ve ayrıca döviz kurlarındaki artış nedeniyle ihalenin iptal edilmesi gerektiğini iddia etmiştir. Kurul ise bu başvuruyu değerlendirerek hem teminat yönünden hem de ihalenin iptali talebi açısından kararını ortaya koymuştur.
Uyuşmazlığın merkezinde, sadece elektronik ortamdan teminat kabul edilen bir ihalede, e-teminatın geçerliliğini yitirmesinden sonra teknik olarak bir e-teminatın yeniden düzenlenememesi nedeniyle, bu eksikliği fiziki teminat ile tamamlama girişimi yer almaktadır. Bu noktada idare, elektronik teminatın yeniden tanımlanamaması üzerine, aynı şartları taşıyan fiziki teminat mektubunun idareye ulaştırıldığını ve bunun ihale şartlarına uygun olduğunu belirterek, bu belgenin kabul edildiğini açıklamıştır. Başvuru sahibi ise bu yöntemin ihalenin bütünlüğünü zedelediğini ve ihlale yol açtığını ileri sürmüştür.
Teminatın türü ve sunuluş şekli tartışması, esaslı unsur kavramı çerçevesinde incelendiğinde, Kurul değerlendirmesinde teminatın teknik kaynağından çok esas içeriği ve geçerlilik koşulları üzerinde durmuş, teminat türünün değişmesinin tek başına ihaleyi sakatlayacak bir unsur olmadığı sonucuna varmıştır. Burada önemli olan, sunulan fiziki teminat mektubunun yaklaşık maliyetin öngörülen oranını karşılayacak biçimde düzenlenmiş olması, mevzuata uygun standart formu taşıması ve şartnamede belirtilen süreye uygun şekilde geçerlilik süresini kapsamasıdır. Kurul, bu kriterleri sağlayan fiziki teminatın amaca ve düzenlemelere uygun olduğunu belirtmiştir.
İhale sürecine yönelik teknik sıkıntı, aynı zamanda tekliflerin değerlendirme aşamasında ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklifin konumunu etkilediğinden, Kurul bu isteklinin teklifinin geçerli kabul edilmesini yerinde bulmuştur. Elektronik ortamda yeniden teminat oluşturulamaması bir mücbir sebep olarak kabul edilmemişse de, oluşan fiilî duruma karşılık idarenin fiziksel teminat kabulü, kamu yararı ile uyumlu ve teklif değerlendirme bütünlüğünü sağlayan bir uygulama olarak değerlendirilmiştir. Böylece fiziki teminat sunan isteklinin yeterlik kriterlerini sağladığı ve teklifinin geçerliliğini sürdürdüğü sonucuna ulaşılmıştır.
Sonuç olarak, Kurul, geçici teminatın sunulmasında uyulması gereken teknik gereklilikler ile temel ihale kurallarını birlikte değerlendirerek, yalnızca elektronik teminat mektubunun türü üzerinden bir değerlendirme dışılık yaratılmasının gereksiz olacağını benimsemiştir. Döviz kurlarındaki artış talebinin ise ihale hukukunun genel ilkeleri doğrultusunda mücbir sebep kapsamında sayılamayacağı, dolayısıyla ihalenin iptalini gerektirmeyeceği yönünde de bir değerlendirme yapılmıştır. Kurulun bu yaklaşımı, teknik sınırlılıkların ihale sürecini işlemez hale getirmemesi gerektiği anlayışını yansıtmakta ve uygulamadaki esnekliğin sınırlarını belirlemektedir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.