KÜNYE
- Toplantı No: 2022/054
- Gündem No: 39
- Karar Tarihi: 23.11.2022
- Karar No: 2022/UY.II-1456
- Başvuru Sahibi: Yükselen İnş. Asfalt San. ve Tic. Ltd. Şti. - Karbin Yapı Taah. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Altyapı Hizmetleri Müdürlüğü
- İKN: 2022/763455
- İhale Adı: Avcılar Petrol Ofisi Caddesi Yol ve Altyapı İnşaatı
Özet
Geçici teminat mektubunun sunulma şekli ve beyan edilmemesi nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması kararı
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, teklif dosyasında bulunan 500.000 TL tutarındaki fiziki geçici teminat mektubuna ek olarak EKAP üzerinden gönderilen 1.900.000 TL tutarındaki elektronik geçici teminat mektubunun toplamda 2.400.000 TL tutarında geçici teminat sağladığını, ancak elektronik geçici teminat mektubunun ayırt edici numarasının sunulmayacak belgeler tablosunda sehven belirtilmediğini, bu nedenle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının haksız olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Yapım işinin geçici teminat tutarının, teklif edilen bedelin en az %3’ü olması gerektiği ve bu tutarın fiziki ve elektronik teminat mektupları toplamı ile karşılanabileceği, ancak Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği gereği elektronik geçici teminat mektubunun ayırt edici numarasının sunulmayacak belgeler tablosunda belirtilmesi zorunluluğu bulunmaktadır. Başvuru sahibinin bu zorunluluğu yerine getirmemesi nedeniyle idarenin elektronik teminatı teyit etmesi mümkün olmamış, dolayısıyla geçici teminat tutarı yeterli kabul edilmemiştir. Bu nedenle teklifin değerlendirme dışı bırakılması mevzuata uygundur.
Genel Soru–Cevap
Soru 1: Elektronik geçici teminat mektubunun ayırt edici numarasının sunulmayacak belgeler tablosunda belirtilmemesi, geçici teminat tutarının uygunluğunun tespiti açısından neden önemlidir?
Cevap: Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği gereği, elektronik geçici teminat mektubunun ayırt edici numarasının sunulmayacak belgeler tablosunda belirtilmesi zorunludur. Bu beyan idarenin elektronik teminat mektubunun gerçekliğini ve tutarını EKAP üzerinden teyit edebilmesini sağlar. Ayırt edici numara belirtilmediğinde idare teminat mektubunu doğrulayamamakta, dolayısıyla geçici teminat tutarının yeterli olup olmadığı konusunda değerlendirme yapamamaktadır. Bu da geçici teminat tutarının yetersiz kabul edilmesine ve teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına yol açabilir.
Soru 2: Fiziki ve elektronik olarak sunulan geçici teminatlar birlikte değerlendirildiğinde; toplam tutarın yeterliliği nasıl tespit edilir ve hangi koşullar bu hesaplamayı etkiler?
Cevap: Teklif bedelinin mevzuatta belirlenen oranda (genellikle %3) geçici teminat gösterilmesi gerekir. Fiziki ve elektronik teminatlar toplamı bu tutarı karşılamıyorsa geçici teminat yetersiz kabul edilir. Ancak elektronik teminatın geçerliliği sadece toplam tutara bakılarak tespit edilmez, aynı zamanda idarenin bu elektronik teminatı doğrulamak için gerekli olan ayırt edici numara gibi bilgilerin eksiksiz sunulması da zorunludur. Bu bilgiler sunulmazsa, elektronik teminat toplamda olsa bile geçerli sayılmaz ve bunun sonucu toplam teminat tutarı yetersiz kalabilir.
Soru 3: Elektronik geçici teminat mektubunun doğrulanmasına engel teşkil eden bilgi eksiklikleri varsa idarenin teklif değerlendirme sürecindeki yükümlülüğü nedir?
Cevap: İdare, elektronik geçici teminatın doğrulanması için gerekli olan bilgilerin eksiksiz sunulmadığı durumlarda, mevzuata uygun olarak bu teminatı teyit edememektedir. Bu durumda, eksik bilgi nedeniyle idarenin teminatı geçerli sayması mümkün olmayabilir. Dolayısıyla elektronik teminat doğrulanmadığından geçici teminat tutarı da yeterli kabul edilmez ve teklifin değerlendirme dışı bırakılması ortaya çıkar. İdarenin burada teminatın teyit edilmesini bekleme yükümlülüğü bulunabilse de, sunulması zorunlu bilgilerin eksikliği halinde mevzuat gereği bu teminatı dikkate almaması uygulamada sıkça karşılaşılan durumdur.
Soru 4: Elektronik geçici teminat mektubuna ilişkin zorunlu bilgilerin sehven, hatayla sunulmaması durumunda isteklinin durumu nasıl etkilenir?
Cevap: Zorunlu olan elektronik teminat bilgileri arasında ayırt edici numaranın sehven ya da hata ile sunulmaması, genellikle teklifin esasen yeterli teminatı sağlamış olsa dahi, idarenin elektronik teminatı doğrulamasını engellediği için geçici teminatın yetersiz kabul edilmesine yol açabilir. İdarenin bu durumu dikkate alması konusunda mevzuatta veya içtihatlarda istisnai bir kolaylık öngörülmediği sürece, sehven bilgi verilmemesi teklifin değerlendirme dışı kalmasına neden olabilir. Bu nedenle bu konuda istekliler tarafından titizlikle dikkat edilmesi önemlidir.
Soru 5: Geçici teminatların mevzuata uygunluk denetimi sırasında, idare hangi kriterlere dikkat ederek toplam teminat tutarını kabul eder veya reddeder?
Cevap: İdare, toplam geçici teminat tutarının mevzuatta belirtilen oranı karşılayıp karşılamadığına bakar. Ancak, bunun dışında geçici teminatların doğruluğu ve geçerliliği için zorunlu tüm bilgilerin (özellikle elektronik geçici teminatlarda ayırt edici numara gibi) eksiksiz sunulup sunulmadığını da arar. Eksik, hatalı veya doğrulanamayan teminat bilgi ve belgeleri, toplam tutar yeterli olsa bile teminatın geçersiz sayılmasına ve teklifin değerlendirme dışı kalmasına yol açabilir. İdarelerin teminat tutarını teyit etmeden teklifleri değerlendirmeye alması mevzuata aykırı sayılabilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru 1: Elektronik geçici teminat mektubunun ayırt edici numarasının sunulmayacak belgeler tablosunda belirtilmemesi teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına neden olabilir mi?
Cevap: Evet, bu vakada elektronik geçici teminat mektubunun ayırt edici numarasının sunulmayacak belgeler tablosunda belirtilmemesi nedeniyle idarenin elektronik teminatı teyit etmesi mümkün olmamış, dolayısıyla geçici teminat tutarının yeterli olmadığı kabul edilmiştir. Bu eksiklik teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına sebep olmuştur.
Soru 2: Teklif dosyasında hem fiziki hem elektronik geçici teminat mektubu bulunmasına rağmen toplam teminat tutarının geçici teminat oranını karşılamaması söz konusu mudur?
Cevap: Hayır, bu vakada fiziki ve elektronik geçici teminat mektubunun toplam tutarı teklif bedelinin en az %3’ü olan geçici teminat tutarını aşmakla birlikte, elektronik teminatın ayırt edici numarasının beyan edilmemesi nedeniyle toplam teminat tutarının teyit edilmesi mümkün olmamıştır. Bu nedenle, toplam tutar yetersiz kabul edilmiş ve teklif değerlendirme dışı bırakılmıştır.
Soru 3: İdare, elektronik geçici teminat mektubunun ayırt edici numarasını sunmayan isteklinin teminatını teyit etmeden değerlendirmeye alabilir mi?
Cevap: Bu vakada, idare elektronik geçici teminat mektubunun ayırt edici numarası sunulmadığı için teminatı teyit edememiş ve bu nedenle elektronik teminatı değerlendirmeye almamıştır. Dolayısıyla, teminatın teyit edilmediği durumda teklif değerlendirilmeye alınmamıştır.
Soru 4: Şikayet başvurusunda elektronik teminat numarasının sehven beyan edilmediği iddiası dikkate alınmış mıdır?
Cevap: Bu vakada şikayet sahibinin sehven tevsik edilmediği gerekçesiyle itirazı dikkate alınmamış, elektronik teminat numarasının sunulmaması nedeniyle geçici teminatın yeterli olmadığı ve teklifin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata uygun olduğu sonucuna varılmıştır. Bu nedenle şikayet reddedilmiştir.
Detaylı Analiz
İhaleye ilişkin uyuşmazlık, geçici teminat mektubunun sunulma yöntemine dayalı olarak teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkindir. Başvuru sahibi tarafından teklif dosyasında hem fiziki hem de elektronik geçici teminat mektubu yer almış ve toplam teminat tutarı teklif bedelinin yüzde üç oranını aşmıştır. Ancak idare, elektronik teminat mektubunun teyidini gerçekleştiremediği gerekçesiyle, fiziki teminatla yetinmiş ve kalan kısmı dikkate almamıştır. Bu durum teklifin geçici teminat açısından yetersiz görülmesine ve dolayısıyla teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına yol açmıştır.
İhale sürecinin bu aşamasındaki temel mesele, elektronik geçici teminatın değerinden ziyade, sunulma şekline bağlı olarak kabul edilip edilemeyeceğiyle ilgilidir. Başvuru sahibi, teminatın EKAP üzerinden gönderildiğini ve sehven ayırt edici numaranın “sunulmayacak belgeler tablosu”nda beyan edilmediğini belirtmiştir. Ancak uygulamada, idarelerin elektronik geçici teminat mektubunu teyit edebilmesi için bu numarayı elektronik ortamda bizzat beyan edilmiş olarak görmesi gerekir. Sunulması teknik olarak zorunlu olan bu bilginin eksikliği, idarenin teminatı geçerli saymasına engel teşkil etmiştir.
Bu bağlamda, teklifin şekli bir unsur nedeniyle değerlendirme dışı bırakılmış olup söz konusu unsurun esaslı olup olmadığı değerlendirilmiştir. Tanımsal olarak esaslı unsurlar, ihale dokümanında belirtilen ve teklifin geçerliliğini zedeleyecek nitelikteki eksikliklerdir. Elektronik teminatın ayırt edici numarası, ihalenin güvenlik ve teyit mekanizmalarında işlevsel bir rol oynadığından, bu bilgiler eksik sunulmuş kabul edildiğinde, eksikliğin şekli değil esaslı olduğu yönünde yorum yapılmaktadır. Kurulun değerlendirmesi de bu yönde olmuş ve eksikliğin ihale şartlarına aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.
Pilot ortak veya iş ortaklığı açısından geçici teminatın değerlendirilmesi, iş deneyim belgelerine benzer şekilde, ortak teklifin geçerliliğinde belirleyici olabilir. Bu vakada ise ağırlıkla iş deneyimden değil, teminat güvencesi üzerinden bir geçerlilik sorunu yaşandığından, pilot ortağın yükümlülüğünden çok iş ortaklığı bütününün geçici teminat sunma sorumluluğu öne çıkmaktadır. Sonuç olarak, iş ortaklığı adına sunulan teminat kombinasyonu geçerli kabul edilmemiş, çünkü elektronik bölümünün sistemsel teyidi eksik kalmıştır.
Kamu İhale Kurulu yaptığı incelemede, yalnızca toplam geçici teminatın parasal olarak yeterli olup olmadığını değil, bu teminatın mevzuata uygun şekilde doğrulanabilir olması koşulunu esas almıştır. Kurul, elektronik geçici teminat mektubunun EKAP üzerinden gönderilmesine rağmen, ayırt edici numarasının ayrı bir tabloda beyan edilmemiş olmasını ihale mevzuatına aykırılık olarak değerlendirmiştir. Bu değerlendirme doğrultusunda, teklifin geçici teminat yönünden uygun olmaması sebebiyle değerlendirme dışı bırakılması kararının hukuka uygun olduğuna kanaat getirilerek, şikayet başvurusu reddedilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.