KÜNYE
- Toplantı No: 2020/009
- Gündem No: 49
- Karar Tarihi: 04.03.2020
- Karar No: 2020/UY.II-495
- Başvuru Sahibi: Serkan YÜCEL
- İhaleyi Yapan İdare: DSİ 4. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2019/631905
- İhale Adı: Derebucak Prof Dr Yılmaz Muslu Barajı Enh Onarımı
Özet
Elektrik-elektronik mühendisliği mezuniyet belgesine dayalı ek belge talebinin mevzuata aykırı olması nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması iptal edildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, elektrik-elektronik mühendisliği diploması ile ihaleye katılabileceğini, ek belge talebinin ve teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olmadığını iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale konusu işin yapım amacı enerji nakil hattı onarımı olup, idari şartnamede benzer iş olarak sadece elektrik mühendisliği mezuniyet belgesi belirtilmiştir. Ancak elektrik-elektronik mühendisliğinin elektrik mühendisliğini kapsadığı, dolayısıyla elektrik-elektronik mühendisliği mezuniyet belgesi ile ihaleye teklif verilebileceği tespit edilmiştir. Elektrik-elektronik mühendislerinin Elektrik 1kV Altı ve Üstü Tesisler SMM belgesi alabilmesi için transkript gibi ek belgeler istenmekte ise de, bu belgelerin ihale dokümanında yeterlik kriteri olarak belirlenmediği ve tekliflerin değerlendirme aşamasında talep edilmesinin Kamu İhale Genel Tebliği 16.6.4 maddesine aykırı olduğu anlaşılmıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru: İhale dokümanında açıkça belirtilmeyen ek belgelerin teklifin değerlendirme aşamasında talep edilmesi hangi sorunlara yol açabilir?
Cevap: İhale dokümanında yeterlik kriteri olarak belirlenmemiş ek belgelerin teklif değerlendirme aşamasında talep edilmesi, teklifin haksız biçimde değerlendirme dışı bırakılması veya elenmesi sonucunu doğurabilir. Bu durum Kamu İhale Genel Tebliği hükümleriyle uyumlu değildir ve ihale sürecinin iptaline veya işlemin yeniden yapılmasına neden olabilir.
Soru: Elektrik veya benzeri mühendislik diplomaları arasında karşılaştırma yapılırken hangi ölçütler göz önünde bulundurulur?
Cevap: İdari şartnamede belirtilen meslek grubu kapsamına girip girmediği, alanların teknik ve mesleki içeriği dikkate alınır. Örneğin, elektrik-elektronik mühendisliği diplomasının elektrik mühendisliğini kapsayıp kapsamadığı hususunda teknik içerik ve mesleki yeterlilikler değerlendirilerek kabul kararı verilebilir.
Soru: Teklif değerlendirme sürecinde, yeterlik belgesi kapsamında olmayan niteliklerin kontrol edilmesi mümkün müdür?
Cevap: İhale dokümanında yeterlik kriterleri açıkça belirtildiği ölçüde belge ve nitelik kontrolü yapılabilir. Yeterlik kriteri dışında kalan belgelerin değerlendirme aşamasında talep edilmesi, mevzuat ihlali sayılır ve teklifin haksız biçimde dışlanmasına yol açabilir.
Soru: İsteklinin sunduğu diploma veya belge farklı bir mühendislik alanına ait ise bu durum teklifin reddedilmesinde tek başına yeterli midir?
Cevap: Teklifin reddedilmesinde tek başına yeterlilik aranılan mühendislik branşını kapsayıp kapsamadığı dikkate alınır. Eğer belge, ihale konusu iş açısından kapsam içindeyse ve idari şartnamede kabul ediliyorsa, başka ek belge veya transkript talebi olmadan değerlendirmeye alınmalıdır.
Soru: İhale sürecinde geçici teminatın gelir kaydedilmesi hangi hallerde iptal edilir?
Cevap: İdarenin mevzuata aykırı değerlendirme sonucu teklifin dışına çıkarması durumunda, Kurul geçici teminatın haksız olarak gelir kaydedilmesini iptal edebilir ve teklifin yeniden değerlendirilmesini karara bağlayabilir. Geçici teminat, ihale sürecinde usulsüzlük varlığında doğrudan gelir kaydedilemez.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Elektrik-elektronik mühendisliği mezuniyet belgesi sunan bir isteklinin, idarenin teklif değerlendirme aşamasında transkript veya SMM belgesi talep etmesi mevzuata uygun mudur?
Cevap: Hayır, idari şartnamede bu belgeler yeterlik kriteri olarak belirlenmediği sürece, teklif değerlendirme aşamasında ek belge talep edilmesi mevzuata aykırıdır. Bu vakada talep edilen transkript ve SMM belgeleri, yeterlik kriterinde yer almadığı için, İdarenin bu belgeleri isteyerek teklifin değerlendirme dışı bırakılması usulü Kurula göre hatalıdır.
Soru: Elektrik-elektronik mühendisliği mezuniyet belgesi, ihale konusu iş açısından elektrik mühendisliği mezuniyet belgesinin yerini tutar mı?
Cevap: Evet, Kurul bu vakada elektrik-elektronik mühendisliğinin elektrik mühendisliğini kapsadığı ve dolayısıyla elektrik-elektronik mühendisliği mezuniyet belgesi ile ihale teklifinde bulunmanın mümkün olduğu sonucuna varmıştır.
Soru: Bu vaka özelinde ihale sonucunda yapılan teklifin değerlendirme dışı bırakılması işlemi nasıl sonuçlanmıştır?
Cevap: İdarenin ilgili istekliden ek belge talep ederek teklifin değerlendirme dışı bırakılması işlemi mevzuata aykırı bulunmuş, teklifin yeniden değerlendirilmesi ve geçici teminatın gelir kaydedilmesi işleminin iptal edilmesine karar verilmiştir.
Soru: İhalenin yenilenmesi veya işlem yapılması gereken aşama nedir?
Cevap: İhale işlemleri, mevzuata uygun şekilde, yani yeterlik kriterlerinde belirlenmeyen ek belgeler talep edilmeden yeniden yapılacaktır.
Detaylı Analiz
İhale sürecinde ortaya çıkan uyuşmazlık, başvuru sahibinin elektrik-elektronik mühendisliği mezuniyet belgesine dayanarak ihaleye katılmasının ardından, idarenin tekliflerin değerlendirme aşamasında bu diploma türünden gelen isteklilerden transkript veya SMM belgesi talep etmesiyle şekillenmiştir. Bu ek belgeler başvuru sahibi tarafından sunulmadığı için teklifi değerlendirme dışı bırakılmış, ayrıca geçici teminatı da gelir kaydedilmiştir. Başvuru sahibi, ihale dokümanında bu tür ek belge taleplerine yer verilmediğini, dolayısıyla bu gerekçeyle teklifinin elenmesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürmüştür.
Uyuşmazlığın merkezinde, iş deneyimi kapsamında sunulan mezuniyet belgesinin geçerliliği ve buna bağlı olarak ek belge talep edilip edilemeyeceği sorunu bulunmaktadır. İdari şartnamede, benzer iş deneyimi için açıkça yalnızca “elektrik mühendisliği” mezuniyet belgesi belirtilmiş olmasına karşın, idare tarafından elektrik-elektronik mühendisliği mezunlarının belgeleri yeterli görülmemiş ve tamamlayıcı belgeler talep edilmiştir. Ancak bu belgelerin dokümanda önceden ilan edilmemiş olması, teklif değerlendirmesi sırasında yeni bir yeterlik kriteri gibi uygulandıklarını göstermektedir; bu da mevzuat tarafından izin verilmeyen bir uygulama olarak görülmüştür.
Esaslı unsur kavramı bu vakada, ihalenin teknik yeterlik değerlendirmesi açısından, hangi belge türlerinin esas kabul edileceği bağlamında ele alınmıştır. Kurul, elektrik-elektronik mühendisliği diplomasının, teknik açıdan elektrik mühendisliği alanını kapsadığını değerlendirerek, mezuniyet alanının esaslı farklılık taşımadığını belirtmiştir. Bu bağlamda, ihale konusu işin niteliği değerlendirildiğinde, elektrik-elektronik mühendislerinin bu işe yeterli teknik arka plana sahip sayılabileceği sonucuna ulaşılmıştır. Dolayısıyla, yalnızca diploma türü üzerinden bir ayrım yapılarak daha ileri düzeyde belge talep edilmesini esaslı gerekçeye dayanmayan bir ayrımcılık biçimi olarak değerlendirmiştir.
Kararda pilot ortak açısından iş deneyimi yönünden yapılan inceleme, ilgili mezuniyet belgesinin teknik yeterlik sağlayacak nitelikte olup olmadığını belirlemeye odaklanmıştır. Elektrik-elektronik mühendisliği diploması, Kurul tarafından ihale konusu işin benzerliği kapsamında yeterli görülmüş ve bu tür mezunların işin niteliği açısından gerekli mesleki donanıma sahip oldukları kabul edilmiştir. Bu çerçevede, yalnızca diploma tipi gerekçe gösterilerek ve dokümanda belirtilmeyen ek belgeler sunulmadığı için değerlendirme dışında bırakılmasının, pilot ortak yönünden deneyim yeterliliğini objektif şekilde ölçmediği anlaşılmıştır.
Sonuç olarak Kurul, idarenin teklif değerlendirme aşamasında ihale dokümanında öngörülmemiş belgeyi talep ederek başvuru sahibinin teklifini değerlendirme dışı bırakmasının, kamu ihale mevzuatına aykırı olduğuna karar vermiştir. Ayrıca bu sebeple yapılan geçici teminatın gelir kaydedilmesi işlemini de iptal etmiştir. Kurulun yaklaşımı baştan sona ölçülülük ve belirlilik ilkeleri çerçevesinde şekillenmiş; teknik yeterlik değerlendirmesinin yalnızca ihale dokümanındaki açık hükümlere dayanılarak yapılması gerektiği vurgulanmıştır. Bu doğrultuda, ihale işlemlerinin yeniden ve mevzuata uygun biçimde yürütülmesi gerektiğine hükmedilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.