KÜNYE
- Toplantı No: 2022/003
- Gündem No: 10
- Karar Tarihi: 12.01.2022
- Karar No: 2022/UY.IV-57
- Başvuru Sahibi: Arbek Makina Elektrik İnşaat Taahhüt Temizlik Sanayi Ticaret Limited Şirketi - Tez Mühendislik Mim. İnş. Turz. Teks. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Diyarbakır Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı Yatırım İzleme Müdürlüğü
- İKN: 2021/623472
- İhale Adı: Diyarbakır İli Kayapınar İlçesi Talaytepe Mahallesi 1457 Ada 2 Nolu Parselde 24 Derslikli İlkokul + 24 Derslikli Ortaokul Yapım İşi
Özet
Başvuru sahibinin itirazlarının süre aşımı nedeniyle reddi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibine sözleşme davet yazısı gönderilmemesi ve yeterlik bilgileri ile belgelerin eksik veya hatalı olduğuna dair iddialarını içeren itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuştur.
Kurul Değerlendirmesi
İhale komisyonu kararının başvuru sahibine tebliğ tarihi olan 15.11.2021’den itibaren idareye şikâyet başvurusunun 10 gün içinde yapılması gerekirken, başvuru sahibinin bu süreyi aşarak 25.11.2021 ve 03.01.2022 tarihlerinde şikâyet başvurularında bulunduğu; idarenin ise ilk başvuruya süresi içinde karar vermediği, ancak ikinci başvuruya 04.01.2022’de cevap verdiği tespit edilmiştir. Bu durum, başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusunu yasal süreler içinde yapmadığını göstermektedir.
Genel Soru–Cevap
Soru: İtirazen şikâyet başvurularında başvuru süresi hangi tarihten itibaren başlar ve bu konuda en çok yapılan hata nedir?
Cevap: İtirazen şikâyet başvurusunda genel olarak süre, ihale kararının tebliğ veya yayım tarihinden itibaren başlar. Uygulamada en sık yapılan hata, süre başlangıcının yanlış belirlenmesi veya idarenin cevap süresi veya işlem yapmaması nedeniyle sürenin uzatıldığı varsayımıdır. Oysa, sürenin başlangıcı mutlaka ilgili kararın tebliği veya ilanı tarihine göre tespit edilmelidir ve idarenin işlemi geciktirmesi veya yanıt vermemesi sürenin başlangıcını değiştirmez.
Soru: İdarenin itirazen şikâyet başvurusuna süresi içinde cevap vermemesi, başvuru süresi açısından başvuru sahibine bir hak sağlar mı?
Cevap: İdarenin süre içinde cevap vermemesi, başvuru süresini veya itirazen şikâyet hakkının kullanılma süresini uzatan bir neden olarak görülmez. Başvuru sahibinin başvurusunu yasal sürede yapması gerekir; idarenin işlem yapmaması sürenin başlangıcını veya bitişini etkilemez. Bu nedenle süre aşımı hâlinde başvuru reddedilir.
Soru: İtirazen şikâyetlerde aynı konuda birden fazla başvuru yapılması sürenin hesabını nasıl etkiler?
Cevap: Aynı konuda birden fazla itirazen şikâyet başvurusu olsa da, süre hesabı ilk başvurunun yapılacağı süre ile sınırlıdır. İlk başvurunun yasal sürede yapılmaması, sonraki başvuruların süresini uzatmaz ve sonraki başvurular da süre aşımı nedeniyle reddedilir. Bu durumda idarenin veya başvuru sahibinin sonraki işlemleri süre hesabında dikkate alınmaz.
Soru: İtirazen şikâyet başvurusunda süre aşımı tespit edildiğinde başvurunun içeriği geçerli olabilir mi, bu durumda ne yapılır?
Cevap: İtirazen şikâyet başvurusu yasal süre içinde yapılmadığında, içeriği ne olursa olsun başvuru süreden reddedilir ve esas yönünden değerlendirme yapılmaz. Dolayısıyla iddiaların doğruluğu veya yanlışlığı süre aşımı durumunda karar verilmeye engeldir.
Soru: Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibine sözleşme davet yazısı gönderilmediği iddiası ile yapılan itirazen şikâyet başvurularında süre kısıtlaması nasıl uygulanır?
Cevap: Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibine davet yazısı gönderilmediğine dair iddialar da itirazen şikâyet kapsamında değerlendirilir ve bu husustaki başvurular ihale kararının başvuru sahibine tebliğ tarihinden itibaren yasal başvuru süresi içinde yapılmalıdır. Süre içinde yapılmayan başvurular reddedilir; dolayısıyla bu tür iddialarda süreye dikkat edilmelidir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibi, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibine sözleşme davet yazısı gönderilmemesi iddiasıyla yaptığı itirazen şikâyet başvurusunu neden yasal süreler içinde yapmamıştır?
Cevap: Başvuru sahibi, ihale komisyonu kararının kendisine tebliğ edildiği 15.11.2021 tarihinden itibaren 10 günlük başvuru süresini aşarak 25.11.2021 ve 03.01.2022 tarihleri arasında başvuruda bulunmuştur. Bu nedenle itirazen şikâyet başvurusunu yasal süresi içinde yapmamıştır.
Soru: İdarenin ilk itirazen şikâyet başvurusuna süresi içinde karar vermemesi başvuru sahibinin süre aşımı açısından durumu değiştirmiş midir?
Cevap: Hayır, idarenin ilk başvuruya süresi içinde karar vermemesi başvuru sahibinin yasal başvuru süresini başlatan işlem tarihini değiştirmemiş ve bu nedenle süre aşımı durumu devam etmiştir.
Soru: Başvuru sahibinin yeterlik belgelerinin eksik veya hatalı olduğuna ilişkin iddialarına ilişkin itirazen şikâyet başvurusunun süre aşımı nedeniyle reddedilmesi nasıl açıklanmıştır?
Cevap: Bu iddialar itirazen şikâyet hakkının süresi içinde kullanılmasını gerektirirken, başvuru sahibi yasal süresinde başvuru yapmadığından söz konusu iddialar da süre aşımı nedeniyle değerlendirilmeden reddedilmiştir.
Soru: İkinci itirazen şikâyet başvurusuna idare tarafından verilen cevabın zamanı, başvuru sahipinin itirazlarının süre yönünden kabulü için yeterli olmuş mudur?
Cevap: Hayır, idare ikinci başvuruya geç cevap vermiştir (04.01.2022), ancak başvuru sahibi ilk başvurusunu yasal sürede yapmadığı için bu durum başvurunun süre yönünden reddini engellememiştir.
Detaylı Analiz
Başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusu, ihale süreci içerisinde ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibine sözleşme daveti gönderilmemesi ve yeterlik belgelerinin eksikliği yönündeki iddialara dayanmaktadır. Ancak bu şikâyetlerin esasının incelenmesinden önce, başvurunun zamanaşımı yönünden değerlendirilmesinin öncelikli olduğu durumla karşılaşılmıştır. Uyuşmazlık, ihale komisyonu kararının tebliğinden itibaren işlemeye başlayan başvuru süresine riayet edilip edilmediği çerçevesinde şekillenmiş; dolayısıyla davetin yapılmaması veya yeterlik belgelerindeki iddialar değerlendirme konusu haline getirilemeden önce, başvurunun süresinde olup olmadığı temel mesele haline gelmiştir.
İhale sürecine ilişkin olarak başvuru sahibi, açıkça yeterlik belgelerinin eksikliği ve ihale kararının ardından sözleşmeye davetin yapılmaması hususlarını gündeme getirmiştir. Ne var ki, bu konulara ilişkin itiraz hakkının kullanılmasında belirli süreler öngörülmektedir. İhale komisyonu kararının başvuru sahibine 15.11.2021 tarihinde tebliğ edildiği dikkate alındığında, izlenmesi gereken şikâyet mekanizmasının belirli sürelerle sınırlı olduğu bir ortamda, başvuruların 25.11.2021 ve 03.01.2022 tarihlerinde yapılmış olması, yasal sürenin çoktan aşıldığını ortaya koymuştur. Süre hesabının yanlış yapılması ya da başvuru adımlarının parçalı şekilde ilerletilmesi somut olayda esasın değerlendirilmesine olanak bırakmamıştır.
Bu bağlamda söz konusu vakada, şikâyetlerin esaslı unsurları masaya yatırılmamış olup, zamanaşımı itirazen şikâyetin kaderini belirleyen temel husus olmuştur. Normalde ihale sürecinde ihlal iddiasının nitelik ve içeriği önemli olsa da, mevzuatın öngördüğü şekli sınırların aşılması halinde, içerik yönünden hiçbir değerlendirmeye geçilmemektedir. Başvuru sahibinin ileri sürdüğü teknik veya hukukî herhangi bir unsurun esaslı olup olmaması bu durumda etkili olmamış; süreden kaynaklanan şekli eksiklik başvurunun tamamını sakatlamıştır.
Başvuruda ileri sürülen bazı iddiaların, örneğin yeterlik belgelerinin eksikliği gibi, doğrudan ihaleye katılım yeterliliğiyle ilgili olması nedeniyle pilot ortak tarafından karşılanıp karşılanmadığı önem arz edebilirdi. Ancak başvurunun özüne inmeden önce sürenin aşılmış olması nedeniyle, pilot ortağın yeterlik yönünden değerlendirilmesine gerek duyulmamıştır. Dolayısıyla bu vakada, teknik içerik üzerinden yapılabilecek bir iş deneyimi incelemesi sürece dâhil edilememiştir.
Sonuç olarak Kamu İhale Kurulu, öncelikle başvuru sürecinde zamanlamanın belirleyici olduğunu vurgulayan bir yaklaşım benimsemiş ve şikâyet dilekçelerinin süresinde sunulmadığı kanaatiyle esasa yönelik hiçbir değerlendirme yapmadan başvuruyu reddetmiştir. Bununla birlikte, idarenin ilk başvuruya zamanında cevap vermemesi veya ikinci başvuruya geç yanıt vermesi gibi durumların, yasal olarak başvuru süresini uzatan bir gelişme olarak değerlendirilmeyeceği açıkça ortaya konmuştur. Bu karar, başvuru mekanizmasının süre disiplinine dayalı işleyişini ve başvuru süresi kaçırıldığında tüm iddiaların tali hale geleceğini açık biçimde göstermektedir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.