KÜNYE
- Toplantı No: 2018/037
- Gündem No: 28
- Karar Tarihi: 27.06.2018
- Karar No: 2018/UY.I-1247
- Başvuru Sahibi: ETM Solar Enerji Anonim Şirketi
- İhaleyi Yapan İdare: Muğla Büyükşehir Belediye Başkanlığı Fen İşleri Dairesi Başkanlığı
- İKN: 2018/192120
- İhale Adı: Muğla İli Muhtelif İlçe ve Mahalle Yollarında Çelik Oto Korkuluk Yapılması
Özet
İş deneyim belgesinin iptal edilmesi nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması hukuka uygundur
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, iş deneyim belgesinin sehven düzenlendiğini, EKAP üzerinden gerekli düzeltmelerin yapıldığını, sunulan belgenin esasını değiştirecek bir hata olmadığını, belgenin sahte evrak olarak değerlendirilmesinin ticari geleceğini olumsuz etkilediğini, yasaklama işleminin durdurulmasını, yasaklama kararının verilmemesini ve geçici teminatın iadesini talep etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale konusu işin yapım amacı çelik oto korkuluk sistemlerinin temini, montajı ve nakli olup, iş deneyim belgeleri teklif edilen bedelin %100’ünü sağlamalıdır. Başvuru sahibinin sunduğu iş deneyim belgesi, EKAP sisteminde sehven yüksek tutarla düzenlenmiş, daha sonra düzeltilerek iptal edilmiştir. Ancak başvuru sahibi iptal edilen belgeyi noter onayı ile kullanmaya devam etmiştir. Bu durum, Kanun’un 17’nci maddesinin (b) bendinde yasaklanan ihale işlemlerini etkileyecek davranış kapsamında değerlendirilmiştir. İdare tarafından teklif, bu nedenle değerlendirme dışı bırakılmıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru: İptal edilmiş iş deneyim belgesinin teklif dosyasında kullanılması teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına nasıl etkiler?
Cevap: İptal edilen iş deneyim belgesinin, özellikle noter onaylı şekilde kullanılması, idare tarafından ihale sürecini etkileyen yasak fiil olarak değerlendirilebilir; bu durumda teklifin değerlendirme dışı bırakılması uygulamada sıkça karşılaşılan ve mevzuat açısından kabul edilen bir yaklaşımdır.
Soru: İş deneyim belgesinde sehven hata yapılması ve sonradan EKAP üzerinden düzeltilmesi, iptal edilen belgeyi kullanma yasağını ortadan kaldırır mı?
Cevap: Sehven yapılan hatanın EKAP sistemi üzerinden düzeltilmiş olması, iptal edilen belge üzerinden oluşturulan teklifin geçerliliğini sağlamaz; iptal edilmiş bir belgenin, düzeltme yapılmış olsa da kullanılmaya devam edilmesi yasak fiil kapsamında değerlendirilir ve bu nedenle teklifin elenmesine yol açabilir.
Soru: İhale sürecinde iş deneyim belgesinin iptal edilmesi durumunda, iptal edilen belgeyi noter onaylı olarak kullanmak sahtecilik suçlamasına yol açar mı?
Cevap: İptal edilen iş deneyim belgesi, sahte belge sayılmayabilir ancak geçerliliğini yitirmiştir; bu belgenin noter onaylı olarak kullanılması yasak fiil oluşturabilir ve teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına neden olabilir. Ancak, doğrudan sahtecilik suçlaması için ayrı bir inceleme gerekir ve bu ihale sürecine özgü değildir.
Soru: İdare veya Kurum tarafından yapılan yasaklama işlemleri ile ilgili kararlar üzerine yapılan itirazlarda Kurul’un görev ve yetkisi nelerdir?
Cevap: Kamu İhale Kurulu, yasaklama işleminin durdurulması veya yasaklama kararının iptali taleplerini inceleme yetkisine sahip olmayabilir; bu tür taleplerin Kurul dışındaki mercilere yönlendirilmesi uygulamada sık rastlanan bir durumdur.
Soru: Geçici teminatın gelir kaydedilmemesi ihale sürecinde hangi sonuçları doğurabilir?
Cevap: İptal edilen iş deneyim belgesi nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması durumunda, idarenin geçici teminatı henüz gelir kaydetmemiş olması, henüz kesin yasal sonuçlar doğurmadığını gösterir fakat bu konuda nihai işlem yapılması idarenin takdirindedir ve ihale sonucuna göre şekillenir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin EKAP üzerinden iptal edilen iş deneyim belgesini noter onaylı kullanması ihale sürecinde hangi hukuki sonuçlara yol açmıştır?
Cevap: İptal edilmiş iş deneyim belgesinin noter onaylı olarak kullanılması, ihale işlemlerini etkileyen yasak fiil kapsamında değerlendirilmiş ve teklifin değerlendirme dışı bırakılması sonucunu doğurmuştur.
Soru: Başvuru sahibinin iş deneyim belgesinin “sehven yüksek tutarla düzenlenip düzeltilmesi” iddiası, Kurul tarafından ihale sürecindeki yasak fiil tespitini engellemiş midir?
Cevap: Hayır, sehven yüksek tutarla düzenlenip daha sonra düzeltildiği iddiası, iptal edilen belgenin noter onaylı olarak kullanılması nedeniyle yasak fiil tespitini ortadan kaldırmamış, teklifin değerlendirme dışı bırakılması kararı yerinde bulunmuştur.
Soru: Başvuru sahibinin yasaklama işleminin durdurulması veya yasaklama kararının verilmemesi yönündeki taleplerine ilişkin Kurulun tutumu nedir?
Cevap: Kurul, yasaklama işleminin durdurulması ve yasaklama kararının verilmemesi taleplerinin kendi görev alanı dışında olduğunu belirleyerek bu talepleri incelememiştir.
Soru: İptal edilen iş deneyim belgesinin kullanılması nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması kararında mevzuata aykırılık var mıdır?
Cevap: Hayır, teklifin iptal edilen belgenin noter onaylı olarak kullanılması nedeniyle yasak fiil kapsamında değerlendirilerek 4734 sayılı Kanun’un ilgili maddesi uyarınca değerlendirme dışı bırakılmasında mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.
Detaylı Analiz
Başvuruya konu uyuşmazlık, bir yapım işi ihalesi kapsamında teklif dosyasında sunulan iş deneyim belgesinin geçerliliğine ve bu belgenin ihale sürecindeki etkilerine ilişkindir. Başvuru sahibi, teklifine eklediği iş deneyim belgesinin EKAP üzerinden sehven yüksek tutarla düzenlenip daha sonra düzeltildiğini, bu belgenin esasını değiştirmediğini ileri sürmüş; buna rağmen belge iptal edilince noter onaylı kopyasını sunarak teklifini sürdürmüştür. Kurul incelemesinde, bu yaklaşımın ihale işlemlerini etkileyecek şekilde yasağa konu bir davranış oluşturduğu değerlendirilmiştir. Bu nedenle başvuru sahibinin teklifi değerlendirme dışı bırakılmıştır.
Uyuşmazlığın temelinde yer alan iş deneyim belgesine ilişkin tartışma, belgenin EKAP sistemi üzerinden geçerliliğini yitirmiş olmasına rağmen noter onaylı suretinin teklif dosyasında yer almasıdır. Belgenin sehven düzenlendiği ve daha sonra düzeltildiği ileri sürülmüş; ancak bu düzeltmeye rağmen sistem üzerinden iptal edildiği dikkate alındığında, belgenin hukuken geçerli bir belge niteliği taşımadığı ve ihale sürecinde kullanılabilirliğini kaybettiği kabul edilmiştir. Bu durumda, iptal edilmiş belgenin noter onaylı suretiyle sunulması, salt bir şekil eksikliği değil, ihale sürecini doğrudan etkileyecek nitelikte bir sorun olarak değerlendirilmiştir.
Kurul kararında öne çıkan hukuki değerlendirme, başvuru sahibinin işlemine konu edilen eylemin, ihale işlemlerini etkileyen yasak fiil kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği üzerindedir. Verilen karar, iptal edilmiş bir belgenin noter onaylı olarak sunulmasının esaslı bir ihlal olduğu yönündedir. Bu bağlamda, belgenin içeriğinde esaslı hata bulunup bulunmadığı ya da sehven düzenlenip düzeltilmiş olması gibi savunmalar, geçersiz bir belgenin bilerek kullanılmaya devam edilmesi gerçeğini ortadan kaldırmamıştır. Bu nedenle Kurul, belgenin sahte olmadığına karar vermekle birlikte, geçerliliğini kaybetmiş bir resmi belgenin noter onayıyla sunulmasını yasak davranış kapsamında değerlendirmiştir.
Kurul, başvuruya ilişkin nihai değerlendirmesinde, teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına yol açan işlemin hukuka uygun olduğu sonucuna ulaşmıştır. Ayrıca, başvuru sahibinin ileri sürdüğü yasaklama işleminin durdurulması ve yasaklama kararının verilmemesi yönündeki taleplerin Kurul yetkisi dışında olduğu, bu sebeple bu taleplerin değerlendirmeye alınmadığı belirtilmiştir. Geçici teminatın gelir kaydedilmemiş olması ise Kurulca herhangi bir hak ihlali olarak görülmemiştir.
Bu çerçevede, Kurul olaya özel değerlendirmesinde, söz konusu iş deneyim belgesinin iptali sonrasında bu belgenin noter onaylı suretiyle kullanılması ihale sürecinde ciddi bir güven sorununa yol açan fiil şeklinde yorumlanmış ve başvuru sahibinin tüm savunmalarına karşın teklifin elenmesi hukuka aykırı bulunmamıştır. Karar, ihale süreçlerinde belgelerin yalnızca şeklen değil, sistemsel geçerlilik açısından da denetime tabi olduğunu ortaya koymaktadır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.