KÜNYE
- Toplantı No: 2018/014
- Gündem No: 22
- Karar Tarihi: 06.03.2018
- Karar No: 2018/UY.I-520
- Başvuru Sahibi: Mapavri Taah. İnş. San. ve Ticaret A.Ş. - Limanyol İnş. Mad. Müh. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Van Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü, Plan ve Proje Dairesi Başkanlığı
- İKN: 2017/677226
- İhale Adı: Van Merkez İleri Biyolojik Atıksu Arıtma Tesisi Yapım İşi ve 24 Aylık İşletimi
Özet
Yaklaşık maliyetin mevzuata uygun hesaplanması nedeniyle yaklaşık maliyet üzerindeki tekliflerle ihalenin iptali yerinde bulunmuştur
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, döviz kuru artışları nedeniyle yaklaşık maliyetin güncellenmesi gerektiğini, güncellenmiş yaklaşık maliyetle sınır değer hesabı yapılarak ihalenin devam ettirilmesini talep etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İdare tarafından yaklaşık maliyet, kamu kurumları fiyatları ve piyasa araştırmasına dayanılarak mevzuata uygun şekilde hesaplanmış; fiyat tekliflerinin dayanağı olan proforma faturalar ihale ilan tarihinden önceki 4 ay içinde düzenlenmiş olup yaklaşık maliyetin güncelliğini kaybettiği söylenememiştir. Yaklaşık maliyetin üzerindeki tekliflerin kabul edilip edilmeyeceği hususunda ihale komisyonunun takdir yetkisi bulunmaktadır ve somut olayda komisyon bu takdir yetkisini tekliflerin uygun olmadığı yönünde kullanmıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru: Yaklaşık maliyet hesaplanırken piyasa araştırmasının ihale ilan tarihinden önceki hangi süre içinde yapılması gerekir ve bu sürenin aşılması durumunda ne olur?
Cevap: Piyasa araştırması, yaklaşık maliyetin belirlenmesinde kullanılan fiyatların güncel olması için genellikle ihale ilan tarihinden itibaren makul ve mevzuatça öngörülen bir süre içinde (örneğin son 4 ay içinde) yapılması beklenir. Bu sürenin aşılması halinde, fiyat bilgileri güncelliğini yitirmiş sayılabilir ve bu durum yaklaşık maliyetin güncellenmesini gerektirebilir. Ancak, kullanılacak süreyi mevzuat açıkça belirtmeyebilir; bu nedenle güncelliğin sağlanıp sağlanmadığı somut veriler ve piyasa koşulları göz önünde bulundurularak değerlendirilir.
Soru: Yaklaşık maliyet üzerinde teklif veren isteklilerin tekliflerinin değerlendirilmesinde idarenin takdir yetkisi nasıl işletilir?
Cevap: İhale komisyonu, yaklaşık maliyetin mevzuata uygun şekilde hesaplandığını varsayarak, üzerindeki tekliflerin uygun olup olmadığına ilişkin takdir yetkisine sahiptir. Bu yetkinin kullanımı, tekliflerin aşırı yüksek veya gerçekçi olmayan tutarlarda olması gibi somut gerekçelere dayandırılmalıdır. İdare, takdir yetkisini hukuka uygun ve somut verilere dayanarak kullandığı sürece bu değerlendirme geçerli olur.
Soru: Döviz kurlarındaki artışlar nedeniyle yaklaşık maliyetin mutlaka güncellenmesi gerekir mi?
Cevap: Döviz kuru artışları yaklaşık maliyetin güncellenmesini gerektirebilir, ancak bu güncelleme piyasa araştırmalarının ve proje bütçesinin hâlen güncel olup olmamasına göre değerlendirilir. Eğer piyasa araştırması ve kullanılan fiyatlar, ihale ilan tarihine göre makul sürede ve döviz kurlarını yansıtacak şekilde yapılmışsa, döviz kuru artışları güncelleme için tek başına yeterli olmayabilir.
Soru: İhale komisyonu, yaklaşık maliyet üzerindeki teklifler nedeniyle ihaleyi iptal edebilir mi ve bu iptal nasıl gerekçelendirilmelidir?
Cevap: İhale komisyonunun, yaklaşık maliyetin üzerinde olan teklifleri uygun bulmadığı durumlarda ihaleyi iptal etme yetkisi bulunmaktadır. Bu iptal, yaklaşık maliyetin mevzuata uygun hesaplandığının, tekliflerin ise piyasa ve teknik açıdan gerçekçi olmadığı somut değerlendirmelerle desteklenmelidir. Böylece iptal işlemi hukuken dayanağa kavuşur ve itirazlara karşı sağlam durur.
Soru: Yaklaşık maliyetin hesaplanmasında kullanılan belgeler hangi özellikleri taşımalıdır ki hesaplama geçerli kabul edilsin?
Cevap: Yaklaşık maliyetin belirlenmesinde temel alınan belgeler (örneğin proforma faturalar, fiyat teklifleri) ihale ilan tarihinden önceki makul ve mevzuata uygun bir zaman aralığında düzenlenmiş olmalıdır. Belgelerin güncel ve piyasayı yansıtıyor olması hesaplamanın geçerliliği açısından önemlidir. Bu belgelerden hareketle yapılan piyasa araştırması ve fiyat karşılaştırması, yaklaşık maliyetin gerçekçi olup olmadığını göstermelidir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin döviz kuru artışlarına dayanarak yaklaşık maliyetin güncellenmesi gerektiği iddiası bu vaka kapsamında neden kabul edilmedi?
Cevap: İdare, yaklaşık maliyeti piyasa araştırması ve kamu kurumları fiyatları ile mevzuata uygun şekilde hesaplamış, fiyat araştırması ihale ilanından önceki 4 ay içinde yapılmış ve proforma faturalar da bu süre içinde düzenlenmiş olduğundan yaklaşık maliyetin güncelliğini kaybettiği tespit edilmiştir. Bu nedenle döviz kuru artışlarından dolayı güncelleme yapılması gerekmediği sonucuna varılmıştır.
Soru: İhale komisyonunun yaklaşık maliyet üzerindeki teklifleri uygun bulmama takdir yetkisi bu somut olayda nasıl kullanılmıştır?
Cevap: Komisyon, yaklaşık maliyetin mevzuata uygun hesaplandığını ve üzerindeki tekliflerin uygun olmadığını değerlendirerek iptal kararı vermiştir. Kurul, bu takdir yetkisinin ihale komisyonunda bulunduğunu ve somut olayda doğru şekilde kullanıldığını kabul etmiştir.
Soru: Yaklaşık maliyetin mevzuata uygun hesaplandığı somut olaydaki belirleyici unsurlar nelerdir?
Cevap: Yaklaşık maliyetin belirlenmesinde kamu kurumlarından alınan fiyatlar ve piyasa araştırmasının esas alınması ile birlikte, kullanılan proforma faturaların ihale ilan tarihinden önceki 4 ay içerisinde düzenlenmiş olması belirleyici olmuştur. Bu durum, hesaplamanın güncel ve mevzuata uygun olduğunu göstermiştir.
Soru: Bu vaka kapsamında ihalenin iptal edilmesinin hukuki dayanağı nedir?
Cevap: Yaklaşık maliyetin mevzuata uygun olarak hesaplanması ve yaklaşık maliyet üzerindeki tekliflerin idarece uygun bulunmaması nedeniyle, ihale komisyonunun takdir yetkisini doğru şekilde kullanması sonucunda ihalenin iptali hukuka uygun bulunmuş ve şikayet reddedilmiştir.
Detaylı Analiz
Başvuru sahibi, yapılan ihalede yaklaşık maliyetin döviz kuru artışları karşısında güncellenmediğini ileri sürerek, bu nedenle sınır değerle ilgili hesaplamanın da hatalı olduğunu ve ihalenin iptaline gerek bulunmadığını iddia etmiştir. Talepleri arasında, yaklaşık maliyetin yeniden belirlenerek tekliflerin bu doğrultuda değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılması yer almıştır. Uyuşmazlık bu çerçevede, idarenin yaklaşık maliyet hesaplamasının geçerliliği ve güncellik ölçütleriyle birlikte, ihale komisyonunun teklifleri reddetme yetkisinin kullanımına odaklanmıştır.
İdare tarafından hesaplanan yaklaşık maliyetin güncelliği, kullanılan verilerin ve belgelerin tarihsel çerçevesi dikkate alınarak değerlendirilmiştir. Özellikle yaklaşık maliyetin belirlenmesinde kamu kurumlarının birim fiyatlarının yanı sıra piyasa araştırması sonucu elde edilen fiyat tekliflerinin esas alındığı belirtilmiştir. Bu kapsamda kullanılan proforma faturaların ihale ilan tarihinden önceki dört ay içinde düzenlenmiş olması, fiyatların güncel kabul edilmesini sağlamış ve yaklaşık maliyetin döviz kuru artışları nedeniyle mutlak olarak yeniden hesaplanması gerektiği yönündeki iddiayı geçersiz kılmıştır.
Uyuşmazlıkta, herhangi bir unsurun esaslı kabul edilip edilmediğine ilişkin özel bir değerlendirme yapılmamakla birlikte, yaklaşık maliyetin oluşum süreci ve bu sürece katkı sağlayan belgelerin niteliği uyuşmazlığın çözümünde belirleyici olmuştur. Dolayısıyla, karar gerekçesinde esasen tartışmalı olan, yaklaşık maliyetin hesaplanmasında kullanılan verilerin doğruluğu, güncelliği ve mevzuata uygunluğu hususunda yapılan değerlendirme ön plandadır.
Kurulun değerlendirmesinde, yaklaşık maliyetin üzerinde verilen tekliflerin uygun bulunup bulunmayacağı noktasında ihale komisyonunun takdir yetkisi vurgulanmıştır. Somut olayda komisyon, mevcut tekliflerin yaklaşık maliyetin üzerinde kalmasından hareketle, bu teklifleri uygun bulmamış ve ihaleyi iptal etme yoluna gitmiştir. Kurul, komisyonun bu kararını, yaklaşık maliyetin yöntemine ve dayanak belgelerine uygun biçimde hesaplandığının tespitiyle birlikte hukuka uygun görmüş, takdir yetkisinin yerinde kullanıldığını belirtmiştir.
Sonuç olarak, Kurul, döviz kuru artışları gerekçesiyle yaklaşık maliyetin güncellenmesi gerektiği yönündeki iddiayı kabul etmemiş; yaklaşık maliyetin belirlenmesinde kullanılan belgelerin tarihsel ve içeriksel olarak güncelliğini koruduğu kanaatine varmıştır. Ayrıca, komisyonun yaklaşık maliyet üzerindeki teklifleri reddetme yetkisinin somut olay özelinde geçerli gerekçelere dayandığı saptanarak, ihalenin iptali işlemi hukuka uygun bulunmuş ve başvurunun reddine karar verilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.