KÜNYE
- Toplantı No: 2018/024
- Gündem No: 10
- Karar Tarihi: 26.04.2018
- Karar No: 2018/UY.IV-820
- Başvuru Sahibi: Yol Fen İnşaat Asfalt Nakliyat Taahhüt Ticaret Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 7. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2016/14158
- İhale Adı: Karayolları 7(Samsun) Bölge Müdürlüğü Hudutları Dahilinde 77(Ordu) ve 76(Niksar) Şube Şefliği Yollarında Yapılacak Temel Takviyesi ve Sathi Kaplama İşlerinin Yapılması İşi
Özet
Başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması nedeniyle hak kaybı iddiasının bulunmaması nedeniyle başvurunun ehliyet yönünden reddi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, diğer iki iş ortaklığının tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin belirlenmemesinin hukuka aykırı olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Başvuru sahibinin kendi teklifinin ilk oturumda belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatının usulüne uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı tespit edilmiştir. Bu durumda başvuru sahibinin ihalede bırakılma ihtimali bulunmamaktadır. 4734 sayılı Kanun’un 54. maddesi gereğince idari başvuru yolunun ancak hak kaybı veya zarara uğrama ihtimali bulunan aday veya isteklilere açık olduğu dikkate alınmıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru: İhale sürecinde kendi teklifinin değerlendirme dışı bırakılması halinde, diğer isteklilerin tekliflerinin usulsüz değerlendirilmesi iddiasıyla yapılan başvurular nasıl bir hukuki engelle karşılaşabilir?
Cevap: Kendi teklifi değerlendirme dışı bırakılan bir isteklinin, diğer isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması veya ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin belirlenmemesi iddialarına dayanan başvurusu, başvuru sahibinin ihaleye devam etme imkanı kalmadığı için çoğunlukla ehliyet yönünden reddedilir. Çünkü idari başvuru hakkı, sadece teklifleri geçerli sayılan ve dolayısıyla hak kaybı veya zarara uğrama ihtimali olan isteklilere açıktır.
Soru: Teklifin değerlendirme dışı bırakılması işleminin hukuki denetim açısında başvuru sahibinin ehliyetini etkileyen temel unsur nedir?
Cevap: Teklifin eksik belge sunumu veya geçici teminatın usule uygun olmaması gibi nedenlerle değerlendirme dışı bırakılması, başvuru sahibinin ihalede kalma şansını ortadan kaldırır. Bu nedenle, teklif sahibinin ihale sürecinde bir hak kaybı yaşaması mümkün olmadığından, idari başvurunun kabulü için gerekli ehliyet şartı sağlanmamış olur.
Soru: Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin belirlenmemesi durumunda, kendi teklifi ihale dışı kalan isteklinin sorunu nasıl değerlendirilir?
Cevap: Kendi teklifi ihale dışı bırakılmış olan bir isteklinin, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin belirlenmemesine ilişkin iddialarına dayanarak yaptığı başvurularda, bu durumun kendisi bakımından bir hak kaybı oluşturup oluşturmadığına bakılır. Genellikle, ihalede kalma ihtimali olmayan isteklinin hak kaybı söz konusu olmadığından başvurusu reddedilebilir.
Soru: Başvuru sahiplerinin idari başvuru yapabilmesi için hangi koşulların bulunması gerekir ve bu koşullar teklifin değerlendirme dışı kalması durumunda nasıl etkilenir?
Cevap: İdari başvuru yapabilmek için başvuru sahibinin ihalede kalma ve dolayısıyla bir hak kaybı ya da zarara uğrama ihtimalinin bulunması gerekir. Teklifin usulüne uygun verilmemesi veya belgelerin eksikliği nedeniyle değerlendirme dışı kalındığında başvuru sahibinin ihale sürecinde kaldığı kabul edilmez ve bunu takip eden süreçlerde idari başvuru hakkı sınırlandırılmış olur.
Soru: İhale sürecinde teklifin usule uygun olmaması durumunda, kanunda düzenlenen hak kaybı kavramı nasıl uygulanmaktadır?
Cevap: Teklifin usule aykırı verilmesi nedeniyle değerlendirme dışı bırakılması halinde, teklif sahibi ihalede yer alamayacağı için hak kaybı yaşanmadığı kabul edilir. Dolayısıyla bu durumda idari başvuru hakkı doğmaz veya doğan başvuru ehliyet yönünden reddedilebilir. Bu yaklaşım, ihale mevzuatında ve uygulama kararlarında teklif sahiplerinin ancak ihalede kalma ihtimalleri varsa hak kaybı iddiasında bulunabilecekleri şeklinde somutlaşmıştır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin diğer isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması nedeniyle yaptığı hukuka aykırılık iddiası, ihale sürecinde başvuru sahibinin kendi teklifinin değerlendirme dışı bırakılması üzerine nasıl değerlendirildi?
Cevap: Başvuru sahibinin kendi teklifi, belgelerinin eksik olması ve geçici teminatının usulüne uygun olmaması nedeniyle değerlendirme dışı bırakılmıştır. Bu durumda başvuru sahibinin ihalede kalma ihtimali bulunmadığı için, diğer isteklilerin değerlendirme dışı bırakılması nedeniyle ortaya çıkan iddiadan kendisinin bir hak kaybı söz konusu olmamıştır.
Soru: İhale sürecinde idari başvuru hakkı açısından başvuru sahibinin teklifinin durumunun etkisi nedir?
Cevap: Başvuru sahibinin teklifi usulüne uygun bulunmadığı için değerlendirme dışı bırakılmış ve dolayısıyla ihalede kalma ihtimali bulunmamıştır. Bu durum, hukuki başvuru için gerekli olan hak kaybı veya zarara uğrama ihtimalini ortadan kaldırdığı için başvurunun ehliyet yönünden reddine sebep olmuştur.
Soru: Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin belirlenmemesi konusundaki iddia, başvuru sahibinin kendi teklifinin değerlendirme dışı bırakılması bağlamında nasıl sonuçlanmıştır?
Cevap: Başvuru sahibinin kendi teklifi değerlendirme dışı bırakıldığı için, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin belirlenmemesiyle ilgili iddiasının kendisi açısından hak kaybına neden olmadığı tespit edilmiştir. Bu nedenle bu iddia başvuru sahibinin lehine bir sonuç doğurmamıştır.
Soru: Bu somut vakada başvuru sahibinin teklifinin usulüne uygun olmadığı tespiti, başvuru sahibinin ihaleye devam etme ihtimalini nasıl etkilemiştir?
Cevap: Teklifin belgelerinin eksik olması ve geçici teminatın usulüne uygun olmaması nedeniyle teklif değerlendirme dışı bırakıldığından, başvuru sahibinin ihaleye devam etme ihtimali ortadan kalkmıştır. Bu durum başvuru sahibinin ilerleyen süreçlerde hukuki taleplerinin ehliyet yönünden reddedilmesine yol açmıştır.
Detaylı Analiz
Başvuruya konu olayda, esasen ihaleye teklif sunan bir isteklinin, kendi teklifinin ilk oturumda değerlendirme dışı bırakılmasına rağmen diğer katılımcıların durumuna ilişkin olarak idari başvuru yaptığı görülmektedir. Başvuru sahibi, diğer iş ortaklıklarının tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasında ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin belirlenmemesinde hukuka aykırılık bulunduğunu ileri sürmüştür. Ancak bu iddiaların hukuki anlamda dikkate alınabilirliği, başvuru sahibinin ihalede kalma ihtimaline bağlı olarak değerlendirilmeye alınmıştır.
Uyuşmazlığın temelini oluşturan husus, başvuru sahibinin kendi teklifinin belgelerinin eksik ve geçici teminatının usulüne aykırı olması nedeniyle değerlendirme dışı kalmış olmasıdır. Bu durum, ihale sürecinde başvuru sahibinin geçerli bir teklifi bulunmadığını ve dolayısıyla ihale kapsamında herhangi bir hak iddiasında bulunamayacağını ortaya koymaktadır. İdari başvuru hakkı, yalnızca ihale üzerinde etki doğurabilecek ve hak kaybı ya da zarar ihtimali bulunan aday veya istekliler için öngörüldüğünden, bu durumda başvuru sahibinin sürece ilişkin ileri sürdüğü iddialar dayanak kabul edilmemiştir.
Vaka kapsamında, diğer isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması veya sonraki aşamada ikinci en avantajlı teklif sahibinin belirlenmemesi yönündeki itirazların, başvuruya uygunluk açısından esaslı unsur olarak görülmediği anlaşılmaktadır. Çünkü başvuru sahibinin işlemlere ilişkin bu iddiaları, kendi teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının ardından ileri sürülmüştür ve herhangi bir hak kaybı ihtimali doğurmamaktadır. Bu nedenle söz konusu şikayetlerin kabul edilebilirliğini etkileyen temel unsur, başvuru sahibinin teklifiyle ilgili usulsüzlük nedeniyle ihaleye katılma imkanının ortadan kalkmış olmasıdır.
Kurul değerlendirmesinde, teklifteki belgelerin eksik sunulması ve geçici teminatın şekle uygun olmamasının, başvuru sahibinin ihaleye devam etmesini imkansız hale getirdiği tespitine yer verilmiştir. Bu nedenle, başvuru sahibi her ne kadar ihale sürecine yönelik ihlaller ileri sürmüş olsa da ihaleye katılma olanağı bulunmadığı için ileri sürdüğü iddiaların kendi hukuki durumunu etkileyebilecek nitelikte olmadığı sonucuna varılmıştır.
Sonuç olarak, Kamu İhale Kurulu, teklifi geçerli olmayan ve bu nedenle ihale sürecinde rekabet pozisyonu kalmayan başvuru sahibinin, diğer katılımcıların durumuna ilişkin iddialarının hukuken korunabilir bir menfaatle desteklenmediğini değerlendirmiştir. Bu yaklaşım doğrultusunda başvurunun ehliyet yönünden reddine karar verilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.