KÜNYE
- Toplantı No: 2021/040
- Gündem No: 40
- Karar Tarihi: 29.09.2021
- Karar No: 2021/UY.II-1812
- Başvuru Sahibi: Mehmet Sıtkı ERBATUR
- İhaleyi Yapan İdare: Tekman Belediye Başkanlığı Mali Hizmetler Müdürlüğü
- İKN: 2021/407421
- İhale Adı: Beton Parke ve Bordür Döşeme Yapım İşi
Özet
Teklif mektubunda standart formda değişiklik yapılması nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması yerindedir
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, teklif mektubunun standart forma uygun olduğunu, kısmi teklif verilen tutarların ayrıntılı yazılmasının teklifin esasını değiştirmediğini, teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının hukuka aykırı olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
4734 sayılı Kanun’un 36, 37 ve 54. maddeleri ile Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 54. maddesi uyarınca teklif mektuplarının ihale dokümanında yer alan standart forma uygun olması gerektiği, standart formda zorunlu olan ‘[ek cetvelde yer alan kısmını/ ek cetvellerde yer alan kısımlarını]’ ifadesinin çıkarılmasının teklifin esasını değiştirecek nitelikte olduğu, bu nedenle teklifin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata uygun olduğu tespit edilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Teklif mektubunda ihale dokümanında belirtilen standart formda zorunlu ifadelere yönelik değişiklik yapılması teklifin değerlendirme dışı kalmasına yol açar mı?
Cevap: Evet, ihale dokümanındaki standart teklif formunda zorunlu olarak yer alan ifadelerin çıkarılması veya değiştirilmesi, teklifin esasını etkileyebileceği için bu tür değişiklikler genellikle değerlendirme dışı bırakılma sebebidir. Standart forma tam uygunluk, teklifin usulüne uygunluğunun temel koşullarından biri olarak görülür.
Soru: Standart formda yer alan ifadelerin ayrıntılı hale getirilmesi, yani daha fazla açıklama eklenmesi teklifin esasını değiştirmek sayılır mı?
Cevap: Ayrıntı verme şeklinde yapılan değişiklikler bile, özellikle zorunlu ve standart ifadenin doğrudan çıkarılması ile birleştiğinde, teklifin esasını değiştirebilir. Bu nedenle, standart formda yer alan ifadelerin anlamını veya kapsamını değiştiren her türlü düzenleme teklifin usulüne uygun kabul edilmesini engelleyebilir.
Soru: İhale sürecinde teklif mektubundaki standart form değişiklikleri konusunda idarelerin değerlendirme yetkisi ne ölçüde esneklik taşır?
Cevap: İdarelerin, teklif mektuplarını ihale dokümanında belirtilen standart forma uygunluk açısından sıkı şekilde denetlemesi gerekir. Zorunlu ifadelerde yapılan değişiklikler, teklifin esasını etkilediği için genellikle müsamahaya yer verilmez ve teklif doğrudan elenebilir. Ancak, standart form dışına çıkmayacak küçük yazım veya şekilsel farklılıklar farklı değerlendirilmek durumundadır.
Soru: Standart formun ihale dokümanında zorunlu kıldığı ifadelerdeki çıkarma veya değişiklikler teklifin usulüne uygun olduğunun kabul edilmesine engel midir?
Cevap: Evet, standart formda zorunlu tutulmuş ifadelerin çıkarılması veya değiştirilmesi, teklifin esasını değiştirmek anlamına gelebileceğinden, bu durum teklifin usulüne uygun olmadığını gösterir ve değerlendirme dışı bırakılması için geçerli bir sebeptir.
Soru: Teklif mektubundaki standart form sorunlarında itirazen şikayet makamlarının yaklaşımı genellikle nasıl olmaktadır?
Cevap: İtirazen şikayet makamları, ihale dokümanlarındaki standart formun zorunlu unsurlarının çıkarılması veya değiştirilmesini teklifin esasını değiştirecek şekilde kabul eder. Bu nedenle, böyle bir durum varsa teklifin değerlendirme dışı bırakılmasını yerinde bulmakta ve şikayet başvurularını reddetmektedir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin teklif mektubunda standart formda yer alan “[ek cetvelde yer alan kısmını/ ek cetvellerde yer alan kısımlarını]” ifadesini çıkarması teklifin esasını değiştirir mi?
Cevap: Evet, bu ifade standart formun zorunlu unsurlarından olup çıkarılması teklifin esasını değiştirmektedir; zira teklifin ayrıntılı yazılması standart formun öngördüğü yapıyı ve içeriği değiştirmektedir.
Soru: Teklif mektubunda zorunlu ifadelerin çıkarılması nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması hukuka uygun mudur?
Cevap: Evet, standart forma uyulmaması ve esas unsurların değiştirilmesi teklifin usulüne uygun olmaması anlamına gelir, dolayısıyla teklifin değerlendirme dışı bırakılması mevzuata uygun bulunmuştur.
Soru: Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvurusunun reddedilmesi kararının gerekçesi nedir?
Cevap: Başvuru sahibinin teklifindeki zorunlu ifadeleri çıkarması teklifin esasını değiştirdiği için, bu değişiklik nedeniyle teklifinin usulüne uygun olmadığı ve değerlendirme dışı bırakılma işleminin yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.
Soru: Teklif mektubundaki değişikliklerin teklifin esasını değiştirdiğinin tespiti hangi kriterlere dayandırılmıştır?
Cevap: Teklif mektuplarının ihale dokümanında belirtilen standart forma tam uyum göstermesi gerektiği, zorunlu ifadelerin çıkarılmasının bu standarda aykırı olduğu ve teklifin içeriğinde esaslı farklılık yarattığı temel alınmıştır.
Detaylı Analiz
İncelenen uyuşmazlıkta, teklif mektubunun standart formundaki zorunlu bir ifadenin çıkarılması nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması konusu gündeme gelmiştir. Başvuru sahibi, teklif mektubunda belirtilen zorunlu ibarenin yerine teklif tutarlarını açık şekilde yazarak detaylandırma yaptığını, ancak bunun esaslı bir değişiklik oluşturmadığını ileri sürmüştür. Yapılan değerlendirmede ise bu değişikliğin, teklifin esası açısından belirleyici nitelikte olup olmadığı tartışılmıştır.
Uyuşmazlığın odak noktası, birim fiyat teklif mektubundaki “[ek cetvelde yer alan kısmını/ ek cetvellerde yer alan kısımlarını]” şeklindeki zorunlu ifadenin çıkarılması ve yerine tutar ayrıntılarının yazılmasıdır. Bu durum, standart formun yapısına ve içeriğine aykırı bir düzenleme olarak değerlendirilmiştir. Her ne kadar teklifin mali içeriği bütünüyle değiştirilmemiş olsa da, teklifin sunuluş biçiminde yapılan bu müdahale, ihale mevzuatının şekil ve biçim yönünden öngördüğü kurallara uygunluk açısından önem kazanmıştır.
Esaslı unsur kavramı bu vakada, teklif mektubunun biçimsel bütünlüğünü sağlayan ve anlamına doğrudan etki eden ifadelerin korunması gerekliliği üzerinden ele alınmıştır. Zorunlu ibarenin çıkarılması, teklif sahibinin beyanının hangi kısımlara ilişkin olduğunu belirsizleştirdiği gibi, belirsizliğin giderilmesi amacıyla yapılan ayrıntılı yazım da tekdüze standart sunumu zedelediğinden, teklifin esasında farklılık yarattığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu bağlamda ihale makamının, yalnızca içerik değil, teklifin beyan tarzı üzerindeki denetim yükümlülüğü de dikkate alınmıştır.
Pilot ortak ya da iş deneyimi belgelerinin değerlendirilmesine ilişkin bir unsur bu vakada incelenmemiştir. Uyuşmazlık, iş deneyimi yeterliliğine dayalı bir reddiye konusu olmadığı için, ortaklık veya geçmiş işler yönünden bir çözümleme yapılmamıştır.
Kamu İhale Kurulu’nun yaklaşımı, teklif mektuplarında yer alan ifadelerin yalnızca şekli değil aynı zamanda asli nitelikte olduğunu vurgulayan yerleşik içtihat çizgisiyle uyumludur. Kurul, başvuru sahibinin yaptığı değişikliğin teklifin esasını etkilediği kanaatine vararak, değerlendirme dışı bırakma işlemini hukuka uygun bulmuştur. Sonuç olarak, teklifin usul yönünden geçersiz sayılması yerinde bulunmuş, itirazen şikayet başvurusu ise reddedilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.