KÜNYE
- Toplantı No: 2019/056
- Gündem No: 43
- Karar Tarihi: 26.12.2019
- Karar No: 2019/UY.II-1725
- Başvuru Sahibi: Hakan KARABULUT
- İhaleyi Yapan İdare: T.C Devlet Demiryolları İşletmesi 2. Bölge Müdürlüğü Satınalma Servis Müdürlüğü
- İKN: 2019/429640
- İhale Adı: Ulukışla - Boğazköprü Hattı Km 88+150 Üstgeçit Yapılması İşi
Özet
Birim fiyat teklif cetvelindeki miktar değişikliğinin teklifin esasını değiştirdiği gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması hukuka uygundur
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, birim fiyat teklif cetvelindeki miktar hatasının elektronik araçlardan kaynaklanan yuvarlama nedeniyle oluştuğunu, bu tür hesaplama farklılıklarının teklifin esasını değiştirmediğini ve ihale komisyonunca re’sen düzeltileceğini iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kamu ihale mevzuatına göre aritmetik hata, birim fiyat teklif cetvelindeki çarpım ve toplam hatalarını ifade eder; miktar değişiklikleri aritmetik hata kapsamında değildir. İstekliler, teklif cetvelindeki iş kalemi miktarlarını ihale dokümanına uygun olarak kabul ve taahhüt eder. İdarece verilen standart formdaki miktarlarda yapılan değişiklikler teklifin esasını değiştirir ve standart forma aykırılık oluşturur. Başvuru sahibinin virgülden sonra üç haneli olması gereken miktarı iki haneli olarak yuvarlaması, standart forma aykırı olup teklifin esasını değiştirmektedir.
Genel Soru–Cevap
Soru: İhale dokümanında belirtilen standart miktarların teklif edilen miktarlardan farklı olması teklifin değerlendirilmesinde nasıl bir etkiye yol açar?
Cevap: İhale dokümanında belirtilen standart iş kalemi miktarları, ihale şartnamesinin ayrılmaz parçası olarak kabul edilir ve istekliler bu miktarları aynen temel alarak teklif verir. Standart miktarlarda yapılan değişiklikler, teklifin esas unsurunu etkilediğinden, teklifin dokümana aykırı hale gelmesine ve genellikle teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına yol açar. Bu durum, ihalenin eşit ve şeffaf rekabet esaslarına zarar verebilir.
Soru: Birim fiyat teklif cetvelinde ortaya çıkan sayısal farklılıkların tamamı aritmetik hata kabul edilir mi?
Cevap: Hayır, aritmetik hata kapsamında kabul edilenler sadece hesaplama hatalarıdır; yani birim fiyat ile miktarın çarpılması sonucu çıkan fiyatların veya fiyat toplamlarının yanlış yazılması gibi durumlar. Miktarların standart formdan farklı olarak değiştirilmesi veya yuvarlanması ise aritmetik hata değil, teklifin esasını değiştiren unsur olarak değerlendirilir ve bu nedenle hatalı kabul edilir.
Soru: İsteklinin teklif cetvelindeki miktarları elektronik hesaplama sonucu oluşan yuvarlamalar sebebiyle değiştirmesi ihalede hangi hukuki sonucu doğurur?
Cevap: Elektronik hesaplama farklılıkları veya yuvarlama nedenleri, teklifin esasını değiştiren miktar farklılıklarını meşrulaştırmaz. İhale mevzuatı ve uygulama kararlarına göre, miktarların ihale dokümanında belirtildiği şekilde sunulması zorunludur. Bu zorunluluğun yerine getirilmemesi durumunda, teklifin standart forma aykırı olduğu değerlendirilir ve teklif reddedilebilir.
Soru: İhale komisyonunun, tekliflerde standart formdaki miktarlara ilişkin tespit edilen farklılıkları re’sen düzeltme yetkisi var mıdır?
Cevap: İhale komisyonları, tekliflerdeki yazım ve aritmetik hataları düzeltebilir ancak standart formdaki miktarları değiştirme veya düzeltme yetkisi genellikle bulunmaz. Miktar değişiklikleri, teklifin esasını değiştirdiğinden, bu tür düzeltmeler mevzuata uygun görülmez ve teklifin geçersiz sayılması yoluna gidilebilir.
Soru: Standart forma uygun olmayan miktar yazımı, teklifin esasını nasıl etkiler ve bu durumun ihale sonucuna olası etkisi nedir?
Cevap: Standart forma uygun olmayan miktar yazımı, teklif edilen işin kapsamını, iş hacmini veya miktarını değiştirdiği için teklifin esasını etkiler. Bu tür değişiklikler, ihalenin eşitlik ve şeffaflık ilkeleri ile uyumlu olmayan durumlar yaratabilir, dolayısıyla teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına ya da ihale sürecinde iptale neden olabilir. İdareler bu nedenle standart forma uyulmasını titizlikle denetler.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin birim fiyat teklif cetvelindeki miktarları standart formdan farklı olarak yazması ihale açısından nasıl bir sonuç doğurmuştur?
Cevap: Başvuru sahibinin standart formda virgülden sonra üç hane olacak şekilde belirlenen miktarları, iki hane olarak yazması teklifin esasını değiştirmiştir. Bu nedenle idarece teklif değerlendirme dışı bırakılmış ve bu uygulama hukuka uygun bulunmuştur.
Soru: Başvuru sahibinin yuvarlamanın elektronik araçlardan kaynaklandığını iddia etmesi değerlendirmeye nasıl yansımıştır?
Cevap: Kurul, elektronik araçlardan kaynaklı yuvarlamanın aritmetik hata kapsamında olmayacağını, çünkü aritmetik hatanın sadece çarpım ve toplam yanlışlıklarını kapsadığını belirtmiştir. Dolayısıyla, elektronik hesaplama farklılıkları nedeniyle miktarların standart formdan değiştirilmesi teklifin esasını değiştirdiği için kabul edilmemiştir.
Soru: Bu vakada aritmetik hata ile miktar değişikliği arasındaki fark nasıl açıklanmıştır?
Cevap: Aritmetik hata yalnızca birim fiyat teklif cetvelindeki çarpma ve toplam hatalarını ifade etmektedir. Miktarların değişmesi ise iş kalemlerinin hacmini etkileyerek teklifin temel unsurlarını değiştirdiğinden, aritmetik hata kapsamında değerlendirilmemiştir.
Soru: İhale komisyonunun başvuru sahibinin teklifindeki miktar farklılıklarını re’sen düzeltmesi gerekip gerekmediği hususu nasıl karara bağlanmıştır?
Cevap: Kurul, birim fiyat teklif cetvelindeki iş kalemi miktarlarının idarece verilen standart formda değiştirilemeyeceğini ve bu tür miktar değişikliklerinin teklifin esasını değiştirdiğini vurgulayarak, ihale komisyonunun re’sen düzeltme yapmaması gerektiğine karar vermiştir.
Detaylı Analiz
İhaleye ilişkin uyuşmazlık, teklif dosyasında sunulan birim fiyat teklif cetvelindeki miktarların, idarece verilen standart formda belirtilen değerlerden farklı şekilde yazılmasıyla ilgilidir. Başvuru sahibi, bu farklılığın elektronik araçlardan kaynaklanan yuvarlama sonucu meydana geldiğini iddia ederek, teklifin değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olmadığını ileri sürmüştür. Somut uyuşmazlıkta taraflar arasında belirleyici olan nokta, miktar yuvarlamasının şekli mi yoksa teklifin esasını etkileyen bir değişiklik mi olduğudur.
Değerlendirmeye esas alınan husus, miktarlarda yapılan değişikliğin aritmetik hata kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceğidir. Başvuru sahibi miktarların virgülden sonra iki hane olacak şekilde yazıldığını ve bunun elektronik ortamda hesaplama sırasında ortaya çıkan bir farklılık olduğunu savunsa da, yapılan incelemede yuvarlamanın çarpım veya toplam gibi hesaplamaları değil, doğrudan miktar bilgisini etkilediği görülmüştür. Bu nedenle söz konusu durumun aritmetik hata olarak değerlendirilemeyeceği yönünde değerlendirme yapılmıştır.
Vaka bağlamında, teklifin esasını değiştiren unsurun yuvarlanan miktarlar olduğuna işaret edilmiştir. İhale dokümanında öngörülen miktarların virgülden sonra üç haneli olarak belirtildiği göz önünde bulundurulduğunda, iki hane kullanılarak sunulan miktar değerlerinin teknik anlamda miktar bilgisini değiştirdiği ve bu durumun sadece biçimsel bir fark değil, ihale konusu işin niteliğini etkileyen bir unsur olduğu değerlendirilmiştir. Bu kapsamda standart forma aykırılık teklifin esasına ilişkin bir uygunsuzluk olarak nitelendirilmiştir.
Kurul değerlendirmesinde, teklifin esasını teşkil eden standart form miktarlarının değiştirilmesinin kabul edilemeyeceği yönündeki yaklaşım belirleyici olmuştur. Miktar bilgisi, işin kapsamı üzerinde doğrudan etkili olan bir unsur olarak görülmüş ve bu nedenle istekli tarafından yapılan yuvarlama işleminin ihale sürecinin temel kurallarına aykırı olduğu vurgulanmıştır. Bu durumda ihale komisyonunun re’sen düzeltme yapması yönünde bir yükümlülük bulunmadığı ve teklifin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata uygun olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Sonuç olarak Kamu İhale Kurulu, birim fiyat teklif cetvelinde miktarların standart formdan farklı yazılmasının, teklifin esasını değiştiren bir durum olduğunu tespit etmiş; bu çerçevede başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasında hukuka aykırılık bulunmadığına karar vermiştir. Kurul, yuvarlama gerekçesinin bu tür değişiklikleri meşrulaştırmayacağını, zira standart form uyumunun eşitlik ve şeffaflık ilkelerine hizmet ettiğini değerlendirmiştir. Bu nedenle uyuşmazlık, teklifin şekli değil, içeriği bakımından teklifin esasına uygunsuzluk taşıdığı gerekçesiyle sonuçlandırılmıştır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.