KÜNYE
- Toplantı No: 2019/053
- Gündem No: 35
- Karar Tarihi: 04.12.2019
- Karar No: 2019/UY.II-1603
- Başvuru Sahibi: Efe Raylı Sistemler Anonim Şirketi-Evrensel Yol İnşaat Anonim Şirketi-1923 İnşaat Anonim Şirketi İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: T.C Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü Satın Alma ve Stok Kontrol Dairesi Başkanlığı
- İKN: 2018/309847
- İhale Adı: Sivas Lojistik Merkezi ve Demiryolu Bağlantısı (I.etap) İnşaatı Yapım İşi
Özet
Teklif cetvelindeki miktarların yuvarlanması aritmetik hata değil, teklif şartlarına aykırılık nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılmasını gerektirir
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, birim fiyat teklif cetvelinde bazı iş kalemlerinin miktarlarının yuvarlanarak yazıldığını ve toplam teklif tutarının yazılımdan kaynaklanan hesaplama nedeniyle farklı olduğunu, bu durumun aritmetik hata kapsamında değerlendirilerek tekliflerinin yeniden değerlendirilmesini talep etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kamu ihale mevzuatına göre aritmetik hata, birim fiyat teklif cetvelindeki çarpım ve toplamlardaki hesaplama hatalarını ifade eder; miktarların değiştirilmesi aritmetik hata kapsamında değildir. İhale dokümanında verilen iş kalemi miktarlarının değiştirilmemesi zorunludur ve başvuru sahibinin miktarları yuvarlayarak yazması standart forma aykırıdır. Bu nedenle teklifin değerlendirme dışı bırakılması mevzuata uygundur.
Genel Soru–Cevap
Soru: İhale dokümanında belirtilen iş kalemi miktarları teklif cetvelinde neden kesinlikle değiştirilmemelidir, miktarların yuvarlanması kabul edilir mi?
Cevap: İhale dokümanındaki iş kalemi miktarları, tekliflerin karşılaştırılabilirliği ve değerlendirme bütünlüğü için standart biçimdedir. Bu miktarların değiştirilmesi veya yuvarlanması, teklifin esasını etkileyen bir husus olarak kabul edilir ve teknik şartnameye aykırılığa neden olur. Bu nedenle, miktarların değiştirilmesi teklifin standart forma aykırılığı nedeniyle değerlendirme dışı bırakılmasına sebep olabilir. Yaklaşımlar genel olarak, miktarların değiştirilmemesini ve dokümanda verilen rakamlara uyulmasını şart koşar.
Soru: İhalelerde aritmetik hata ile iş kalemi miktarlarının farklı yazılması arasındaki fark nedir, her ikisi de teklif değerlendirmesine nasıl etki eder?
Cevap: Aritmetik hata, birim fiyat ile miktarın çarpılmasında veya toplam fiyat hesaplamalarında yapılan hesaplama yanlışlıklarıdır ve idari düzenlemeler kapsamında düzeltilip teklif değerlendirmesine devam edilebilir. Ancak iş kalemi miktarlarının ihale dokümanından farklı olarak yazılması, teklifin şartname ve standart forma uygun olmaması anlamına gelir ve bu durum teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına yol açar. Bu ayrım uygulamada sıkça karışabilmekte ve doğru yapılması gerekmektedir.
Soru: Teklif cetvelinde iş kalemi miktarlarından farklılık bulunması durumunda idare hangi adımları atmalıdır, düzeltme hakkı verilmesi mümkün müdür?
Cevap: Kamu ihale mevzuatı uygulamasında, ihale dokümanındaki iş kalemi miktarlarının değiştirilmesi veya farklı yazılması teklifin standart forma aykırılığıdır ve bu durumda idare teklifin değerlendirme dışı bırakılması yoluna gidebilir. Genellikle, bu tür durumlarda idare düzeltme yaptırmak yerine teklifin esas unsurlarının korunmasına önem verir. Düzeltme hakkı verilmesi mevzuat ve ihale dokümanının hükümlerine göre değişmekle birlikte, miktarların değiştirilmesi teklifin esasını etkilediğinden çoğunlukla mümkün olmaz.
Soru: Yazılım veya hesaplama kaynaklı teklif tutarı farklılıklarının aritmetik hata kapsamında değerlendirilmesi için hangi koşullar aranmalıdır?
Cevap: Hesaplama ve yazılımdan kaynaklanan tutar farklılıkları, teklif cetvelindeki birim fiyat ve miktar çarpımı ile toplam bedeller arasında tutarsızlık olması halinde aritmetik hata olarak değerlendirilebilir. Ancak bu durum yalnızca hesaplamanın hatalı yapılması veya toplama kuralına uygun olmaması ile sınırlıdır. İş kalemi miktarlarında değişiklik veya farklılık varsa, bu aritmetik hata kapsamında ele alınmaz. Yani sadece matematiksel işlemlerdeki yanlışlıklar “aritmetik hata” olarak kabul edilir, içerik değişiklikleri değildir.
Soru: İsteklinin ortaklık yapısına dair belgeleri sunmaması ve teklif geçerlilik süresini uzatmaması halinde teklifin durumu ne olur ve bu hususlar ihalelerde neden önemlidir?
Cevap: Ortaklık yapısına ilişkin belgelerin sunulmaması, istekli yeterliliğinin değerlendirilmesini engeller ve bu nedenle teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına yol açar. Ayrıca, teklif geçerlilik süresinin sona ermesi halinde uzatma yapılmadığında teklif geçersiz sayılır. Her iki durum da teklifin ihale süreci açısından uygunluğunu etkileyen esas unsurlardandır. İdareler, bu belgeler ve sürelere ilişkin eksiklikleri düzenleyerek değil, eksiklik sebebiyle teklifin esasen geçersizliği veya uygun bulunmaması nedeniyle değerlendirme dışı bırakılması yoluna gidebilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin birim fiyat teklif cetvelindeki iş kalemi miktarlarını ihale dokümanındaki miktarlardan farklı olarak yuvarlaması, aritmetik hata kapsamında değerlendirilebilir mi?
Cevap: Hayır, bu durum aritmetik hata kapsamında değildir. Aritmetik hata hesaplama hatalarına ilişkindir, miktarların değiştirilmesi ise ihale dokümanında öngörülen standart forma aykırıdır ve teklifin değerlendirme dışı bırakılmasını gerektirir.
Soru: İhale dokümanındaki iş kalemi miktarlarının değiştirilmesi teklif üzerinde nasıl bir etki yapar?
Cevap: İş kalemi miktarlarının değiştirilmesi teklifin esasını etkileyen bir durumdur. Bu nedenle, böyle bir değişiklik teklifin standart forma aykırı olmasına yol açar ve teklifin değerlendirme dışı bırakılması sonucunu doğurur.
Soru: Başvuru sahibi, teklifindeki farkın yazılımdan kaynaklanan hesaplama nedeniyle olduğunu iddia etmiştir. Bu iddia teklifinin yeniden değerlendirilmesini sağlar mı?
Cevap: Hayır, yazılımdan kaynaklanan hesaplama farkı aritmetik hata olarak değerlendirilse bile, miktarların ihale dokümanından farklı yazılması aritmetik hata değil standart forma aykırılıktır. Bu nedenle teklif yeniden değerlendirilmez.
Soru: Ortaklık yapısına dair belgeleri sunmayan ve teklif geçerlilik süresini uzatmayan isteklinin durumu ihale sürecinde nasıl sonuçlanmıştır?
Cevap: Ortaklık yapısına ilişkin belgeleri sunmayan ve teklif geçerlilik süresini uzatmayan istekli teklifinin geçersiz sayılması ve değerlendirme dışı bırakılması sonucuna ulaşılmıştır.
Detaylı Analiz
İhaleye ilişkin uyuşmazlık, başvuru sahibinin birim fiyat teklif cetvelinde yer alan bazı iş kalemlerinin miktarlarını, ihale dokümanında belirtilen miktarlardan farklı biçimde yuvarlayarak yazması sebebiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkindir. Başvuru sahibi bu durumun yazılımdan kaynaklanan hesaplama farkı olduğunu ileri sürerek, teklifinde yalnızca aritmetik hata bulunduğunu ve bu nedenle teklifinin yeniden değerlendirilmesi gerektiğini talep etmiştir.
Uyuşmazlık teklif cetvelinde yer alan miktarlara yöneliktir. İhale dokümanında belirtilen miktarların yerine farklı (yuvarlanmış) sayıların teklif cetveline yazıldığı anlaşılmaktadır. Bu durumun hesaplama yanlışı olmadığı, doğrudan miktarları değiştirme anlamı taşıdığı değerlendirilmiştir. Teklif cetvelinde yer alan her bilginin, dokümanda yer verilen biçimiyle yazılması gerektiği göz önüne alındığında, miktarların yuvarlanması suretiyle değiştirilmiş olması, ihale dokümanının bütünlüğüne aykırı bir işlem olarak değerlendirilmiştir.
Bu dosyada, teklif cetvelindeki miktarların değiştirilmesinin teklifin esasını etkilediği tespit edilmiştir. Karar gerekçesinde özellikle vurgulanan bu husus, ihale dokümanında yer alan düzenlemelere sadakatle uyulmasının zorunluluğunu ortaya koymaktadır. İlgili miktarların yuvarlanması, hesaplama hatası kapsamında değerlendirilmeyip, teklifin standart forma aykırı hale gelmesine neden olmuştur. Bu da, söz konusu eksikliğin düzeltilmesine değil, teklifin kabul edilmemesine yol açacak nitelikte esaslı bir aykırılık olarak görülmüştür.
Bir diğer katılımcının teklifinin geçersiz sayılmasına sebep olan durumlar arasında ise, ortaklık yapısına dair belgelerin sunulmaması ve teklif geçerlilik süresinin uzatılmaması bulunmaktadır. Bu eksiklikler, teklifin geçerli sayılabilmesi için sağlanması gereken temel belgeler ve süre koşullarına ilişkindir. Bahsi geçen istekli, bu eksiklikleri gidermeyerek teklifinin değerlendirme dışında bırakılmasına neden olmuştur.
Kurulun değerlendirmesi, her iki durumda da mevzuatın öngördüğü teklif şekil şartlarının ihlal edildiği yönündedir. Başvuru sahibinin hesaplama farkını gerekçe göstererek ileri sürdüğü itiraz kabul görmemiş, miktar değişikliğinin teklifin esasına yönelik olduğu açık biçimde ortaya konmuştur. Diğer isteklinin belgeleri sunmaması ve süresinde işlem yapmaması durumunda ise idari takdir değil, teklifin kendiliğinden geçersiz hale geldiği saptanmıştır. Böylece her iki teklifin değerlendirme dışı bırakılması yönünde alınan karar, açık ve tutarlı bir hukuki değerlendirmeye dayanmaktadır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.