KÜNYE
- Toplantı No: 2020/020
- Gündem No: 7
- Karar Tarihi: 13.05.2020
- Karar No: 2020/UY.I-865
- Başvuru Sahibi: Yelalan Yapı Malzemeleri İnşaat Taahhüt Emlak Hayvancılık Madencilik Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: Antalya İl Sağlık Müdürlüğü
- İKN: 2020/126412
- İhale Adı: Antalya İlinde Bulunan Sağlık Hizmetlerinde Kullanılmakta Olan 3 Adet Binanın Onarımı Yapım İşi (3’üncü Kısım)
Özet
Teklif cetvelindeki miktar yuvarlaması mevzuata aykırı bulunarak teklif değerlendirme dışı bırakıldı
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin birim fiyat teklif cetvelindeki bazı iş kalemlerinde aritmetik hata olduğunu, birim fiyat ile miktarın çarpımının yanlış yazıldığını iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale dokümanı ve ilgili mevzuat incelendiğinde, birim fiyat teklif cetvelinin standart form olduğu, miktarların virgülden sonra iki ondalık basamağa uygun yazılması gerektiği, ancak 21 numaralı iş kaleminde miktarın üç ondalık basamak olarak (1.957,461) verildiği halde isteklinin bunu iki ondalık basamağa yuvarlayarak (1.957,46) yazdığı tespit edilmiştir. Bu durumun teklifin esasını değiştiren ve standart forma aykırı bir eksiklik olduğu, dolayısıyla teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.
İdare Görüşü
İdare, birim fiyat teklif cetvelinin elektronik araçlarla oluşturulduğunu ve bu nedenle aritmetik hataların kabul edilemeyeceğini belirtmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Teklif cetvelindeki miktarların ihale dokümanında belirtilen ondalık basamak sayısına uygun olmaması teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına yol açar mı?
Cevap: Evet, ihale dokümanında belirlenen ondalık basamak sayısı, teklif standardının bir parçası olarak kabul edilir; bu sayıya uyulmaması durumunda, teklif esasını değiştiren ve standart forma aykırı eksiklik olarak görülür. Bu nedenle, teklifin değerlendirme dışı bırakılması kararı verilebilir.
Soru: Birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hata tespiti durumunda nasıl bir yaklaşım izlenmelidir?
Cevap: Elektronik ortamda hazırlanmış ve standart forma tabi olan teklif cetvellerinde aritmetik hatalar genellikle kabul edilmez; böyle hataların varlığı teklifin esasını etkileyebilir ve değerlendirmenin dışına çıkmasına neden olabilir. Ancak aritmetik hata olup olmadığı ve düzeltilebilirliği ihale dokümanı ve uygulama kararları doğrultusunda dikkatle incelenmelidir.
Soru: Teklif cetvelinde yuvarlama yapılması (örneğin, miktarların virgülden sonra farklı haneye yuvarlanması) hangi koşullarda teklifin reddine sebep olur?
Cevap: İhale dokümanında açıkça belirtilmiş ondalık basamak sayısının dışına çıkılarak yapılan yuvarlama, teklifin esasını değiştiren standart dışı bir durum kabul edilir. Böyle bir yuvarlama, teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına yol açabilir, çünkü standart forma uyumsuzluk mevcuttur.
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklif cetvelinde standart forma aykırı eksiklik tespit edilirse ihale makamının yapması gereken işlem nedir?
Cevap: Standart forma aykırı, teklifin esasını değiştiren bir eksiklik varsa, teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerekir. Buna bağlı olarak, ihale konusu kısmın mevzuata uygun ve yeni tekliflerle sonuçlandırılması için düzeltici işlem yapılması uygun olur.
Soru: İhale dokümanında belirtildiği halde teklif cetvelinde farklı sayıda ondalık basamak kullanılması neden önemli bir husustur?
Cevap: Çünkü ihale dokümanı teknik ve idari şartların standartlaştırılması amacıyla ondalık basamak sayısını belirler; farklı sayıda ondalık basamak kullanılması teklifin değerlendirme ölçütlerinden sapma anlamına gelir ve teklifin karşılaştırılabilirliğini ve doğruluğunu etkileyebilir. Bu durum standart forma aykırılık olarak değerlendirilir ve hatalı teklif reddedilebilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin birim fiyat teklif cetvelindeki miktarının üç ondalık hane yerine iki ondalık hane olarak yazılması teklifin değerlendirme dışı bırakılması sonucunu doğurur mu?
Cevap: Evet, bu vakada ihale dokümanında miktarın üç ondalık basamak olarak belirtilmesine karşın isteklinin miktarı iki ondalık basamağa yuvarlayarak yazması, teklifin esasını değiştiren ve standart forma aykırı bir eksiklik olarak görülmüş ve teklif değerlendirme dışı bırakılmıştır.
Soru: Aritmetik hatalar bakımından, elektronik araçlarla oluşturulan birim fiyat teklif cetvelinde meydana gelen basit hesaplama hataları nasıl değerlendirildi?
Cevap: Elektronik araçlarla oluşturulduğu belirtilen teklif cetvelinde basit aritmetik hataların kabul edilemeyeceği, bu nedenle teklifin esaslı hata içerdiği kanaatiyle değerlendirme dışı bırakılması gerektiği ifade edilmiştir.
Soru: Birim fiyat teklif cetvelindeki miktarların virgülden sonraki basamak sayısı ihale dokümanında nasıl belirlenmişse ihale üzerinde bırakılan isteklinin bu kurala uymaması halinde hangi işlem yapılmıştır?
Cevap: İhale dokümanında belirtilen virgülden sonraki basamak sayısına uyulmaması durumunda, bu durum standart forma aykırı kabul edilerek teklifin esasını değiştiren eksiklik olarak değerlendirilmiş ve teklif değerlendirme dışı bırakılmıştır.
Soru: İhale sürecinde miktarların istenen ondalık basamak sayısına uygun şekilde yazılmaması tespit edildiğinde ihale sonucuyla ilgili nasıl bir işlem kararlaştırılmıştır?
Cevap: Bu vakada, teklifin esaslı hata içermesi nedeniyle ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifi reddedilmiş, ihalenin ilgili kısmının mevzuata uygun şekilde yeniden sonuçlandırılması amacıyla düzeltici işlem yapılmasına karar verilmiştir.
Detaylı Analiz
İncelenen uyuşmazlık, birim fiyat teklif cetvelinde yer alan miktar değerinin, ihale dokümanında belirtilen formatın dışında yazılması sonucunda teklifin değerlendirme dışı bırakılmasıyla ilgilidir. Şikâyetçinin iddiası, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif cetvelinde yer alan iş kalemlerinden birinde, miktar değerini dokümanda istenen üç basamak yerine iki ondalık basamakla yazarak hem aritmetik hata yaptığı hem de standart forma aykırı davrandığı yönündedir. Bu çerçevede uyuşmazlık, teklif cetveli formatına uyumsuzluk ile bunun teklifin esasına etkisi üzerinden şekillenmiş ve idare ile başvuru sahibi arasındaki yorum farkında somutlaşmıştır.
İhale sürecinde, elektronik ortamda düzenlenen birim fiyat teklif cetvelindeki miktar alanının, ihale dokümanında açıkça belirtildiği şekilde üç ondalık haneye göre oluşturulması gerektiği anlaşılmaktadır. Ancak ihale üzerinde bırakılan isteklinin, ilgili iş kaleminde bu değeri yalnızca iki ondalık hane ile ifade ettiği görülmüştür. Her ne kadar bu tür değişiklikler aritmetik açıdan çok küçük farklar doğurabiliyor olsa da, teklifin standardı belirlenmiş olan forma uygunluğu açısından önemli bir unsur hâline gelmektedir ve bu noktada ihale hukukunun şekil kurallarına duyarlılığı devreye girmektedir.
Bu vakada Kurul, teklifin şekli unsurlarına aykırılığı değerlendirirken miktar değerinin virgülden sonraki basamak sayısındaki farklılığı “teklifin esasını değiştiren” bir eksiklik olarak görmüştür. Burada “esaslı unsur” kavramı, teklifin karşılaştırılabilirliğini ve öngörülebilirliğini sağlayan kalıp yapıların bütünlüğünü ifade etmekte ve bu bağlamda, miktara ilişkin formatın değiştirilmesi esaslı bir sapma olarak değerlendirilmiştir. Dolayısıyla Kurul, ondalık hassasiyet gibi görünen ve teknik anlamda sınırlı bir farklılık yaratan bu durumun, teklifin ihale dokümanına sadakat ilkesi doğrultusunda kabul edilemez olduğu görüşündedir.
İlgili değerlendirmede pilot ortak ya da özel ortak ayrımı yapılmaksızın, teklifin tüm format unsurlarına uygunluğu arandığı, eksiklik bulunan hususun ise teklifin reddine gerekçe olduğu anlaşılmaktadır. Her ne kadar bazı durumlarda iş ortaklarında ortakların taahhüt oranına göre iş deneyim belgelerinin etkisi tartışılır olsa da, bu vakada bu tür bir içerik sunulmamış ve esas uyuşmazlık miktar formatına uyuma indirgenmiştir. Yani herhangi bir ortaklık yapısı analizi ya da deneyim aktarımı değil, standart forma harfiyen uyulup uyulmadığı değerlendirme konusu yapılmıştır.
Sonuç olarak Kamu İhale Kurulu, dokümanda belirtilen virgülden sonraki üç ondalık basamak kuralına uymayan teklifin, standart forma aykırılığı nedeniyle değerlendirme dışı bırakılmasını hukuka uygun bulmuş ve ihalenin ilgili kısmının düzeltici işlemle yeniden sonuçlandırılması yönünde karar almıştır. Kurulun yaklaşımında, elektronik biçimde oluşturulan ve hata payı minimize edilmesi beklenen teklif cetvellerinin, biçimsel kurallara azami ölçüde uyum göstermesi gerektiği yönündeki tutarlılık dikkat çekmektedir. Bu yaklaşım, şekil kurallarının sadece biçimsel değil, aynı zamanda eşitlik ve karşılaştırılabilirlik açısından da esaslı görüldüğünü göstermektedir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.