KÜNYE
- Toplantı No: 2021/025
- Gündem No: 67
- Karar Tarihi: 16.06.2021
- Karar No: 2021/UY.I-1224
- Başvuru Sahibi: Enver ARSLAN / Arslan İnşaat
- İhaleyi Yapan İdare: Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Rektörlüğü Yapı İşleri ve Teknik Daire lığı
- İKN: 2021/195931
- İhale Adı: Kampüs Rekreasyon Alanı Yapım İşi
Özet
İhale üzerinde bırakılan isteklinin birim fiyat teklif cetvelindeki aritmetik hata iddiası ve iş deneyim belgesi uygunluğu reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin birim fiyat teklif cetvelinin standart forma uygun olmadığını, aritmetik hata içerdiğini ve iş deneyim belgesinin ihale konusu işe ait olmadığını, belge tutarının teklif bedelini karşılamadığını iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ve Kamu İhale Genel Tebliği hükümlerine dayanarak, birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hata bulunması halinde teklifin değerlendirme dışı bırakılacağını ancak yapılan incelemede aritmetik hata bulunmadığını tespit etmiştir. Ayrıca, iş deneyim belgesinin ihale konusu işin benzer iş grubuna (AXVIII Grup: Saha İşleri, AV grubu işler) uygun olduğu ve belge tutarının teklif bedelinin %100’ünü karşıladığı, geçici kabul tarihinin de 15 yıl içinde olduğu belirlenmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Kamu ihalelerinde teklif birim fiyat cetvelinde aritmetik hata tespit edildiğinde teklifin değerlendirme dışı bırakılması zorunlu mudur?
Cevap: İhale uygulamalarında birim fiyat teklif cetvelinde belirgin ve doğru şekilde tespit edilen aritmetik hata genellikle teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına yol açabilir. Ancak, alınacak kararın dayanağı ihale mevzuatı ve uygulama rehberleridir. Sahada, hatanın gerçekten teklif tutarını etkileyip etkilemediği, hatanın niteliği ve teklifin diğer unsurları da değerlendirilir. Dolayısıyla, mutlak bir kural yoksa bile aritmetik hataların teklifin geçerliliğini etkileyebileceği dikkate alınmalıdır.
Soru: İş deneyim belgesinin ihale konusu işe uygunluğu nasıl tespit edilir ve bu tespitte hangi hususlara dikkat edilmelidir?
Cevap: İş deneyim belgesinin ihale konusu işe uygunluğu, belgeyi veren kurumun iş tanımı, işin türü ve kapsamı ile ihale konusu işin teknik özellikleri karşılaştırılarak belirlenir. Benzer iş grubu kapsamında olması ve belgedeki iş tutarının teklif tutarını karşılaması önemli kriterlerdendir. Ayrıca, iş deneyimi belgesinin geçerlilik süresi (örneğin son 15 yıl içindeki işler) de dikkate alınır. Bu tespitler somut belgeler ve mevzuat esas alınarak yapılmalıdır ve sadece isim benzerliği yeterli değildir.
Soru: İhale sürecinde ortaya çıkan eksiklik veya iddiaların sadece ihale aşamasında beyan edilenler üzerinden değerlendirilip edilmemesi gerekir mi?
Cevap: İhale uzmanlarının ve kurulların genel uygulaması, itiraz veya şikayetlerin dayanağı olan iddialara ilişkin hususların şikayet başvurusunda veya idari başvuru aşamasında açıkça ortaya konması gerektiğidir. İdare veya Başkanlık, bu aşamada dile getirilmeyen hususlara genellikle inceleme veya karar verme sürecinde taraf olmaz. Bu nedenle, belgeler veya teminatlarla ilgili eksiklik veya yanlışlık iddialarının zamanında ve usulüne uygun olarak ifade edilmesi gerekir.
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklif cetveli ile toplam teklif bedelinin tutarlılığı nasıl kontrol edilir?
Cevap: Teklif cetvelindeki birim fiyatlar, iş kalemleri ve miktarları çarpılarak bulunan fiyatlar toplanır ve bu toplam teklif bedeli ile karşılaştırılır. Hesaplamada uyum sağlanmazsa veya aritmetik hatalar varsa, bu durum teklifin değerlendirilmesini etkileyebilir. İhale komisyonu veya değerlendirme kurulu, bu uyumsuzlukları kriterlere göre inceleyerek teklifi geçerli veya geçersiz sayabilir. Ancak hata olup olmadığı somut belge incelemesiyle netleştirilmelidir.
Soru: İş deneyim belgesinin uygun benzer iş grubu kapsamında değerlendirilmesinde karşılaşılan tereddütler nasıl aşılır?
Cevap: Benzer iş grubu kavramı, iş türü, kullanılan teknolojiler, iş kapsamı ve nitelik açısından karşılaştırmalı analiz gerektirir. Mevzuat ve Kamu İhale Genel Tebliği genellikle benzer iş esaslarını belirlemiştir ancak somut uygulamada uzman görüşü gerekebilir. Kurul kararları ve önceki ihale uygulama örnekleri yol gösterici olur. Firma tarafından sunulan deneyim belgelerinin kapsamı ve iş kapsamına uygunluğu detaylı belgelerle ispatlanmalı, tereddüt halinde idareden ek bilgi talep edilmelidir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hata bulunması durumunda ne şekilde bir değerlendirme yapılmıştır?
Cevap: Bu vakada yapılan incelemede birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hata bulunmadığı tespit edilmiştir. Dolayısıyla teklif değerlendirme dışı bırakılmamıştır. Kurul aritmetik hata bulunması halinde teklifin değerlendirme dışı bırakılacağını belirtmiştir, ancak bu somut olayda hata yoktur.
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu iş deneyim belgesinin ihale konusu işe uygunluğu ve yeterliliği nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: İş deneyim belgesi ihale konusu işin benzer iş grubunda (AXVIII Grup: Saha İşleri, AV grubu işler) olduğundan uygun görülmüştür. Ayrıca belge tutarının teklif bedelinin %100’ünü karşılaması ve belgenin geçici kabul tarihinin 15 yıl içinde olması nedeniyle yeterli kabul edilmiştir.
Soru: Başvuru sahibinin idareye şikayet aşamasında ileri sürmediği geçici teminat ve diğer belgelerle ilgili iddiaları nasıl sonuçlandırılmıştır?
Cevap: Bu iddialar şikayet aşamasında belirtilmediği için usulden reddedilmiştir. Kurul, sadece şikayet aşamasında dile getirilen hususlar hakkında karar verebileceğini belirtmiştir.
Soru: Kurulun yapılan itirazen şikayet hakkında nihai kararı nedir?
Cevap: Kurul, aritmetik hata bulunmadığını ve iş deneyim belgesinin uygun ve yeterli olduğunu tespit ettiğinden, başvuru sahibinin itirazen şikayet başvurusunu reddetmiştir.
Detaylı Analiz
İlgili vakada, başvuru sahibinin, ihalede en avantajlı teklifi sunan isteklinin birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hata bulunduğunu ve sunulan iş deneyim belgesinin ihale konusu işe uygun olmadığını belirterek yaptığı itirazen şikayet başvurusu incelenmiştir. Uyuşmazlık, hem teklifin şekli unsurlarından biri olan aritmetik hesaplamaların doğruluğu hem de yeterlik kriterine ilişkin olan iş deneyimi şartlarının sağlanıp sağlanmadığı üzerinden şekillenmiştir. Diğer yandan, geçici teminat ve çeşitli belgelere dair ek iddialar da öne sürülmüş, ancak bunların daha önce idari şikayet sürecinde gündeme getirilmemesi nedeniyle usuli yönüyle değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmaktadır.
Aritmetik hata iddiası, birim fiyat teklif cetvelinin biçimsel doğruluğuna ilişkin önemli bir değerlendirme konusudur. Kurul, teklif cetvelini inceleyerek, birim fiyatlar ile miktarların çarpımı sonucu oluşan toplamların genel teklif bedeli ile tutarlı olduğunu, yani hesaplamalarda herhangi bir maddi hata bulunmadığını tespit etmiştir. Bu doğrultuda, teklifin geçerliliğini etkileyen bir hesaplama hatası söz konusu olmadığından, ilgili teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına gerek görülmemiştir. Mevzuatta belirtilen istisnai durumların oluşmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
İş deneyim belgesi yönünden tartışma, belgenin ihale konusu işe uygunluğu ve belge tutarının yeterliliği üzerinde yoğunlaşmıştır. Yapılan değerlendirmede, sunulan belgenin benzer iş tanımına giren bir grupta yer aldığı, yani teknik ve niteliksel açıdan ihale konusu (saha işleri) ile örtüştüğü belirlenmiştir. Dahası, belgedeki işin sözleşme bedelinin, istekli tarafından sunulan teklifin %100’üne tekabül ettiği ortaya konmuş, ayrıca belgenin geçerlilik süresi yönünden de bir eksiklik saptanmamıştır. Başvuru sahibinin belge içeriği ve kapsamına dair dile getirdiği uyuşmazlık noktaları da bu kapsamda geçersiz sayılmıştır.
Bu vakada, esaslı unsur kavramı, hem teklifin şekilsel bütünlüğüne hem de yeterlik koşullarına ilişkin temel unsurlar üzerinden ele alınmıştır. Aritmetik hata iddiaları, teklifin mali tutarlılığı açısından hayati nitelikte görülebilecek bir unsur olsa da, somut olayda hatanın bulunmaması nedeniyle esaslılık tartışmasına gerek kalmamıştır. İş deneyiminde ise benzer iş grubuna uygunluk ve yeterli tutar unsurları, ihalenin temel yeterlilik koşulları arasında değerlendirilmiş ve bu şartların sağlandığı sonucuna ulaşılmıştır. Böylelikle, başvuru sahibinin ileri sürdüğü hususlar esaslı bir eksiklik olarak kabul edilmemiştir.
Pilot ortak olan isteklinin sunmuş olduğu iş deneyim belgesi, gerek benzer iş kapsamı gerekse bedel düzeyinde yapılan incelemeyle yeterli bulunmuş; belgenin, işin niteliksel özellikleri itibarıyla ihale konusu işlerle örtüştüğüne karar verilmiştir. Buradaki değerlendirmede, sadece belge üzerinde yazılı iş türüne değil, işin grubuna ve kapsamına bakılarak uygunluk tespiti yapılmıştır. Ayrıca belgede yer alan işin geçici kabul tarihinin mevzuatta öngörülen süre aralığında olması da belgeye geçerlilik kazandıran diğer bir unsurdur.
Kamu İhale Kurulu, incelemeyi hem şekli hem de esas yönüyle yapmış; aritmetik hesaplamaların doğru olduğunu, iş deneyimi koşullarının ise karşılandığını belirleyerek başvuruyu reddetmiştir. Şikayetin kapsamı dışında kalan ve idareye bildirilmemiş diğer iddialar ise usulden değerlendirilmeyerek karara bağlanmıştır. Tüm değerlendirmeler, yazılı belgeler ve mevzuat çerçevesinde yürütülmüş; bu doğrultuda, ihale sürecinde belirleyici olan yeterlik şartları ve teklif uygunluğu yönünden hukuka aykırılık tespit edilmemiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.