KÜNYE
- Toplantı No: 2018/016
- Gündem No: 37
- Karar Tarihi: 14.03.2018
- Karar No: 2018/UY.II-579
- Başvuru Sahibi: Tecton Engineering & Construction LLC
- İhaleyi Yapan İdare: İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü
- İKN: 2017/343714
- İhale Adı: Kadıköy Biyolojik Atıksu Arıtma Tesisi İnşaatı
Özet
Cari oranın negatif hesaplanması nedeniyle mali yeterlik kriterinin sağlanmadığına ilişkin itirazen şikâyetin reddi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, bilanço bilgileri tablosundaki verilerden hareketle cari oranın negatif hesaplandığını, ancak mali açıdan pozitif likiditeye sahip olduklarını ve gelirlerinin borçlarını karşıladığını belirterek idarenin cari oran değerlendirmesinin hatalı olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale dokümanı ve mevzuat hükümlerine göre cari oranın hesaplanmasında dönen varlıklardan yıllara yaygın inşaat maliyetlerinin, kısa vadeli borçlardan ise yıllara yaygın inşaat hakediş gelirlerinin düşülmesi gerekmektedir. Başvuru sahibinin sunduğu bilanço bilgileri tablosundaki veriler kullanılarak yapılan hesaplamada cari oran (337.907.121,33 - 183.732.805,33) / (124.766.241,66 - 250.168.765,33) formülüyle 1,23 olarak bulunmuştur. Ancak burada kısa vadeli borçların (payda) negatif olması nedeniyle hesaplama sonucu negatif değer ortaya çıkmıştır. Mevzuata göre cari oranın en az 0,75 olması gerekir. Sunulan belgelerin doğruluğu meslek mensubunun sorumluluğunda olup, yeterlik koşulunun sağlanıp sağlanmadığı bu belgeler üzerinden değerlendirilir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Kamu ihalelerinde cari oranın hesaplanmasında bilanço kalemlerinin hangi şekilde düzeltilmesi gerekir ve bu düzenleme neden önemlidir?
Cevap: Cari oran hesaplanırken, dönen varlıklardan yıllara yaygın inşaat maliyetleri, kısa vadeli borçlardan ise yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri düşülmelidir. Bu düzenleme, bilanço kalemlerindeki kalıcı yapısal farklılıkların likidite değerlendirmesini yanıltmasını önler. Mevzuata uygun hesaplama yapılmadığında, cari oranın gerçek finansal likiditeyi yansıtmaması nedeniyle mali yeterlik kriteri doğru uygulanamaz.
Soru: Cari oranın negatif çıkması durumunda kamu ihale süreçlerinde bu durum mali yeterlik açısından nasıl değerlendirilir?
Cevap: Cari oranın negatif hesaplanması, genellikle kısa vadeli borçların bilanço yapısındaki özel durumlardan kaynaklanır. Ancak hesaplama mevzuata uygun yapılmış ise ve cari oran yeterlik sınırının altındaysa idare bu finansal durumu mali yeterlik kriterini sağlamamak olarak değerlendirebilir. Sunulan mali belgelerin doğruluğu meslek mensubunun sorumluluğundadır ve idare, bu belgelerden hareketle değerlendirme yapmak zorundadır.
Soru: Sunulan bilanço ve mali tablolarda hata veya yanlışlık şüphesi olması, mali yeterlik değerlendirmesinde idarenin sorumluluğunu nasıl etkiler?
Cevap: Mali tabloların doğruluğu meslek mensubunun (örneğin yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir) sorumluluğundadır. İdare, bu belgeleri esas alarak değerlendirme yapar. Dolayısıyla idare, belgelerde hata veya yanlışlık olduğu şüphesiyle değerlendirmeyi iptal etmek veya yeniden istemek zorunda değildir. Yanlışlıklardan kaynaklı hatalı kayıtlar varsa bu durum belgenin hazırlayıcısı ile ilgilidir, idarenin değerlendirmesine yansımaz.
Soru: Cari oranın hesaplanmasında kısa vadeli borçların negatif olması sık karşılaşılan bir durum mudur ve bu durumun teklif değerlendirmesine etkisi nedir?
Cevap: Kısa vadeli borçların negatif olması, özellikle inşaat sektöründe yıllara yaygın projelerde hakediş gelirlerinin kısa vadeli borçlardan fazla gösterilmesi nedeniyle zaman zaman karşılaşılabilen bir durumdur. Bu durumda cari oranın negatif çıkması muhtemel olabilir. İdari şartnamede belirtilen formüle göre hesaplama yapılıp yeterlik şartı sağlanmamışsa, bu durum teklifin mali yeterlik kriteri açısından uygun bulunmamasına yol açabilir.
Soru: Mali yeterlik kriteri olarak belirlenen cari oranın alt sınırı sağlanmadığında idarenin ve isteklinin hukuki durumu nedir?
Cevap: Cari oran yeterlik sınırı sağlanmadığında idare, yasal mevzuat ve şartname kuralları gereğince mali yeterlik koşulunu sağlamadığı için isteklinin başvurusunu uygun bulmayabilir. İsteklinin itirazlarında, hesaplama mevzuata uygun şekilde yapılmışsa ve sunulan mali belgeler meslek mensubu tarafından onaylanmışsa idarenin değerlendirmesi genellikle geçerli kabul edilir ve itiraz reddedilir. Bu durumda isteklinin teklifinin elenmesi veya ön yeterlikten elenmesi söz konusu olabilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin sunduğu bilanço bilgileri üzerinden cari oranın negatif hesaplanmasının sebebi nedir?
Cevap: Cari oran hesaplanırken kısa vadeli borçların negatif olması sebebiyle payda negatif çıkmış, bu da hesaplamanın negatif değer vermesine neden olmuştur. Bu durum hâlihazırdaki bilanço verilerine bağlıdır ve mevzuata uygun olarak yapılan hesaplama sonucudur.
Soru: Başvuru sahibinin cari oranın negatif hesaplanması nedeniyle mali yeterlik kriterini sağladığı iddiası neden kabul edilmemiştir?
Cevap: Cari oran mevzuata uygun şekilde yapılan hesaplamada 0,75 yeterlik sınırının altında kalmıştır. İdarenin ve Kurulun değerlendirmesinin temelinde, sunulan bilanço belgelerinin doğruluğunun meslek mensubuna ait olduğu ve idarenin bu belgeler üzerine göre değerlendirme yapmak zorunda olduğu bulunmaktadır. Bu nedenle cari oranın negatif hesaplanması idarenin hatası olarak görülmemiştir.
Soru: Bilanço bilgileri ve cari oran bakımından itirazen şikayetin reddedilmesini etkileyen en önemli unsurlar nelerdir?
Cevap: En önemli unsur cari oranın mevzuata uygun olarak, yıllara yaygın inşaat maliyetleri ve hakediş gelirleri dikkate alınarak hesaplanmasıdır. Ayrıca, bilanço verilerinin doğruluğu meslek mensubu sorumluluğunda olduğu için idarenin bu verilere dayalı değerlendirmesinin hukuka uygun bulunması itirazen şikayetin reddine yol açmıştır.
Soru: İdare cari oran dışında mali yeterlik değerlendirmesinde başka bir unsurun eksik veya yanlış olmasını gerekçe yapmış mı, Kurul bu yönde bir tespit yapmış mıdır?
Cevap: İdarenin veya Kurulun değerlendirmesinde mali yeterlik açısından cari oranın hesaplanmasından başka olumsuz bir unsur tespit edilmemiştir. Dolayısıyla itirazen şikayetin reddedilmesinin tek dayanağı cari oranın mevzuata uygun biçimde düşük bulunmasıdır.
Detaylı Analiz
Uyuşmazlık, bir isteklinin başvuru sürecinde sunduğu bilanço bilgileri üzerinden yapılan cari oran hesaplamasının sonucu ile ilgilidir. Başvuru sahibi, kısa vadeli borçlar kaleminin negatif çıkması nedeniyle cari oranın hatalı şekilde negatif hesaplandığını, oysa gelirleriyle borçlarını karşılayabilecek durumda olduklarını belirtmiş ve bu nedenle mali yeterlik kriterini sağladıklarını iddia etmiştir. Buna karşılık, Kurul tarafından yapılan değerlendirmede, hesaplamanın mevzuata uygun olduğu ve bu nedenle başvurunun reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
İhale sürecinde asıl tartışma konusu, bilanço bilgileri tablosunda yer alan veriler kullanılarak yapılan cari oran hesaplamasının sonuçlarının, mali yeterlik açısından nasıl değerlendirileceğidir. Bu çerçevede yapılan hesaplamada, dönen varlıklardan yıllara yaygın inşaat maliyetleri düşüldükten sonra bulunan değer ile, kısa vadeli borçlardan yıllara yaygın hakediş gelirlerinin çıkarılması sonucu elde edilen değer arasındaki oran dikkate alınmış, ancak kısa vadeli borçların negatif çıkması hesaplamada paydanın negatif olmasına yol açmıştır. Böylelikle ortaya çıkan cari oran, negatif olduğu için yeterlik kriteri olan minimum 0,75 sınırının altında kalmıştır.
Tartışmada öne çıkan önemli husus, hesaplamada kullanılan verilerin mali belgelerde yer alan değerler olduğudur. Başvuru sahibi, genel olarak şirketinin finansal açıdan güçlü olduğunu ileri sürmüşse de, mevzuatın öngördüğü şekilde yapılan hesaplamada cari oranın yetersiz çıkması, değerlendirmede esas alınan objektif kriterin sağlanmadığını göstermektedir. Bu da, finansal tabloların içerdiği verilerin hesaplama üzerindeki belirleyiciliğini göstermektedir.
Kurulun yaklaşımında temel nokta, sunulan bilanço verilerinin meslek mensubunun sorumluluğunda hazırlanmış olması nedeniyle idarenin bu belgeleri olduğu gibi esas almakla yükümlü olduğudur. Bu bağlamda, verilerde yer alan bir unsurun objektif şekilde hesaplama sonucuna yansıması, idarenin değerlendirmesine yön vermektedir. Kısa vadeli borçların negatif olması, sektörel bazı yapısal unsurlardan kaynaklanabilir; ancak bu durum yapılan mali yeterlik değerlendirmesini değiştirmemiştir.
Sonuç olarak Kurul, cari oran hesaplamasının şartname ve mevzuata uygun olduğunu; hesaplamada kullanılan verilerin doğruluğunun ise idareye değil, belgeyi hazırlayan meslek mensubuna ait olduğunu açıkça ortaya koymuştur. Bu nedenle, negatif çıkan cari oran üzerinden yapılan mali yeterlik değerlendirmesinin haklı bulunduğu ve başvuru sahibinin iddiasının bu aşamada kabul edilemeyeceği sonucuna ulaşılmıştır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.