KÜNYE
- Toplantı No: 2020/023
- Gündem No: 21
- Karar Tarihi: 29.05.2020
- Karar No: 2020/UY.I-956
- Başvuru Sahibi: Karadeniz Ayaz Konut İnş. Öz. Eğ. Gıd. San. ve Tic. A.Ş. - AGS Grup Yap. En. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Kahramanmaraş Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı Yatırım İzleme Müdürlüğü
- İKN: 2020/32701
- İhale Adı: Kahramanmaraş Dulkadiroğlu Baydemirli 24 Derslikli Çok Programlı Lise, 10 Daireli Lojman ve Atölye Binası İkmal Yapım İşi
Özet
İhale tarihinin yılın ilk dört ayında olması nedeniyle 2019 yılı bilanço bilgilerinin beyan edilmesi uygun bulunurken, iş hacmi için sunulan belgelerin mevzuata uygun olmaması nedeniyle teklif değerlendirme dışı bırakıldı
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, 2019 yılına ait bilanço verilerinin beyan edilmesinin uygun olduğunu ve iş hacmi bilgilerini tevsik eden belgelerin sunulduğunu iddia ederek tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının haksız olduğunu ileri sürmüştür.
Kurul Değerlendirmesi
İhale tarihi yılın ilk dört ayında olduğundan, bir önceki yıla ait bilanço bilgilerini beyan etmeyen isteklilere iki önceki yıla ait bilanço bilgilerini beyan etme imkanı tanınmıştır. Başvuru sahibinin 2019 yılına ait YMM onaylı bilanço ve gelir tablolarını sunması, EKAP sorgulamasıyla uyumlu bulunmuştur. Ancak iş hacmi için sunulan belgeler, toplam ciroyu tevsik eden belgeler yerine gelir tabloları olarak sunulmuş ve mevzuatta iş hacmi için toplam ciro ve yapım işleri cirosunun farklı belgelerle tevsik edilmesi gerektiği belirtilmiştir. Bu nedenle iş hacmi bilgilerini tevsik eden belgelerin eksikliği nedeniyle teklif değerlendirme dışı bırakılmıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru: İhale yılı ilk dört ay içinde gerçekleştiğinde istekliler hangi yılın bilanço bilgilerini sunabilir ve bu durumda EKAP ile uyum neden önemlidir?
Cevap: İhale yılının ilk dört ayında yapılan ihalelerde, isteklilerden bir önceki yıla ait bilanço bilgileri istenmemişse, iki önceki yıla ait bilanço bilgileri kabul edilebilir. Bu durum, mali verilerin güncelliği ve erişilebilirliği açısından önem taşır. Sunulan YMM onaylı bilanço belgelerinin EKAP’ta kayıtlı bilgilerle uyuşması, belgenin doğruluğunu ve güncelliğini teyit eder. Bu nedenle, EKAP sorgulamasıyla uyumlu bilanço belgeleri, mali yeterlilik değerlendirilmesinde doğru kabul edilir.
Soru: İş hacmini kanıtlayan belgelerle ilgili olarak hangi tür belgeler kabul edilir ve toplam ciro ile yapım işleri cirosunun hangi belgelerle tevsiki gerekir?
Cevap: İş hacmini ispatlamak için genellikle toplam ciroyu gösteren belgeler ile yapım sektörü için ayrı olarak yapım işleri cirosunu kanıtlayan belgeler talep edilir. Bunlar toplam ciroyu ortaya koyan gelir tabloları değil, resmi defterler, YMM tasdik raporları veya ilgili mevzuatta belirtilen tevsik edici belgeler olabilir. Gelir tablolarının iş hacmi tevsiki için uygun sayılmaması, teklifin mevzuata aykırı değerlendirilmesine yol açabilir.
Soru: Sunulan iş hacmi belgelerinin gerekliliklere uymaması teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına sebep olur mu?
Cevap: Evet, iş hacmi bilgilerinin mevzuata uygun şekilde tevsik edilmemesi önemli bir kusur olarak görülür. Bu eksiklik, teklifin eşitlik ve şeffaflık ilkelerine uygun şekilde değerlendirilmesini engellediği için teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına neden olabilir. Bu durumda idarenin verdiği karar genellikle hukuken geçerli kabul edilir.
Soru: Eksik veya mevzuata aykırı iş hacmi belgesi sunulması halinde idare hangi prosedürü takip etmelidir?
Cevap: İdare, iş hacmi tevsik belgelerinin eksik veya mevzuata aykırı olduğunu tespit ettiğinde, isteklinin teklifini mevzuat gereği reddedebilir. Ancak bu kararın dayanağı somut belgeler olmalı, belirsizlik varsa istekliden ek açıklama istenebilir. Eksiklikler giderilmezse, teklifin değerlendirme dışı bırakılması hukuken uygun bulunmaktadır.
Soru: İdare tarafından kabul edilen bilanço yılı ile iş hacmi belgelerinde geçen yıl uyuşmazlığı, teklifin geçerliliğini nasıl etkiler?
Cevap: Bilanço yılı ile iş hacmi belgelerinin farklı yıllara ait olması, özellikle ilk dört ay içinde ihale yapıldığında, her iki belgenin de mevzuata uygun ve tutarlı verilere dayanması esas olduğundan tereddüt yaratabilir. Ancak, mevzuatca hangi yılın hangi koşulda kabul edildiği net bir şekilde belirtilmediği sürece, idarenin kanuni dayanağı olan belgeleri esas alması gerekmektedir. Bu uyumsuzluk tek başına teklifin reddi için yeterli olmayabilir; belgenin mevzuata uygunluğu ve güncelliği esas alınır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale tarihinin yılın ilk dört ayında olması halinde hangi yılın bilanço bilgileri istenebilir ve başvuru sahibinin 2019 yılına ait YMM onaylı bilanço ve gelir tablolarını sunması bu duruma uygun mudur?
Cevap: İhale tarihinin yılın ilk dört ayında olması nedeniyle isteklilerden bir önceki yıla ait bilanço bilgilerini beyan etmeyenlere iki önceki yıla ait bilanço bilgilerini beyan etme imkânı tanınmaktadır. Bu nedenle başvuru sahibinin 2019 yılına ait YMM onaylı bilanço ve gelir tablolarını sunması mevzuata uygundur ve EKAP sorgulamasıyla uyumludur.
Soru: Başvuru sahibinin iş hacmi için sunduğu belgelerin mevzuata uygun olup olmadığı nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: İş hacmi bilgilerini tevsik eden belgeler olarak toplam ciro ve yapım işleri cirosunu gösteren farklı belgelerin sunulması gerekmektedir. Başvuru sahibinin ise iş hacmi belgeleri olarak toplam ciroyu tevsik eden belgeler yerine gelir tabloları sunması mevzuata aykırı bulunmuştur.
Soru: İş hacmi belgelerinin mevzuata aykırı sunulması başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına neden olmuş mudur?
Cevap: Evet, iş hacmi bilgilerini tevsik eden belgelerin mevzuata uygun olmaması nedeniyle başvuru sahibinin teklifi değerlendirme dışı bırakılmış ve bu karar hukuka uygun bulunmuştur.
Soru: Başvuru sahibinin 2019 yılı bilanço bilgileri ve iş hacmi belgeleri ile ilgili yaptığı itirazlar nasıl sonuçlanmıştır?
Cevap: Başvuru sahibinin 2019 yılına ait bilanço bilgilerinin beyan edilmesinin uygun olduğu itirazı kabul edilmemiştir, ancak iş hacmi bilgilerini tevsik eden belgelerin mevzuata uygun olmaması nedeniyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması hukuka uygun bulunduğundan itirazen şikayet başvurusu reddedilmiştir.
Detaylı Analiz
İhale sürecinde yaşanan uyuşmazlık, teklif sahibinin sunduğu mali yeterlik belgelerinin değerlendirilmesinden kaynaklanmaktadır. Şikâyet konusu ise iki yönlüdür: bir yandan başvuru sahibinin sunduğu bilanço verilerinin uygunluğu tartışılmış, diğer yandan iş hacmi bilgilerini tevsik eden belgelerin yeterliliği değerlendirilmeye alınmıştır. İdare tarafından yapılan inceleme sonucunda başvuru sahibinin teklifinin, iş hacmine dair belgelerin mevzuata uygun bulunmaması gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, bunun hukuka uygunluğunun Kamu İhale Kurulu kararıyla teyit edildiği görülmektedir.
Uyuşmazlıkta ilk dikkat çeken husus, bilanço beyan yılına ilişkindir. İhale yılının ilk dört ayında gerçekleştirilmiş olması sebebiyle isteklilere son mali yıla ait bilançolarını sunmama hakkı tanınmış, bu durumda bir önceki yıl yerine iki önceki yılın – yani 2019 yılının – bilanço verilerinin sunulması mümkün hale gelmiştir. Başvuru sahibi de bu sağlanan imkan çerçevesinde 2019 yılına ait bilanço ve gelir tablolarını YMM onaylı şekilde sunmuş ve bu belgeler EKAP sorgulamasıyla uyumlu bulunmuştur. Bu yönüyle değerlendirildiğinde, başvuru sahibinin bilanço bilgileri açısından mevzuata uygun şekilde işlem yaptığı anlaşılmaktadır.
Ancak başvurunun esaslı dayanağını oluşturan iş hacmi belgeleri açısından durum farklıdır. İlgili mevzuat uyarınca iş hacmi bilgisi, toplam ciro ve sektörel – bu durumda yapım işleri – ciro olmak üzere iki ayrı belgeyle tevsik edilmelidir. Başvuru sahibi ise yalnızca gelir tablolarını sunmakla yetinmiştir. Kurul, bu belgelerin toplam ciroyu doğrudan tevsik eden nitelikte görülmediğini, dolayısıyla başvuru sahibinin iş hacmine ilişkin yeterlik kriterini belgeleyemediğini değerlendirmiştir. Bu eksiklik, teklifin teknik anlamda değerlendirmeye alınmasını engelleyen nitelikte görülmüştür.
İş deneyimine veya yeterlik belgelerine ilişkin eksikliklerin “esaslı unsur” teşkil edip etmediği her uyuşmazlıkta özel olarak değerlendirilmektedir. Bu vakada, iş hacmi belgelerinin mevzuata uygun olmaması, teklifin sağlıklı bir yeterlik analizine tabi tutulmasının önüne geçtiği için esaslı bir eksiklik olarak değerlendirilmiştir. Belgelerin şeklen değil, içerik itibarıyla mevzuat çerçevesinde doğru bilgileri sunmaması, idarenin değerlendirme dışı bırakma kararını güçlendiren temel unsurlardan biri hâline gelmiştir.
Kamu İhale Kurulu da yaptığı değerlendirmede, başvuru sahibinin bilanço verilerinin kabul edilebilir olduğunu tespit etmekle birlikte, iş hacmini belgeleyen sunumların mevzuata uygun olmadığını belirterek idarenin ihale dışı bırakma kararını yerinde bulmuştur. Bu değerlendirmeyle birlikte başvuru sahibinin tüm iddiaları reddedilmiş ve teklifin değerlendirme dışı bırakılması kararı hukuka uygun bulunmuştur. Kurul, mali yeterlik belgelerinin türü ve içeriği açısından şekli uygunluğun ötesinde, kurallarla belirlenmiş yapısal uygunluğun sağlanmasına öncelik verdiğini bu kararla bir kez daha ortaya koymuştur.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.