KÜNYE
- Toplantı No: 2018/031
- Gündem No: 13
- Karar Tarihi: 31.05.2018
- Karar No: 2018/UY.IV-1053
- Başvuru Sahibi: Eskikale İnşaat Nakliyat Petrol Madencilik ve Turizm San. Tic. A.Ş.
- İhaleyi Yapan İdare: İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü
- İKN: 2018/32843
- İhale Adı: 2018 Yılı Avrupa 2, Bölge Abone İşleri Daire Başkanlığı İçmesuyu ve Atıksu Yapım, Bakım ve Onarım İşi (2)
Özet
Başvuru sahibinin ihale üzerinde bırakılma ihtimali bulunmadığından başvuru ehliyeti yoktur
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan istekli ve diğer isteklilerin iş deneyim belgelerinin gerçek dışı olduğu, imza sirküleri ve vekaletnamenin mevzuata aykırı olduğu, bilanço ve cirolarının istenilen oranları sağlamadığı iddialarını ileri sürmüştür.
Kurul Değerlendirmesi
İdare tarafından başvuru sahibinin birim fiyat teklif cetvelinde ilgili pozların not kısmındaki şartlara uygun teklif vermemesi nedeniyle değerlendirme dışı bırakıldığı, başvuru sahibinin ise bu gerekçeye itiraz etmediği, dolayısıyla ihale üzerinde bırakılma ihtimalinin bulunmadığı tespit edilmiştir. İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 5’inci maddesine göre başvuru ehliyeti için teklif sunulması ve hukuka aykırı işlem nedeniyle hak kaybı veya zararın olması gerekmektedir. Başvuru sahibinin ihale üzerinde bırakılma ihtimali olmadığından hak kaybı veya zarar ihtimali bulunmamaktadır.
Genel Soru–Cevap
Soru: Tekliflerin mevzuata uygun olmaması durumunda başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılma ihtimali olmadan itiraz edebilir mi?
Cevap: Tekliflerin mevzuata uygun olmaması nedeniyle değerlendirme dışı kalan isteklinin, ihale üzerinde bırakılma ihtimali büyük ölçüde ortadan kalkar. Başvuru ehliyeti açısından, ihale üzerinde bırakılma ihtimali ve dolayısıyla hukuka aykırı işlem nedeniyle gerçek ve somut bir zarar şüphesi bulunmalıdır. Bu nedenle, sadece mevzuata aykırılık sebebiyle itiraz edilmesi, ihale üzerinde bırakılma ihtimali yoksa başvuru ehliyetini sağlamayabilir.
Soru: İhale üzerinde bırakılma ihtimali olmayan isteklinin teklifinin mevzuata aykırı olduğu iddiası değerlendirmeye alınır mı?
Cevap: İhale üzerinde bırakılma ihtimali olmayan isteklinin iddiaları, başvuru ehliyeti açısından anlam taşımaz. Mevzuat gereği başvuru sahiplerinin hak kaybı veya zarar ihtimali doğması ön koşul kabul edilir. Dolayısıyla, ihale sürecinde teklifleri mevzuata uygun bulunmayıp değerlendirmenin dışında bırakılan isteklilerin iddiaları genel olarak inceleme konusu yapılmaz.
Soru: Değerlendirme dışı bırakılma gerekçesine itiraz edilmemesi başvuru ehliyetini nasıl etkiler?
Cevap: Teklif sahibinin değerlendirme dışı bırakılma gerekçesine yönelik itirazda bulunmaması, bu gerekçenin fiilen kabulü anlamına gelir ve başvuru sahibinin ihale üzerinde bırakılma ihtimalini fiilen ortadan kaldırır. Böylece başvuru sahibinin hukuki açıdan zarar görme olasılığı bulunmadığından başvuru ehliyeti olmaz.
Soru: Başvuru ehliyeti açısından “ihale üzerinde bırakılma ihtimali” neden kritik bir ölçüttür?
Cevap: İhale üzerinde bırakılma ihtimali, başvuru sahibinin doğrudan uğrayabileceği zarar veya hak kaybı ihtimalinin göstergesidir. Kamu ihale mevzuatında şikayet ve itiraz prosedürleri, bu tür hak kaybı ihtimaline dayanır. İhale üzerinde bırakılma ihtimali yoksa başvuru sahibi sürece taraf olarak kabul edilmez ve başvuru reddedilir.
Soru: İhale sürecinde tekliflerin birim fiyat teklif cetveline uygunluğu neden bu kadar önemlidir?
Cevap: Birim fiyat teklif cetveline uygun olmayan teklifler, ihale komisyonu tarafından doğrudan değerlendirme dışı bırakılabilir. Bu durum, tekliflerin karşılaştırılabilirliğini ve ihale şeffaflığını sağlar. Uygun teklif sunmayan istekli ihale üzerinde bırakılma ihtimalini büyük ölçüde yitirir, dolayısıyla itiraz hakkı ve başvuru ehliyeti sınırlandırılmış olur.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin birim fiyat teklif cetveline uygun olmayan teklif vermesi, başvuru ehliyetini nasıl etkiler?
Cevap: Başvuru sahibinin birim fiyat teklif cetveline uygun olmayan teklif vermesi nedeniyle değerlendirme dışı bırakılması, ihale üzerinde bırakılma ihtimalini ortadan kaldırır. Bu durumda, başvuru sahibinin hukuka aykırı işlem sonucunda hak kaybı veya zarar görme ihtimali de bulunmadığından başvuru ehliyeti yoktur.
Soru: Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklilerin belgelerine ilişkin iddialarını ileri sürse bile, başvuru ehliyeti neden kabul edilmemiştir?
Cevap: Başvuru sahibinin iddialarına rağmen, kendisinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmış olması nedeniyle, ihale üzerinde bırakılma ihtimali bulunmamaktadır. Bu sebeple, iddiaların incelenmesi hak kaybı veya zarar şüphesine bağlı olmadığından başvuru ehliyeti reddedilmiştir.
Soru: Başvuru sahibinin itiraz etmediği değerlendirme dışı bırakılma gerekçesi ne tür bir sonuç doğurmuştur?
Cevap: Başvuru sahibinin itiraz etmemesi, değerlendirme dışı bırakılma gerekçesinin kesinleşmesine yol açmış ve bu durum başvuru sahibinin ihale üzerinde bırakılma ihtimalini kaldırmıştır. Dolayısıyla, başvuru sahibinin başvuru ehliyeti bulunmamıştır.
Soru: Kurulun başvuru sahibinin zarar görmediği sonucuna varmasının temel nedeni nedir?
Cevap: Başvuru sahibinin teklifinin mevzuata uygun olmadığı ve bu nedenle değerlendirme dışı bırakıldığı aşikar olup, ihale üzerinde bırakılma ihtimali bulunmamaktadır. Bu durum başvuru sahibinin doğrudan zarar veya hak kaybı yaşamadığını gösterdiğinden, başvuru sahibinin başvuru ehliyeti yoktur.
Detaylı Analiz
Başvuruya konu uyuşmazlık, bir isteklinin diğer katılımcıların belgelerine yönelik birtakım iddialarda bulunmasına karşın, kendisinin ihale dışı bırakılma gerekçesiyle sürece esasen dahil olamamasıyla ilgilidir. Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan istekli ile diğer katılımcıların belgelerinin gerçeğe aykırı ve mevzuata uygun olmadığını ileri sürmüştür. Ancak başvuru sahibinin teklifinin, birim fiyat teklif cetvelinde yer alan bazı pozların açıklama kısımlarında belirtilen şartlara uygun olmaması nedeniyle değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmaktadır. Başvuru sahibi bu gerekçeye yönelik herhangi bir itirazda da bulunmamış; bu durum, değerlendirme dışı bırakılma kararının kesinleşmesine yol açmıştır.
İhale sürecinde ortaya çıkan esas sorun, başvuru sahibinin teklifinin şeklen geçerli olup olmadığından hareketle yapılan başvuru ehliyeti değerlendirmesidir. Başvuru dilekçesinde ileri sürülen iddialar, başka isteklilerin belgelerine ilişkin olmakla birlikte, başvuru sahibinin teklifinin değerlendirilmemesi nedeniyle bu iddiaların etkili şekilde incelenmesine gerek görülmemiştir. Zira teklifin esasen ilgili şartlara uygun şekilde düzenlenmemesi ve bu eksikliğe yönelik herhangi bir düzeltici girişimde bulunulmaması, ihale makamı nezdinde başvuru sahibini değerlendirme dışı bırakmış ve bu karara itiraz edilmediği için durum hukuki anlamda kesinlik kazanmıştır.
Uyuşmazlık, başvuru sahibinin teklifinin kurallara uygun olmaması nedeniyle değerlendirme dışı kalması sonucu ihale üzerinde bırakılma ihtimalinin bulunmaması durumunda, bu kişinin ileri sürdüğü itirazların dikkate alınıp alınmayacağına odaklanmaktadır. İhalelere yönelik şikâyet incelemelerinde, başvuru sahibinin hukuka aykırı işlem nedeniyle uğramış olması muhtemel bir hak kaybı veya zarar iddiasıyla başvuru yapması gerekmektedir. Bu vakada, hukuka aykırılık iddiaları ihale sürecine yöneltilmişse de, başvuru sahibi bakımından ihale sonucunu etkileyen bir fayda ya da zarar ihtimali doğmadığı açık olduğundan, ileri sürülen hususların esasen incelenmesine gerek duyulmamıştır.
Kurulun yaklaşımı, değerlendirme dışı bırakılma gerekçesinin başvuru sahibi tarafından kabul edilmesi anlamına gelen sessizlik üzerine temellenmiştir. Bu durum, hem ihale üzerinde bırakılma ihtimalini ortadan kaldırmakta, hem de başvuru ehliyeti değerlendirmesinde belirleyici rol oynamaktadır. Kurul, herhangi bir işlem ya da eylemin yeniden değerlendirilmesini talep eden kişinin bu işlemden doğrudan etkilenip etkilenmediğini tespit etmek suretiyle, başvuru sahibinin şikâyet ehliyeti bulunduğu sonucuna ulaşamamıştır. Dolayısıyla, başvurunun usulden reddine karar verilmiştir. Gelinen noktada, başvurunun içeriğine ilişkin detaylara geçilmeden, şekli ve sübjektif koşullar çerçevesinde başvuru yolu kapalı tutulmuştur.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.