KÜNYE
- Toplantı No: 2019/039
- Gündem No: 76
- Karar Tarihi: 23.08.2019
- Karar No: 2019/UY.I-987
- Başvuru Sahibi: Yolsu Yapı Yay. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Den-Ka Yapı Ona. İnş. Mad. Akar. Nak. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları Genel Müdürlüğü 5. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2017/106913
- İhale Adı: (Nurdağı-Gaziantep) Ayr. - Musabeyli-Kilis Ayr. Yolu KK No (27-76) Km:2+000-60+92128 Arası Toprak, Sanat Yapıları ve Sathi Kaplamalı Üstyapı Yapım İşleri
Özet
İş deneyiminde baraj yapımına ilişkin imalatların yol yapımı kapsamında değerlendirilmesi nedeniyle itirazen şikâyetin reddi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, baraj yapımına ilişkin kaya kazılması ve röpriz imalatlarının yol yapımı kapsamında benzer iş olarak kabul edilmemesi gerektiğini, bu imalatların ihale konusu iş kapsamında sayılmaması gerektiğini iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İncelenen iş deneyim belgesinde baraj yapımı kapsamında gerçekleştirilen imalatların, işin yapım amacı ve işlevi itibarıyla ulaşım yolları yapımı için gerçekleştirildiği, dolayısıyla bu imalatların benzer iş kapsamında değerlendirilmesi gerektiği tespit edilmiştir. Ayrıca, yol yapımı işlerinde karakteristik imalatların asgari oranlarına ilişkin mevzuatta düzenleme bulunmaması nedeniyle, baraj yapımına ilişkin imalatların yol yapımı benzer iş kapsamından çıkarılması gerektiği iddiası yerinde görülmemiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: İş deneyiminde benzer iş kapsamı belirlenirken işin yalnızca teknik türü mü yoksa yapım amacı ve işlevi de dikkate alınmalı?
Cevap: Benzer iş değerlendirmesinde işin yalnızca teknik unsuruna değil, yapım amacı ve işlevine de bakılır. İmalatlar, genel iş türünün dışında, hangi amaçla ve hangi işlevle yapıldığına göre değerlendirilebilir. Bu nedenle, örneğin baraj yapımına ilişkin imalatlar, ulaşım yolunun inşasına hizmet ediyorsa, benzer iş kapsamında yol yapımı olarak kabul edilebilir.
Soru: Benzer iş olarak kabul edilecek inşaat imalatlarında “karakteristik işlerin asgari oranı” gibi ölçütler önemli midir?
Cevap: Karakteristik işlere ilişkin asgari oranların belirlenmesi mevzuatta açıkça düzenlenmişse bu ölçütlere göre hareket edilir. Ancak yol yapımı gibi bazı iş gruplarında bu tür oranlar belirsiz ya da bulunmayabilir. Böyle durumlarda, imalatların işin genel amacı ve işlevi esas alınarak benzer iş kapsamı belirlenir. Eksik düzenleme ya da belirsizlik halleri idare ve Kurulların takdirine bırakılabilir.
Soru: Birden fazla iş türü içeren karma işlerde iş deneyimi hangi kriterlere göre benzer iş kapsamında değerlendirilebilir?
Cevap: Karma işlerde iş deneyimi değerlendirilirken, öncelikle işin hangi kısımlarının ihale konusu işe doğrudan benzer olduğu tespit edilir. Bu kapsamda, işin yapım amacına ve işlevine bakılarak benzerliği belirlemek gereklidir. Teknik açıdan farklı imalatlar yapılmasına rağmen işin genel amacı izin verdiği sürece benzer iş olarak kabul edilebilir.
Soru: İtirazen şikâyetlerde benzer iş kapsamının sınırları belirlenirken hangi uygulama riski en çok görülür?
Cevap: En sık rastlanan tereddütlerden biri; iş deneyiminde yer alan imalatların ismi ya da teknik özellikleri ile işlevi arasındaki ayrımın doğru yapılamaması ve bunun sonucu olarak işin yanlış benzer iş kapsamında sayılmasıdır. Bu durum, teklif değerlendirme dışı bırakma ya da işlemin iptali gibi hukuki sorunlara yol açabilir.
Soru: İhale uygulamalarında benzer iş değerlendirmesinde mevzuat boşlukları veya açıklıklarının olduğu durumlarda nasıl bir yaklaşım benimsenir?
Cevap: Mevzuatın bazı hususlarda açık hüküm içermemesi halinde, idareler ile İhale Kurulu, işin yapım amacı ve işlevi gibi somut kriterlere dayanan bir yoruma başvurur. Bu yorumu yaparken eşyanın tabiatına, uygulamadaki yaygın anlayışa ve somut belgelere dayanırlar. Kesin bir mevzuat düzenlemesi yoksa, bu tür içtihat esaslı değerlendirmeler geçerli kabul edilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Baraj yapımına ilişkin kaya kazılması ve röpriz imalatları neden yol yapımı kapsamında benzer iş olarak kabul edildi?
Cevap: Kurul, iş deneyim belgesinde yer alan baraj yapımı sırasında gerçekleştirilen kaya kazılması ve röpriz imalatlarının, yapım amacı ve işlevi yönünden ulaşım yollarının yapımı için yapılmış işlemler olduğunu tespit etmiştir. Bu nedenle, söz konusu imalatlar yol yapımı benzer iş kapsamına alınmıştır.
Soru: Başvuru sahibinin, baraj yapımına ilişkin imalatların yol yapımı benzer iş kapsamından çıkarılması yönündeki iddiası niçin reddedildi?
Cevap: Başvuru sahibinin yol yapımı için gereken karakteristik imalatların asgari oranlarına dair mevzuatta açık bir düzenleme bulunmadığı dikkate alınarak, baraj imalatlarının benzer iş kapsamından çıkarılması talebi yerinde görülmemiştir.
Soru: İhale uygulamasında baraj yapımına ilişkin belirli imalatların benzer iş kapsamında değerlendirilmesi bakımından işin işlevi ve amacı nasıl dikkate alınmıştır?
Cevap: Kurul, ihale konusu benzer iş değerlendirmesinde imalatları, sadece isim ya da genel iş türüne bakmaksızın, işin yapım amacına ve işlevine göre yorumlayarak, baraj inşasında yapılan imalatların ulaşım yolları işlerine hizmet ettiğini esas almıştır.
Soru: Karakteristik imalatların asgari oranlarına ilişkin düzenlemenin bulunmaması bu vakada ne tür bir etkide bulunmuştur?
Cevap: Mevzuatta yol yapımı işlerinde asgari oranlar belirlenmemiş olduğu için, baraj imalatlarının yol yapımı kapsamında benzer işten çıkarılması mümkün görülmemiş; bu da Kurulun itirazen şikâyeti reddetmesine zemin hazırlamıştır.
Detaylı Analiz
İtirazen şikâyet başvurusuna konu uyuşmazlık, baraj yapımı içerisinde gerçekleştirilen kaya kazılması ve röpriz imalatlarının yol yapımı işiyle benzer iş olarak değerlendirilip değerlendirilemeyeceği noktasında yoğunlaşmaktadır. Başvuru sahibi, bu imalatların baraj yapımı kapsamında kaldığını, dolayısıyla yol yapımı işiyle benzer kabul edilmesinin hukuken ve teknik olarak mümkün olmadığını ileri sürmüştür. Bu bağlamda, söz konusu imalatların ihale konusu işle benzerlik taşıyıp taşımadığı ve iş deneyimi kapsamında dikkate alınıp alınamayacağı ihtilafın merkezini oluşturmaktadır.
Uyuşmazlığa konu ihale sürecinde tartışma, iş deneyim belgesinde yer alan imalatların teknik türü ile ihale konusu işin örtüşüp örtüşmediği noktasında ortaya çıkmıştır. Başvuru sahibi, baraj inşaatı esnasında gerçekleştirilen kaya kazısı ve röpriz gibi imalatların teknik açıdan yol yapımı başlığı altında değerlendirilemeyeceğini iddia etmiştir. Bu iddiaya karşılık olarak Kurul, belgedeki imalatların yalnızca isimleri ya da kapsadıkları teknik faaliyetler bağlamında değil, aynı zamanda ihale konusu işle olan fonksiyonel ilişkileri yönünden değerlendirilmesi gerektiği görüşünü benimsemiştir.
İmalatların benzer iş kapsamında yer alıp almadığı değerlendirilirken esaslı unsur kavramı bağlamında gündeme gelen husus, yol yapımı işlerinde karakteristik imalatlara ilişkin asgari oranlara dair somut bir düzenlemenin mevcut olup olmadığıdır. Başvuru sahibi, söz konusu baraj imalatlarının kabul edilemeyişine bu noktadan da dayanak aramış, ancak Kurul, mevzuatta yol yapımı işleri bakımından böyle bir düzenlemeye rastlanmamasını dikkate alarak bu iddiayı yerinde bulmamıştır. Dolayısıyla esaslı unsurun ne şekilde yorumlanması gerektiğine dair başvuru sahibinin beklentisi, somut düzenleme eksikliği nedeniyle karşılık bulamamıştır.
Vakada pilot ortağa ait olduğu anlaşılan iş deneyim belgesinin taşıdığı içerik, Kurul tarafından ihale konusu işin yapım amacına hizmet eden faaliyetler olarak değerlendirilmiştir. Baraj yapım sürecinde gerçekleştirilen kaya kazısı ve röpriz işlemlerinin, ulaşıma yönelik yolların tesisi amacıyla yerine getirildiği, yani teknik olarak başka bir iş alanında görünmesine rağmen bu yönüyle yol yapım işiyle fonksiyonel bağlantı taşıdığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu nedenle pilot ortağın sunduğu tecrübenin ihale konusu işle benzer kabul edilmesinde sakınca görülmemiştir.
Kamu İhale Kurulu, tüm değerlendirmelerini işin yalnızca teknik adı ve kapsamına değil, aynı zamanda fonksiyonu ve amacına odaklayarak gerçekleştirmiştir. Baraj yapımına ilişkin kimi imalatların, teknik olarak ayrışsa da ulaşım yolları yapımına yönelik olduğu tespit edilmiş; bu nedenle ihale konusu işle benzer nitelik taşıdığı kabul edilmiştir. Ayrıca, yol yapımı işlerinde karakteristik imalat oranlarına dair açık bir mevzuat düzenlemesinin bulunmaması da Kurulun bu yorumu destekleyici bir unsur olarak değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, başvuru sahibinin itirazı reddedilmiş ve iş deneyim belgesinin geçerliliği kabul edilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.