KÜNYE
- Toplantı No: 2017/011
- Gündem No: 38
- Karar Tarihi: 01.03.2017
- Karar No: 2017/UY.II-698
- Başvuru Sahibi: Ömürlü İnşaat A.Ş.
- İhaleyi Yapan İdare: İller Bankası Anonim Şirketi Yatırım Koordinasyon Dairesi Başkanlığı
- İKN: 2016/407989
- İhale Adı: Savaştepe (Balıkesir) Kanalizasyon ve Atıksu Arıtma Tesisi İnşaatı
Özet
Banka referans mektubunun aslı veya noter onaylı örneği sunulmadığı için teklif değerlendirme dışı bırakıldı
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, banka referans mektubunun fotokopi olmasına rağmen bankanın farklı şubesinden ‘aslı gibidir’ kaşesi ve ıslak imza ile onaylandığını, belgenin teyidinin yapılabileceğini ve eksik bilgi kapsamında tamamlatılabileceğini iddia ederek teklifinin değerlendirmeye alınmasını talep etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale mevzuatı ve şartnamesi gereği banka referans mektubunun aslı veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerinin ya da idarece ‘aslı idarece görülmüştür’ şerhi düşülen suretlerinin sunulması zorunludur. Başvuru sahibinin sunduğu Finansbank referans mektubu ise asıl belge değil, başka şube tarafından ‘aslı gibidir’ kaşesiyle onaylanmış fotokopi niteliğindedir. İhale mevzuatında ‘aslı gibidir’ kaşesi verme yetkisinin sadece noter ve idarede olduğu, banka yetkililerinin bu yetkiye sahip olmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca, geçerli olmayan belgeler için bilgi eksikliği tamamlatılması mümkün değildir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Banka referans mektubunun aslı yerine banka yetkilileri tarafından onaylanan fotokopi örneklerinin ihale mevzuatı açısından geçerliliği nedir?
Cevap: Banka yetkililerince “aslı gibidir” kaşesiyle onaylanan fotokopiler ihale mevzuatı kapsamında geçerli belge olarak kabul edilmez. Belge aslı veya noter/idarece onaylanmış sureti aranır. Yetkisiz kişi onayları belge aslı yerine geçmediği için değerlendirme dışı bırakılabilir.
Soru: İhale başvurusunda sunulan belgelerden biri orijinal değilse, idare bu eksikliği başvuru sahibinden bilgi tamamlama yoluyla talep edebilir mi?
Cevap: Geçersiz belge niteliğindeki eksiklikler, özellikle banka referans mektubu aslı gibi zorunlu belgelerde, bilgi tamamlama kapsamına girmez. İdare bu durumda belgeyi geçerli kabul etmez ve başvuruyu değerlendirme dışı bırakabilir.
Soru: İdare tarafından “aslı idarece görülmüştür” şerhi düşülmüş banka referans mektubu örneği sunmanın önemi nedir?
Cevap: İhale mevzuatında banka referans mektubunun geçerliliği için orijinal belgenin veya idarece aslı görülmüştür şerhi düşülen suretinin sunulması zorunludur. Bu şerh, belgenin idare tarafından incelendiğinin ve orijinaline uygun olduğunun teyididir; böylece belge geçerli sayılır.
Soru: İhale süreçlerinde banka referans mektubundaki onay şekli neden önemli ve yanlış onayların sonucu ne olabilir?
Cevap: Banka referans mektubundaki onayın usulüne uygun yapılması belgenin doğruluğunu ve güvenilirliğini sağlar. Usulüne uygun olmayan onaylar (örneğin sadece banka şubesi kaşesi ve imzası) belgenin geçersiz sayılmasına ve teklifin elenmesine neden olabilir.
Soru: Aslı sunulmayan ve usulüne uygun olmayan banka referans mektubu nedeniyle teklifin elenmesinde idarenin takdir yetkisi ne şekildedir?
Cevap: İhale mevzuatı belgelerin şekil şartlarını zorunlu kılar; geçerli bir belge sunulmaması halinde idarenin bu eksikliği tamamlatma ihtiyarı sınırlıdır. Yani, usulüne uygun belge sunulmadan teklif değerlendirmeye alınmayabilir ve bu durumda idarenin kararı hukuki açıdan genellikle yerindedir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin banka referans mektubuna banka şubesince verilen “aslı gibidir” kaşesi, belge aslı yerine geçer mi?
Cevap: Hayır, başvuru sahibinin banka tarafından sunulan “aslı gibidir” kaşesi, noter ya da idarece yetkili kılınmış merciler dışında verildiği için aslı yerine geçmez. Bu nedenle belge fotokopi olarak değerlendirilir ve ihale mevzuatına uygun kabul edilmez.
Soru: Başvuru sahibinin banka referans mektubunun aslını sunamaması durumunda, bu eksikliğin bilgi tamamlama kapsamında giderilmesi mümkün müdür?
Cevap: Hayır, geçerli olmayan belgeler kapsamında değerlendirilen banka referans mektubunun aslının sunulmaması durumunda, mevzuata göre idarece bilgi eksikliğinin tamamlatılması mümkün değildir. Bu durumda teklif değerlendirme dışı bırakılır.
Soru: İhale mevzuatına göre banka referans mektubunun aslı hangi hallerde geçerli kabul edilir?
Cevap: Banka referans mektubunun geçerli olabilmesi için aslı ya noter onaylı örneği ya da idare tarafından aslı görülmüştür şerhi düşülen sureti şeklinde sunulması gerekmektedir. Bunlar dışındaki onaylamalar ihale mevzuatı açısından geçerli sayılmaz.
Soru: Başvuru sahibinin itirazı neden reddedilmiştir?
Cevap: Başvuru sahibinin sunduğu banka referans mektubunun aslı sunulmamış, sunulan fotokopinin üzerine bankaca verilen kaşenin ihale mevzuatında geçerliliği bulunmamıştır. Ayrıca geçerli olmayan belge için bilgi tamamlama mümkün olmadığı için itiraz reddedilmiştir.
Detaylı Analiz
İhaleye katılan isteklinin banka referans mektubunun geçerliliğine ilişkin yaptığı itiraz, fotokopi olarak sunulan belgeye yönelik şekli eksikliklerin değerlendirme dışı bırakma sonucunu doğurup doğurmayacağı noktasında yoğunlaşmıştır. Uyuşmazlığın temelinde, isteklinin sunduğu referans mektubunun aslının değil, bankanın bir şubesi tarafından “aslı gibidir” kaşesi ve ıslak imza ile onaylanmış bir kopyasının yer alması ve bunun ihale evrakı olarak geçerli sayılıp sayılmayacağı sorunu yer almaktadır. Başvuru sahibi, belgenin teyidinin mümkün olduğunu ve eksiklik olarak görülmesi durumunda tamamlama yoluyla giderilebileceğini belirterek teklifinin yeniden değerlendirmeye alınmasını talep etmiştir.
Bu çerçevede tartışma, aslının sunulması gereken bir belgenin yalnızca fotokopi şeklinde sunulmasıyla, söz konusu belgenin ihale makamı açısından geçerlilik taşıyıp taşımadığı üzerinde kurulmuştur. İhaleye sunulan belgeler bakımından mevzuatın belirlediği usule uygunluk, yalnız içeriğin değil, aynı zamanda doğrulama yöntemlerinin de güvenilir olmasını zorunlu kılmaktadır. Bu bağlamda, bankaca “aslı gibidir” onayı yapılan fakat noter ya da idarece onaylanmamış bir fotokopi, belge niteliği taşımamakta ve dolayısıyla değerlendirme dışı bırakma kararına esas teşkil etmektedir.
Uyuşmazlıkta esasen şekle ilişkin bir unsurun etkisi değerlendirilmiş, belgenin sunuluş biçimi üzerinden yapılan inceleme sonucunda isteklinin sunduğu fotokopinin usule uygun bir belge sayılamayacağı vurgulanmıştır. Bu noktada, bankanın kendi şubesince yapılan “aslı gibidir” kaşesinin belge niteliği açısından yeterli olmadığı ve bu tür onayın sadece noter veya idarenin yetki alanına girdiği açıkça belirtilmiştir. Kurul, şekil şartlarının taşıdığı belirleyici rolü göz önünde bulundurarak, bankaca yapılan onayın geçersizliği nedeniyle söz konusu belgenin yalnızca kopya niteliğinde olduğunu değerlendirmiştir.
İddianın merkezindeki teklifin değerlendirme dışı bırakılması kararının bir diğer yönü de bilgi eksikliği kapsamında tamamlama iddiasına ilişkindir. Başvuru sahibi, bankaca verilmiş referans mektubunun teyidine açık olduğunu ifade etmiş olsa da, Kurul, bu tür eksikliklerin bilgi tamamlatma kapsamında giderilemeyeceğini belirtmiştir. Zira, başvuruda sunulan belge geçerli sayılamadığı için, eksiklik değil belgenin yokluğu niteliği taşımakta ve bu durum bilgi tamamlama sürecinin dışında kalmaktadır.
Sonuç olarak, Kurul, ihale sürecinde belge sunumuna ilişkin şekil kurallarına aykırılığın teklifin değerlendirme dışı bırakılması açısından yeterli olduğunu ortaya koymuştur. Başvuru sahibinin sunduğu banka referans mektubunun geçerli nitelik taşımaması, idarenin bu belgeye dayanarak hareket etmesini olanaksız kılmış ve mevzuata uygunluk ilkesi doğrultusunda başvurunun reddine karar verilmiştir. Bu yorum, belge geçerliliği konusunda ihale sürecindeki şekilsel özenin altını çizer biçimde şekillenmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.