KÜNYE
- Toplantı No: 2021/034
- Gündem No: 37
- Karar Tarihi: 18.08.2021
- Karar No: 2021/UY.II-1559
- Başvuru Sahibi: Simge Isı Sistemleri İnş. Taah. Müteahhitlik Müh. Turizm Tic. ve San. Ltd. Şti. - Enteknik Mühendislik İnşaat İmalat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Sağlık Yatırımları Genel Müdürlüğü
- İKN: 2021/214735
- İhale Adı: Ankara Çamlıdere 10 Yataklı Entegre İlçe Hastanesi Yapım İşi
Özet
Banka referans mektubundaki düşük tutar beyanı nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması mevzuata uygundur
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, banka referans mektubundaki tutarın sehven düşük beyan edildiğini, idarenin tereddüt oluşturacak bu hususu açıklığa kavuşturmadan teklifini değerlendirme dışı bırakmasının hukuka aykırı olduğunu ileri sürmüştür.
Kurul Değerlendirmesi
İhale dokümanına göre, ekonomik ve mali yeterlik kriteri olarak teklif bedelinin %10’u tutarında banka referans mektubu sunulması zorunludur. Başvuru sahibinin beyan ettiği banka referans mektubu tutarı 20.167,46 TL olup, bu tutar 14.888.800,00 TL teklif bedelinin %10’u olan 1.488.800,00 TL’nin çok altındadır. EKAP üzerinden başvuru sahibine ait banka referans mektubu bulunmamaktadır. İhale mevzuatı ve şartnameler uyarınca, yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgiler esas alınarak değerlendirme yapılır ve yeterlik kriterini sağlamayan teklifler değerlendirme dışı bırakılır. Başvuru sahibinin beyanında tereddüt yaratacak bir durum olmadığı için bilgi eksikliği kapsamında da değerlendirilmemiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Banka referans mektubundaki tutar, yeterlik kriteri olan belirli bir oranın altında ise idare neden bilgi eksikliği kapsamında açıklama istemeyebilir?
Cevap: Yeterlik kriterinde öngörülen tutar ile başvuru sahibinin beyan ettiği banka referans mektubu tutarı arasında açılan fark çok büyük ise, bu durum tereddüt yaratmayabilir ve idare, bu nedenle bilgi eksikliği talep etmeyebilir. Böylece, beyan edilen bilgi esas alınarak yeterlik kriteri sağlanmamışsa teklif değerlendirme dışı bırakılır.
Soru: İhale sürecinde yeterlik başvuru formundaki beyanların doğruluğu hangi aşamada ve nasıl kontrol edilir?
Cevap: İhale mevzuatına göre, yeterlik başvurusunda beyan edilen bilgiler esas alınarak değerlendirme yapılır. Ancak, idarenin EKAP veya diğer kayıt sistemlerinde bu beyanların doğruluğunu kontrol etme yükümlülüğü bulunur. Beyan edilen bilgiyle uyumsuzluk varsa, bu durum teklifin elenmesine neden olabilir.
Soru: Ekonomik ve mali yeterlik kriterini belirleyen oran şartnamede açıkça belirtilmişse, başvuru sahibinin bu oranın altında beyanı teklifin değerlendirilmesine engel midir?
Cevap: Evet, yeterlik kriteri olarak konulan oran şartnamede açıkça yer alıyorsa, başvuru sahibinin bu oranın altında beyanı yeterlik şartlarını sağlamaz ve teklif değerlendirme dışı bırakılır. İdare bu beyanı esas alır, ek açıklama istemesi zorunlu değildir.
Soru: Başvuru sahibinin banka referans mektubundaki tutarın sehven düşük beyanda bulunması idareye teklifin değerlendirilmesinde nasıl bir etkide bulunur?
Cevap: Sehven düşük beyan edilmesi, eğer tutar yeterlik kriterinin çok altında ise, tereddüt doğurmadan teklifin değerlendirme dışı kalmasına yol açar. Bu durumda idare, bilgi eksikliği talebiyle işlem tesis etmek zorunda kalmaz.
Soru: Yeterlik değerlendirmesinde, EKAP üzerinden alınan bilgilerin olmaması durumunda idare hangi belgeyi esas alır ve bu durum teklifin elenmesine yol açabilir mi?
Cevap: EKAP’ta yeterlik bilgisine rastlanmaması halinde idare, sadece başvuru sahibinin yeterlik bilgileri tablosunda beyan ettiği belge ve tutarı dikkate alır. Beyan edilen tutar yeterlik kriterini sağlamıyorsa teklif değerlendirme dışı bırakılır; bu durum mevzuata uygundur.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin banka referans mektubundaki sehven düşük tutar beyanı, teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasında tereddüt yaratır mı ve bu nedenle bilgi eksikliği kapsamında işlem tesis edilebilir mi?
Cevap: Hayır, başvuru sahibinin banka referans mektubundaki tutar, şartnamede istenen tutarın çok altında olduğundan tereddüt yaratmamış ve bu durum bilgi eksikliği kapsamında değerlendirilmemiştir. Bu nedenle, idarenin teklifin yeterlik kriterini sağlamadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakması mevzuata uygundur.
Soru: İhale dokümanında belirlenen ekonomik ve mali yeterlik kriteri ile başvuru sahibinin beyan ettiği banka referans mektubu tutarı arasında fark olması halinde hangi beyan esas alınır?
Cevap: İhale mevzuatı ve şartnameler gereği, yeterlik bilgileri tablosunda başvuru sahibinin beyan ettiği tutar esas alınır ve bu beyan, şartlarda istenen kriteri sağlamıyorsa teklif değerlendirme dışı bırakılır.
Soru: EKAP üzerinden başvuru sahibine ait geçerli bir banka referans mektubu bulunmaması değerlendirme açısından nasıl sonuç doğurur?
Cevap: EKAP’ta başvuru sahibine ait banka referans mektubu bulunmadığından idare, yeterlik değerlendirmesinde sadece teklif sahibinin sunduğu beyanı dikkate almıştır. Bu durumda, beyan edilen tutarın düşük olması nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması hukuka uygun bulunmuştur.
Soru: Başvuru sahibinin banka referans mektubundaki düşük tutar beyanının sehven yapılması, idarenin tek başına bu durumda teklif değerlendirmesine devam etmesini veya eksik bilgi isteyerek tamamlatmasını gerektirir mi?
Cevap: Hayır, sehven yapılmış olsa dahi beyan edilen tutarın şartlarda aranan yeterlik kriterinin çok altında olması, idarenin bilgi eksikliği kapsamında işlem tesis etmesini gerektirmemiştir. Bu nedenle teklifin değerlendirme dışı bırakılması yerinde ve mevzuata uygundur.
Detaylı Analiz
Başvuruya konu uyuşmazlık, yapım işi ihalesine katılan bir isteklinin, ekonomik ve mali yeterlik kriteri kapsamında sunması gereken banka referans mektubuna ilişkin beyanında ciddi derecede düşük bir tutar yer alması nedeniyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasıyla ilgilidir. Başvuru sahibi, söz konusu tutarın sehven yanlış girildiğini ileri sürerek idarenin açıklama talep etmeden doğrudan bu bilgiye dayanarak değerlendirme dışı bırakma işlemini hukuka aykırı bulmuştur. Ancak mesele, idarenin bu beyanı yeterlik kriteri açısından tereddüte yer bırakmayacak biçimde açık bir yetersizlik olarak görüp yorumlaması temelinde şekillenmiştir.
İhale sürecinde esas alınan kriter, teklif bedelinin %10’u oranında bir banka referans mektubu sunulması zorunluluğudur. Bu kapsamda, başvuru sahibinin yeterlik bilgileri tablosuna beyan ettiği miktarın ihale dokümanında belirlenmiş bu oranla karşılaştırılması neticesinde aritmetik olarak ciddi bir fark bulunduğu, beyan edilen tutarın zorunlu tutarın çok altında kaldığı tespit edilmiştir. Ayrıca beyana konu banka referans mektubu EKAP üzerinden de teyit edilememiştir. Dolayısıyla, ihale değerlendirmesinde ilgili belgeye ulaşılmadığı gibi, beyan edilen tutarın da doğrudan yeterli olmadığı anlaşıldığında, durumun ‘eksik bilgi’ kapsamında değerlendirilmesinin mümkün olup olmadığı tartışma konusu olmuştur.
Bu noktada, yeterlik kriteri ile beyan edilen tutar arasındaki farkın boyutu belirleyici olmuştur. Kurul değerlendirmesinde, beyan edilen miktar ile şartnamede istenen minimum tutar arasında açık ve ciddi bir uyumsuzluk bulunduğu, bu nedenle ortada tereddüt doğuracak bir durumun söz konusu olmadığı vurgulanmıştır. Dolayısıyla, bilgi eksikliği hükümlerine başvurularak açıklama istenmesini gerektiren bir belirsizlikten bahsedilememiş, aksine beyanın kendi içinde yeterlik kriterinin sağlanmadığını ortaya koyduğu sonucuna varılmıştır. Bu yaklaşım, esaslı unsurun tanımı kapsamında değerlendirilmiş; teknik olarak var olması gereken bir yeterlik şartının sağlanmaması, teklifin temel uygunluk koşulunu ortadan kaldıran bir durum olarak nitelendirilmiştir.
İhale ortak girişim olarak sunulmuş olsa da, pilot ortağın ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin sunması gereken referans belgesinin yeterli olmaması bütün teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına yol açmıştır. Bu bağlamda, pilot ortağın iş deneyimi ya da mali yeterliği, ortaklık yapısındaki ağırlığı nedeniyle teklifi doğrudan etkileyen bir unsur olduğundan, onun eksikliği ortak girişimin tamamı açısından teklifin geçersizliği sonucunu doğurmuştur. Değerlendirme, sadece bireysel sunum değil, aynı zamanda temsili kabiliyetin mali yeterlik çerçevesinde ifadesini de içermiştir.
Sonuç olarak, Kamu İhale Kurulu, başvuru sahibinin sehven yapıldığını iddia ettiği beyanın yeterlik kriterini açıkça karşılamadığını ve idarenin bu durumda bilgi eksikliği kapsamında işlem tesis etmeden doğrudan değerlendirme dışı bırakmasının hukuka uygun olduğunu ifade etmiştir. Bu çerçevede, hem ihale dokümanının bağlayıcılığı hem de beyan esaslılık prensibine uygunluk gözetilerek başvurunun reddine karar verilmiştir. Böylece, yeterlik kriterlerine ilişkin açıklığın ve beyan edilen bilgiler üzerinden yapılan değerlendirmenin belirleyiciliği bir kez daha vurgulanmıştır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.