KÜNYE
- Toplantı No: 2019/012
- Gündem No: 43
- Karar Tarihi: 06.03.2019
- Karar No: 2019/UY.I-355
- Başvuru Sahibi: Unitek İnş. San. ve Tic. A.Ş.- YDA İnş. San ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı - Unitek İnş. San. ve Tic. A.Ş. - Unitek İnş. San. ve Tic. A.Ş.- Nesma Yapı Makine İnş. A.Ş. İş Ortaklığı Konsorsiyumu
- İhaleyi Yapan İdare: T.C. Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü(Tcdd) Satın Alma ve Stok Kontrol Dairesi Başkanlığı
- İKN: 2017/332885
- İhale Adı: Sincan (Osb)-Yenikent-Kazan Soda Demiryolu Altyapı, Üstyapı, Elektrifikasyon, Sinyalizasyon ve Telekomünikasyon Yapım İhalesi
Özet
Balast numune teslim tutanağı ve taş tahlil makbuzlarının sunulmaması, TCDD’ye ait ocaktan balast temini varsayımıyla ihale dokümanına aykırılık oluşturmaz.
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, Teknik Şartname gereği balast numune teslim tutanakları ve taş tahlil ücret makbuzlarının teklif kapsamında sunulması gerektiğini, bu belgeleri sunmayan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğini iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, Teknik Şartname’nin ilgili maddelerine göre balast numune teslim tutanağı ve taş tahlil ücret makbuzlarının, yalnızca ruhsatı TCDD’ye ait olmayan ocaklardan balast temin edilmesi halinde sunulması gerektiğini tespit etmiştir. Diğer isteklilerce bu belgelerin sunulmaması, TCDD’ye ait balast ocağından temin yapılacağı varsayımıyla değerlendirilmiş ve bu durumun ihale dokümanına aykırılık teşkil etmediği sonucuna ulaşılmıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru: İhale dokümanında açıkça belirtilmeyen belgelerin teklif kapsamında sunulmaması, her zaman tekliflerin değerlendirme dışı bırakılmasına sebep olur mu?
Cevap: Hayır, ihale dokümanında açık ve net şekilde istenmeyen, sadece belirli koşullara bağlı olarak gerekli görülen belgelerin sunulmaması, doğrudan teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına neden olmaz. Değerlendirmede, teknik şartname hükümleri ve belgelerin hangi durumlarda zorunlu olduğu dikkate alınır.
Soru: İdare tarafından temin edileceği varsayılan kaynaklarla ilgili olarak, isteklilerden kaynakları ispatlayan belgelerin sunulması istenebilir mi?
Cevap: İhale dokümanında teminin belirli bir kaynaktan yapılacağı varsayılmışsa ve bu kaynak idarenin kendi malı ise, isteklilerden bu kaynağı ayrıca belgelemeleri genellikle beklenmez. Ancak ruhsat veya kaynak farklı ise, belge sunumu zorunlu olabileceğinden şartname dikkatle incelenmelidir.
Soru: Yaklaşık maliyetin güncellenmemesi veya Yüksek Fen Kurulu kararlarının ihale sürecine tam olarak yansıtılmaması ihale işleminin iptaline neden olur mu?
Cevap: Yaklaşık maliyetin güncellenmemesi veya ilgili teknik kurul kararlarının ihale dokümanına tam yansıtılmaması, her zaman mevzuata aykırılık veya iptal sebebi sayılmaz. Bu tür durumlar detaylı değerlendirmede, işin yapılabilirliği ve ihale usulü eksenli kriterler göz önünde bulundurularak karar verilir.
Soru: İhale sürecinde sınır değerin üzerindeki tekliflerin ekonomik açıdan uygulanabilirliği hangi aşamada denetlenir?
Cevap: Sınır değer üzerinde teklif verilmesi halinde tekliflerin işin yapılabilirliğine ilişkin denetimi genellikle ihale aşamasında değil, sözleşme aşamasında ve işin uygulama sürecinde yapılır. Bu nedenle, yüksek teklif tutarları doğrudan tekliflerin elenmesine sebep olmayabilir.
Soru: İhalelerde belge sunma zorunluluğu ile ilgili tereddüt yaşandığında, ihale makamının ve isteklilerin hangi kriterleri esas alması daha sağlıklıdır?
Cevap: İhale makamı ve istekliler, belge sunma zorunluluğu konusunda tereddüt yaşadıklarında öncelikle ihale dokümanındaki somut ifade ve özellikle teknik şartname hükümlerine bakmalıdır. Belgenin hangi koşullarda ve kimden istendiği açıkça belirtilmemişse, bu durum belirsizlik oluşturur ve belge eksikliğine dayalı elenme veya red iddialarında ihtiyatlı olmak gerekir. Yazılı hüküm yoksa belge talebi artırılamaz veya yorumlanamaz.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Teklif kapsamında balast numune teslim tutanakları ve taş tahlil ücret makbuzlarının sunulmaması ihale dokümanına aykırı sayılır mı?
Cevap: Hayır, sunulmaması ihale dokümanına aykırı sayılmaz. Çünkü bu belgelerin sunulması yalnızca ruhsatı TCDD’ye ait olmayan ocaklardan temin yapılması halinde zorunludur. TCDD’ye ait ocaktan balast temini varsayımıyla sunulmaması mevzuata aykırılık oluşturmaz.
Soru: Teknik Şartname hükümleri gereği balast numune teslim tutanakları ve taş tahlil ücret makbuzları hangi durumda teklif kapsamında sunulmalıdır?
Cevap: Sadece ruhsatı TCDD’ye ait olmayan ocaklardan balast temin edilmesi halinde sunulmalıdır. TCDD ocaklarından temin edilecek malzeme için bu belgeler teklif kapsamında istenmez.
Soru: İhale aşamasında sunulmayan balast numune teslim tutanakları ve taş tahlil makbuzları nedeniyle tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması gerekir mi?
Cevap: Hayır, gerekmez. Eğer temin edilen ocak TCDD’ye ait ise bu belgelerin sunulmaması tekliflerin değerlendirme dışında bırakılması sonucunu doğurmaz.
Soru: Başvuru sahibinin balast numune teslim tutanakları ve taş tahlil makbuzlarının sunulmaması nedeniyle yaptığı itirazen şikâyet yerinde bulunmuş mudur?
Cevap: Hayır, Kurul bu iddiayı reddetmiş ve itirazen şikâyet başvurusunu reddetmiştir. Belgelerin sunulma zorunluluğunun şartname koşullarına bağlı olduğu tespit edilmiştir.
Detaylı Analiz
Uyuşmazlık, bir yapım işine ilişkin ihalede isteklilerin teklifleriyle birlikte balast numune teslim tutanakları ve taş tahlil ücret makbuzlarını sunup sunmaması gerektiği noktasında odaklanmaktadır. Başvuru sahibi, Teknik Şartname hükümlerine atıfla bu belgelerin sunulmasının zorunlu olduğunu ileri sürerken, bunları sunmayan isteklilerin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğini savunmuştur. Bu talebe karşılık, karar merciince yapılan değerlendirme, bahse konu belgelerin hangi şartlarda sunulması gerektiği üzerinden şekillenmiştir.
İhalede söz konusu edilen balast malzemesinin temin edileceği kaynak, Teknik Şartname bakımından belirleyici bir unsur olarak ortaya çıkmıştır. İmalatın kaynağı olan ocakların ruhsat durumuna göre belge sunumu yükümlülüğü değişmektedir. Şartname hükümleri incelendiğinde, yalnızca ruhsatı kamu idaresine ait olmayan, yani özel işletme niteliğindeki ocaklardan temin yapılması halinde, numune teslim tutanağı ve tahlil makbuzlarının teklif dosyasında yer almasının arandığı anlaşılmaktadır. Diğer bir ifadeyle, malzemenin idareye ait ocaklardan sağlanacağı varsayımı altında bu belgelere ihtiyaç duyulmamaktadır.
Bu çerçevede değerlendirildiğinde, belgelerin sunulup sunulmadığı teknik olarak “esası etkileyen” bir unsur olma potansiyeline sahip görünmekle birlikte, kamu idaresine ait kaynaklardan yapılacak teminlerde belge sunma yükümlülüğü doğmadığı sürece bu eksiklik, belgeyi sunmayan istekliler aleyhine bir ihale dışı bırakma gerekçesi yaratmamaktadır. Kurul da tam bu noktada, belgenin esası etkileyen bir unsur olup olmadığını ihale dokümanındaki açıklığa göre değerlendirmiş ve ihale konusu işin ifası bakımından belge sunulmamasının doğrudan bir eksiklik oluşturmadığı sonucuna ulaşmıştır.
Pilot ortağın iş deneyimine veya başka değerlendirme ölçütlerine ilişkin özel bir farklılık ya da aykırılığa rastlanmadığından, bu husus kapsam dışında kalmıştır. İtiraz başvurusu, yalnızca belge sunma yükümlülüğü üzerine odaklandığından, teklif sahiplerinin yeterlik bileşenleri ya da ortaklık yapıları özelinde bir tartışma yürütülmemiştir. Bu durum, değerlendirmeyi teknik şartname sınırlarında tutan ve daha ziyade belge – koşul ilişkisinin netliğine odaklanan bir yaklaşımı beraberinde getirmiştir.
Sonuç olarak, Kamu İhale Kurulu, kuru biçimde belge eksikliği tespitiyle yetinmeyip, bu belgelere dayanak teşkil eden koşulların oluşup oluşmadığını esas alarak değerlendirme yapmıştır. Belgelerin yalnızca belirli bir durumda –yani özel ruhsatlı ocaklardan temin halinde– teslim yükümlülüğünün doğduğu, bu şartın gerçekleşmemesi halinde ise belge sunulmamasının herhangi bir doküman ihlali teşkil etmeyeceği sonucuna varılmıştır. Bu yaklaşım, mevzuatın yorumlanmasında bağlamın ve ihale dokümanı hükümlerinin esas alınması gerektiğini bir kez daha ortaya koymuştur.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.