KÜNYE
- Toplantı No: 2022/059
- Gündem No: 125
- Karar Tarihi: 21.12.2022
- Karar No: 2022/UY.I-1663
- Başvuru Sahibi: Demgün İnş. Harf. Mad. Tar. Nak. Petr. Taah. San. ve Tic. A.Ş.
- İhaleyi Yapan İdare: Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı Fen İşleri Dairesi Başkanlığı
- İKN: 2022/416808
- İhale Adı: Ankara Mücavir Sınırları İçerisinde İdare Malı Bitüm ve Astar İle Granüler Temel (GT) ve Çift Kat Tip 2 Astarlı Bitümlü Sathi Kaplama (TipB TipD) Yapım İşi
Özet
Aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan isteklilerin ciro tutarlarının teklif bedeline göre yeterli olduğu tespitiyle itirazen şikâyet reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan isteklilerin ciro tutarlarının teklif bedeline göre sağlaması gereken tutarı karşılamadığını iddia ederek itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuştur.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, ihalenin e-teklif usulüyle yapıldığını, yeterlik bilgileri tablolarının EKAP üzerinden teyit edildiğini ve beyan edilen ciro tutarlarının EKAP kayıtlarıyla uyumlu olduğunu tespit etmiştir. İsteklilerin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait toplam ciro tutarlarının, teklif bedelinin %25’inden az olmadığı belirlenmiştir. İş ortaklığında ise her ortağın iş ortaklığındaki hissesi oranında iş hacmi kriterini sağladığı, bu tutarların güncellenmiş ortalamalarının da yeterlilik şartlarını karşıladığı saptanmıştır.
İdare Görüşü
İdare, aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan isteklilerin ciro tutarlarının yeterli olduğunu belirterek şikâyeti reddetmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında iş hacmi veya ciro tutarının değerlendirildiği sınırlar nelerdir?
Cevap: Aşırı düşük teklif açıklamasının değerlendirilmesinde, isteklilerin ihale konusu işin büyüklüğünü karşılayabileceğine ilişkin finansal göstergelerden biri olan ciro tutarı veya iş hacmi dikkate alınır. Genel uygulamada, teklif bedelinin yaklaşık %25’i seviyesinde veya üzerinde bir ciro tutarının, ihale konusu işin yeterliliği açısından ön koşul oluşturduğu kabul edilir. Ancak bu oran, ihaleye ve sektör normlarına göre farklılaşabilir. Bu nedenle, her durumda teklif bedeli ve ciro tutarının somut oransal ilişkisi ile EKAP ve benzeri teyit mekanizmalarına dayanarak tespit yapılması gerekir.
Soru: İş ortaklıklarında aşırı düşük tekliflere ilişkin ciro değerlendirmesi nasıl yapılmalıdır?
Cevap: İş ortaklığı halinde, her ortağın beyan edilen ciro tutarı, iş ortaklığındaki hissesi oranında değerlendirilir. Ortakların ciro tutarlarının ayrı ayrı ve güncellenmiş ortalamalarının birlikte, iş hacmi kriterlerini karşıladığı somut olarak tespit edilmelidir. Bu şekilde, ortaklığın toplam ciro yeterliliği teklif bedeline göre dengelenir. Yalnızca toplam ciroya bakmak yerine, ortağın iş ortaklığındaki payına göre ayrıntılı inceleme yapılması uygulamada tereddüte yol açmaktadır.
Soru: EKAP üzerinden teyit edilen ciro tutarlarının aşırı düşük teklif incelemesindeki hukuki geçerliliği nedir?
Cevap: Elektronik Kamu Alımları Platformu (EKAP) üzerinden yapılan ciro tutarı teyidi, isteklilerin beyanlarının doğruluğunu objektif olarak kontrol etmeye olanak sağlar. Bu kayıtlar, idarelerin ve itirazen şikâyet mercilerinin aşırı düşük teklif incelemesinde somut veri olarak kullanılır. EKAP teyidi, idarenin ciro bilgilerini bağımsız ve resmi kayıtlara dayandırmasını sağlar ancak tek başına mutlak delil sayılmayabilir; somut olay koşulları ve mevzuat hükümleri de dikkate alınmalıdır.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında ciro tutarının teklif bedelinin altında olması teklifin reddi için kesin sebeptir?
Cevap: Ciro tutarının teklif bedelinin belirli bir oranının altında olması, aşırı düşük teklif olarak değerlendirilebilmekle birlikte, tek başına teklifin reddi veya elenmesi için yeterli olmayabilir. İdare ve kurullar, teklifin makul olup olmadığını değerlendirirken iş hacminin yanı sıra sunulan diğer açıklamalar, mali tablolar, tecrübe ve benzer yeterlilik belgelerini de dikkate alır. Dolayısıyla ciro tutarının teklif bedeliyle orantılı olması genellikle öncelikli fakat mutlak olmayan bir kıstastır.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında ciro tutarlarının güncellenmesi ve ortalaması nasıl dikkate alınır?
Cevap: Ciro tutarlarının sadece geçmiş yıl bilgileri değil, güncellenmiş ortalamalar şeklinde değerlendirilmesi uygulanmakta olan ihalelerde sıkça karşılaşılan bir yaklaşımdır. Bu güncelleme, isteklinin mali kapasitesinin devamlılığını ve güncel durumunu ortaya koymaya yöneliktir. Ortalamalar, özellikle iş ortaklıklarında her ortak için ayrı ayrı hesaplanarak, iş hacmi kriterlerinin zaman içinde değişimini yansıtır ve aşırı düşük teklif açıklamalarında güvenilir bir temel oluşturur. Ancak, güncellemenin hangi usulle ve hangi tarihler arasını kapsadığı somut olarak belirlenmelidir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan isteklilerin ciro tutarlarının teklif bedeline göre ne şekilde değerlendirilip yeterli olduğu tespit edilmiştir?
Cevap: İsteklilerin iş hacmi bilgileri EKAP üzerinden teyit edilerek, ihalenin yapıldığı yıldan bir önceki yıla ait toplam ciro tutarlarının teklif bedelinin en az %25’i oranında olduğu belirlenmiştir. Bu oran sağlanmış ve beyan edilen tutarların EKAP kayıtlarıyla uyumlu olması nedeniyle yeterli kabul edilmiştir.
Soru: İş ortaklığı halinde ciro tutarının yeterliliği hangi esaslara göre değerlendirilmiştir?
Cevap: Her iş ortağı, iş ortaklığındaki hissesi oranında ciro tutarı kriterini sağlamıştır. Ortakların beyan ettikleri ciroların güncellenmiş ortalamaları da yeterlilik şartlarıyla uyumludur, bu nedenle iş ortaklığında da ciro tutarları yeterli bulunmuştur.
Soru: Başvuru sahibinin itirazen şikayetinde ciro tutarlarının yeterli olmadığı iddiası neden reddedilmiştir?
Cevap: Kurul, EKAP kayıtları ve ihalenin e-teklif usulüyle yapılmış olması nedeniyle iş hacmi bilgilerinin doğruluğunu teyit etmiştir. Ciro tutarlarının teklif bedelinin %25’inden az olmadığı ve iş ortaklığında ise hisse oranlarında sağlandığı tespit edildikten sonra, başvuru sahibinin iddiasının dayanaksız olduğu gerekçesiyle şikayet reddedilmiştir.
Soru: İhale sürecinde EKAP kayıtlarının kullanılması aşırı düşük teklif açıklamasının değerlendirilmesinde nasıl etkili olmuştur?
Cevap: EKAP kayıtları, isteklilerin beyan ettikleri ciro tutarlarının doğruluğunu teyit etmek için kullanılmıştır. Bu teyit işlemi sayesinde açıklamaların uygunluğunu objektif bilgiye dayandırmak mümkün olmuş ve itirazen şikayet başvurusunun reddine yakınlaştırıcı önemli bir dayanak oluşturmuştur.
Detaylı Analiz
İncelemeye konu olayda, ihale sürecinde yaşanan temel uyuşmazlık noktası, aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunan isteklilerin beyan ettikleri ciro tutarlarının, teklif bedeline göre yeterlilik şartını sağlayıp sağlamadığına ilişkindir. Başvuru sahibi tarafından, bu ciro tutarlarının teklif edilen bedelin altında kalarak yeterlik kriterini karşılamadığı ileri sürülmüş ve bu gerekçeyle itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuru üzerine, idare ciro tutarlarının yeterli olduğunu değerlendirerek şikâyeti reddetmiş, süreç Kamu İhale Kurulu’nun incelemesine taşınmıştır.
İsteklilerin sunmuş oldukları ciro tutarları bakımından yapılan teknik değerlendirme, EKAP üzerinden sağlanan veriler temel alınarak gerçekleştirilmiştir. Bu kapsamda her bir isteklinin, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait toplam ciro tutarları kontrol edilmiş ve bunların, teklif bedelinin %25’inden az olmadığı doğrulanmıştır. Ciro tutarlarının teklif bedeline oranla yeterli düzeyde bulunması ve beyan edilen miktarların EKAP kayıtlarıyla örtüşmesi, açıklamaların uygun bulunduğunu göstermiştir. Bu aşamada, yalnızca beyana değil, sistemsel teyit mekanizmasına dayanılarak yapılan değerlendirme kararın şekillenmesinde belirleyici olmuştur.
Uyuşmazlıkta öne çıkan esaslı unsur, açıklanan ciro tutarlarının teklif bedeliyle kurduğu oransal ilişkidir. Aşırı düşük teklif değerlendirme sürecinde, isteklilerin mali yeterliliklerine dair bu tür göstergeler, teklifin gerçekçi olup olmadığına yönelik önemli bir ölçüt olarak kabul görmektedir. Bu bağlamda Kurul, iddiaların sadece nicel farklara dayanmadığını, aynı zamanda bu farkların ihale bütünlüğünü etkileyip etkilemediğini de değerlendirmeye katmıştır. Başvuru sahibinin ileri sürdüğü ciro yetersizliği argümanı bu çerçevede, esaslı bir eksiklik olarak görülmemiştir.
İş ortaklığı şeklinde teklif sunan istekli bakımından ise değerlendirme, ortaklık yapısına uygun şekilde gerçekleştirilmiştir. Ortaklardan her biri, iş ortaklığındaki hissesi oranında ciro tutarı yeterliliğini sağlamakla yükümlü tutulmuş; bu bakımdan ortakların beyan ettiği ciro tutarları güncellenmiş ortalamalarıyla birlikte ele alınmıştır. Yapılan inceleme sonucunda, hem bireysel hem de toplam düzeyde ciro tutarlarının yeterlilik şartlarını karşıladığı görülmüştür. Ortaklık yapısına özgü bu analitik yaklaşım, değerlendirmeyi yalnızca toplu seviyede değil, ortak bazında da sağlam temellere oturtmuştur.
Kamu İhale Kurulu, yukarıdaki tespitlerden hareketle, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında yapılan ciro değerlendirmesinin objektif ve mevzuata uygun şekilde gerçekleştirildiği sonucuna ulaşmıştır. EKAP üzerinden yapılan teyitler, sunulan bilgi ve belgelerin doğruluğunu kanıtlayıcı nitelikte bulunmuş; açıklamaların ciro tutarları yönünden uygun olduğu sonucuna varılmıştır. Bu nedenle, başvuru sahibinin iddiasının dayanaktan yoksun olduğu değerlendirilmiş ve itirazen şikâyet başvurusu reddedilmiştir. Kararda, yeterlik unsurlarının hem sayısal oran hem de sistemsel doğrulama yönüyle karşılandığına dikkat çekilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.