KÜNYE
- Toplantı No: 2017/019
- Gündem No: 56
- Karar Tarihi: 19.04.2017
- Karar No: 2017/UY.III-1125
- Başvuru Sahibi: ÇYÇ Yapı İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Yapsan Teknik İnşaat Turz. Taş. Gıda San. Tic. İhr. İth. Ltd. Şti. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Manisa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı
- İKN: 2016/506134
- İhale Adı: Manisa Gölmarmara 32 Derslikli Mesleki Teknik Lise ve Atölye Yapımı
Özet
Aşırı düşük teklif sorgulamasında özel iş kalemlerine ilişkin analiz formatlarının mevzuata uygun hazırlanmayışı nedeniyle işlemin iptali ve yeniden yapılması kararı
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, aşırı düşük teklif açıklamalarının yeterli görülmemesine ilişkin gerekçelerin mevzuata uygun olmadığını ileri sürmüştür.
Kurul Değerlendirmesi
İhale konusu iş anahtar teslimi götürü bedel üzerinden yapılmakta olup, yaklaşık maliyetin %80’ini oluşturan iş kalemleri için ayrıntılı analizlerin hazırlanması gerekmektedir. Özel iş kalemleri için analiz formatlarının idarece ihale dokümanında verilmesi zorunludur. Ancak idarece verilen analiz formatlarında özel iş kalemlerine ait analiz girdileri ve miktarları ayrıntılı gösterilmemiştir. Bu durum, aşırı düşük teklif sorgulamasının usulüne uygun yapılmasını engellemiştir. Ayrıca, Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddeleri uyarınca açıklama istenilmeyecek analiz girdileri ve oranları belirlenmiş olup, bu kurallara uygun hareket edilmemiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif sorgulamasında özel iş kalemlerine ilişkin analiz formatlarının hazırlanmasında nelere dikkat edilmelidir?
Cevap: Yaklaşık maliyetin önemli bir bölümünü oluşturan özel iş kalemleri için analiz formatları, maliyet unsurlarını ve miktarlarını açık ve ayrıntılı şekilde göstermelidir. Analiz formatlarında bu bilgiler eksik veya yüzeysel olduğunda, teklif sahiplerinin açıklama yapması objektif biçimde mümkün olmaz ve sorgulama usul açısından eksik sayılır.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarının değerlendirilmesinde analiz formatlarının eksik hazırlanması tekliflerin reddine veya sorgulamanın iptaline yol açabilir mi?
Cevap: Evet. Analiz formatlarının mevzuata uygun, eksiksiz ve anlaşılır hazırlanması gereklidir. Bu koşullar sağlanmadığında, yapılan açıklamalar objektif biçimde değerlendirilemeyebilir ve sorgulamanın usulüne uygun yapılmadığı sonucuna varılarak işlemin iptali veya tekrarına karar verilebilir.
Soru: Yaklaşık maliyetin önemli bir kısmını oluşturan iş kalemleri için analiz formatları neden özellikle önemlidir?
Cevap: Bu kalemler, teklif fiyatını en çok etkileyen unsurlardır. Analizlerin detaylı ve açık olmaması halinde, aşırı düşük tekliflerde bu kalemlerle ilgili açıklamalar yeterince değerlendirilemez. Dolayısıyla, bu iş kalemlerine ilişkin girdilerin ve miktarların net biçimde gösterilmesi zorunludur.
Soru: Kamu İhale Genel Tebliği’nde belirtilen “açıklama istenilmeyecek analiz girdileri”ne uyulmaması ne gibi sonuçlara yol açabilir?
Cevap: Tebliğde belirtilmeyen veya açıklama istenmemesi gereken analiz girdileri üzerinden sorgulama yapılması, usul ihlali sayılır. Bu durum, sorgulamanın iptaline, işlemin yeniden yapılmasına veya itiraz işlemine yol açabilir çünkü haklı ve mevzuata uygun gerekçe oluşturmaz.
Soru: Aşırı düşük teklif sorgulamasında analiz formatlarının eksik veya hatalı hazırlanması halinde idarenin nasıl bir yol izlemesi gerekir?
Cevap: İdare, analiz formatlarını mevzuata uygun hâle getirip, özel iş kalemlerine ait maliyet girdileri ve miktarlarını ayrıntılı biçimde gösterdikten sonra bunları teklif sahiplerine sunmalıdır. Bu şekilde yapılan tekrarda, aşırı düşük teklif açıklamaları yeniden istenmeli ve usulüne uygun olarak değerlendirilmelidir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale komisyonunun aşırı düşük teklif sorgulamasında özel iş kalemlerine ilişkin analiz formatlarını nasıl hazırlaması gerektiği, mevcut vakada neden eksik bulunmuştur?
Cevap: İhale komisyonu, aşırı düşük teklif sorgulamasında yaklaşık maliyetin önemli bir bölümünü oluşturan özel iş kalemleri için analiz girdileri ve miktarlarını ayrıntılı olarak belirten mevzuata uygun analiz formatları hazırlamak zorundadır. Mevcut vakada, bu formatlarda özel iş kalemlerine ilişkin girdiler ve miktarlar yeterince gösterilmediğinden, analiz formatları eksik sayılmıştır.
Soru: Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarının yeterli görülmemesinin dayanağı olan usulsüzlük ne şekilde tespit edilmiştir?
Cevap: Usulsüzlük, ihale komisyonunun aşırı düşük teklif sorgulamasına esas teşkil eden özel iş kalemlerine ilişkin analiz formatlarını mevzuatın öngördüğü şekilde ayrıntılı hazırlamaması nedeniyle ortaya çıkmıştır. Bu eksiklik, aşırı düşük teklif açıklamalarının gerekli ölçüde değerlendirilmesini engellemiş ve açıklamaların yeterli görülmemesine dayanak oluşturmuştur.
Soru: İhale işlemlerinin mevzuata uygun olarak tekrarlanmasına karar verilmesinin nedeni nedir?
Cevap: İhalede, özel iş kalemlerine ait analiz girdileri ve miktarlarının mevzuata uygun şekilde gösterilmediği analiz formatlarının kullanılması nedeniyle aşırı düşük teklif sorgulaması usulüne uygun yapılmamıştır. Bu nedenle, analiz formatlarının mevzuata uygun şekilde hazırlanarak teklif sahiplerine gönderilmesi ve açıklamaların yeniden alınması suretiyle sürecin mevzuata uygun şekilde tekrarlanmasına karar verilmiştir.
Soru: Kamu İhale Genel Tebliği hükümlerine göre, aşırı düşük teklif sorgulamasında hangi hususlara dikkat edilmediği tespit edilmiştir?
Cevap: İlgili Tebliğ’de aşırı düşük teklif sorgulamasında hangi analiz girdilerinin ve oranlarının açıklanmayacağı açıkça belirlenmiştir. Bu vakada ise idarece, Tebliğ hükümlerine uygun olmayan ve açıklama istenmemesi gereken analiz girdileri ve oranları dikkate alınmıştır; bu da sorgulamanın usulüne aykırı yapılmasına sebep olmuştur.
Detaylı Analiz
Aşırı düşük teklif sorgulamasına konu edilen uyuşmazlık, teklif açıklamalarının yeterli görülmemesi sürecinde kullanılan analiz formatlarının içeriğine ilişkindir. Şikâyetin temelinde, teklif sahibi tarafından yapılan açıklamaların yetersiz bulunduğu yönündeki değerlendirmenin dayanağını oluşturan özel iş kalemlerine ait analizlerin, idarece mevzuata uygun şekilde ayrıntılı olarak oluşturulmadığı iddiası yer almaktadır. Bu eksikliğin, teklifi açıklamakla yükümlü istekli açısından sağlıklı ve objektif bir açıklama yapılmasını engellediği ileri sürülmüştür.
Sürece dair yapılan değerlendirmede, yaklaşık maliyetin büyük bölümünü oluşturan özel iş kalemlerine yönelik analizlerin detaylı biçimde hazırlanmadığı tespit edilmiştir. İdarece verilen analiz formatlarında, bu özel iş kalemlerine ait maliyet kalemleri ve miktarların açık ve ayrıntılı biçimde gösterilmediği, bunun sonucunda da açıklamaların şekillendirilmesinde teklif sahiplerinin yeterli bilgiye erişemediği anlaşılmıştır. Dolayısıyla, açıklamaların dayanağının hangi girdiler üzerinden oluşturulacağı net olmadığından, sunulan belgelerin objektif değerlendirilmesi de zorlaşmıştır.
Vaka kapsamında ayrıca, Tebliğ’de açıklama istenilmeyeceği açıkça belirtilmiş bulunan analiz girdilerinin dikkate alındığı ve bu yolla fiyat açıklaması yapılmasının istenildiği anlaşılmaktadır. Bu durum, istekli tarafından açıklama yapma yükümlülüğünün mevzuatta öngörülmeyen bir alana kaymasına neden olmuş ve değerlendirmenin dayanağında usul sorunları doğurmuştur. Analiz formatlarının açıklanması gereken unsurları içermediği gibi, açıklama istenmeyecek unsurlara da yer verilmesi, sorgulamanın bütünlüğünü zedelemiştir.
Kurul tarafından yapılan incelemede, ihale komisyonu tarafından düzenlenen analiz formatlarının yetersizliği nedeniyle istekli açısından sağlıklı bir açıklama süreci yürütülemediği, dolayısıyla yapılan değerlendirmenin esasının da sorunlu olduğu tespit edilmiştir. Bu çerçevede, özel iş kalemlerine ilişkin analizler mevzuata uygun biçimde yeniden düzenlenmeli ve teklif sahiplerinden açıklamalar bu yöntemle tekrar alınmalıdır. Söz konusu işlemlerin tekrarı yönünde verilen karar, hem analiz formatlarının eksikliğinden doğan sonuçları hem de açıklama isteğinin dayanağındaki usulsüzlükleri ortadan kaldırmaya yöneliktir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.