KÜNYE
- Toplantı No: 2019/056
- Gündem No: 64
- Karar Tarihi: 26.12.2019
- Karar No: 2019/UY.I-1747
- Başvuru Sahibi: Mehmet Ali Ünal İnşaat Taahhüt Madencilik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları Genel Müdürlüğü 16. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2019/242882
- İhale Adı: Kangal - Çetinkaya Ayr - Divriği Devlet Yolu Km: 42+080-56+670 Arası İkmal ve Yellice Kavşağı(Km:37+550) İle Km:41+690-42+080 Arası Heyelan Islahı Yapım İşi
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygunluğu nedeniyle itirazen şikayet reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, aşırı düşük teklif sorgulamasının mevzuata aykırı yapıldığını, ihale üzerinde kalan isteklinin işçilik ücretinin asgari ücretin altında olduğunu, sunulan fiyat tekliflerinin mevzuata uygun olmadığını ve ihale üzerinde bırakılan isteklinin yeterlilik şartlarını karşılamadığını iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, ihale konusu işin yapım amacı ve teknik içeriği kapsamında aşırı düşük teklif sorgulamasının mevzuata uygun şekilde yapıldığını, ihale üzerinde bırakılan isteklinin işçilik maliyetinin 2019 yılı saatlik asgari ücretin altında olmadığını, sunulan fiyat tekliflerinin meslek mensubu onaylı ve mevzuata uygun olduğunu, analizlerde aritmetik hata bulunmadığını ve kalite-teknik değer puanlamasının idari şartnameye uygun olduğunu tespit etmiştir. Ayrıca, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif ettiği iş kalemleri için birim fiyat oranlarının idari şartnamede belirlenen minimum ve maksimum oranlar arasında olduğu ve bu nedenle kalite ve teknik değer puanlarını karşıladığı belirlenmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında işçilik maliyetinin kesin olarak asgari ücretin üzerinde olup olmadığı nasıl kanıtlanmalıdır?
Cevap: İşçilik maliyetinin asgari ücretin üzerinde olup olmadığı, teklif detaylarında yer alan işçilik birim fiyatlarının ilgili dönemin saatlik asgari ücretiyle karşılaştırılmasıyla tespit edilir. Bu karşılaştırmada, teklif edilen toplam işçilik ücretleri hesaplanarak mevcut asgari ücret değerleriyle uyumuna bakılır. Ancak işçilik maliyeti hesaplamasında işin kapsamı ve teknik gereklilikleri de dikkate alınmalıdır; sadece saatlik ücret karşılaştırması yeterli olmayabilir. Bu nedenle meslek mensubu onaylı analiz veya benzeri belge ile desteklenmesi uygulamada tereddütsüz sonuç alınmasını sağlar.
Soru: Aşırı düşük teklif sorgulamasında teklifin işin teknik içeriği ve yapım amacıyla uyumlu olduğunun nasıl değerlendirilmesi gerekir?
Cevap: Aşırı düşük teklif sorgulaması yapılırken, teklifin teknik ve kalite kriterlerine uygunluğu, işin türü ve amacına göre idari şartnamede belirlenen parametrelere uygunluğuyla kontrol edilir. İdari şartname uyarınca belirlenen minimum ve maksimum birim fiyat sınırları dikkate alınarak, tekliflerde bu sınırlar dışına çıkılmamış olması aranır. Teknik değer ve kalite puanlaması da bu sınırlar içinde ve şartnameye uygun olmalıdır. Arttırılmış maliyet veya hatalı hesaplama gibi tespitler bulunmadığında, teklifin teknik içeriğe aykırı olduğu kabul edilmez.
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin idari şartnamede belirlenen birim fiyat oranları arasında olması ne gibi sonuçlar doğurur?
Cevap: İdari şartnamede belirtilen minimum ve maksimum birim fiyat oranları sınırları içinde kalan teklif fiyatları, teknik ve kalite kriterlerine uygun kabul edilir. Bu durumda, teklifin aşırı düşük olması nedeniyle elenmesine veya değerlendirme dışı bırakılmasına dayanak oluşturacak bir durum tespit edilmez. Söz konusu oranların dışına çıkılması ise ciddi şüphe yaratabileceğinden detaylı açıklama talep edilir veya teklif elenebilir.
Soru: Bir itirazen şikayet başvurusunda daha önce eşit muamele konusu ile ilgili karara bağlanmış iddialar tekrar değerlendirilebilir mi?
Cevap: Yargı ve idari uygulamalarda, daha önce aynı konuda eşit muamele yönünden kesinleşmiş bir kararla çözüm bulunmuşsa, aynı ihale sürecinde bu husus yeniden itirazen şikayet konusu yapılamaz ve başvuruya konu edilirse görev yönünden ret kararı verilir. Tekrar inceleme talebi için yeni delil ya da farklı bir somut durumun bulunması gereklidir.
Soru: Aşırı düşük teklif sorgulamasında aritmetik hata bulunup bulunmadığının tespiti neden önemlidir ve nasıl yapılır?
Cevap: Aritmetik hata, teklifin gerçek maliyet analizini bozarak yanıltıcı sonuçlar doğurabilir. Bu nedenle aşırı düşük teklif sorgulamasında hesaplamaların doğruluğu, teklif birim fiyatlarının ve iş kalemlerinin toplanmasında hata olup olmadığı incelenir. Hesaplama doğrudan kontrol edilir, varsa hata düzeltilir ve sonuç buna göre değerlendirilir. Aritmetik hata bulunması teklifin mevzuata uygunluğunu etkileyebileceğinden dikkatle incelenmelidir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin işçilik maliyeti asgari ücretin altında olduğu iddiası bu vakada neden kabul edilmedi?
Cevap: Kurul, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinde belirtilen işçilik maliyetini 2019 yılı saatlik asgari ücretle karşılaştırmış ve teklifin altında olmadığını tespit etmiştir; bu nedenle işçilik maliyetinin asgari ücretin altında olduğu iddiası dayanıksız bulunmuştur.
Soru: Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif sorgulamasının mevzuata aykırı yapıldığına ilişkin iddiası neden reddedildi?
Cevap: Kurul, aşırı düşük teklif sorgulamasının işin teknik içeriği ve yapım amacı dikkate alınarak mevzuata uygun şekilde gerçekleştirildiğini, analizlerde aritmetik hata bulunmadığını belirlemiştir; bu nedenle iddia yerinde görülmemiştir.
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklif ettiği fiyatların yeterlilik şartlarını karşılamadığı iddiasına karşı Kurulun değerlendirmesi ne yöndedir?
Cevap: Kurul, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif ettiği iş kalemlerinde belirlenen birim fiyat oranlarının idari şartnamede yer alan minimum ve maksimum sınırlar içinde olduğunu ve dolayısıyla teklifin kalite ve teknik puanlama kriterlerini sağladığını tespit etmiştir; bu nedenle yeterlilik şartlarını karşılamadığı iddiası reddedilmiştir.
Soru: Daha önce eşit muamele ile ilgili olarak incelenip karara bağlanmış iddiaların bu itirazen şikayet kapsamında neden değerlendirilmedi?
Cevap: Kurul, daha önce eşit muamele yönünden incelenmiş ve alınan kararla kesinleşmiş olan hususlara ilişkin iddiaları, mevcut itirazen şikayet başvurusunda konusu olmadığı için görev yönünden reddetmiştir.
Detaylı Analiz
İtirazen şikâyet konusu edilen uyuşmazlık, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olup olmadığı çerçevesinde şekillenmiştir. Başvuru sahibi, yapılan sorgulamanın usule aykırı şekilde yürütüldüğünü, işçilik maliyeti açısından teklifin asgari ücretin altında kaldığını ve fiyat tekliflerinin geçerli kabul edilemeyeceğini öne sürmüştür. Ayrıca bu isteklinin ihale kapsamında öngörülen yeterlik kriterlerini karşılamadığını da iddia etmiştir. Ancak bu yöndeki şikâyet, Kurul tarafından maddi ve şekli yönlerden değerlendirilmiş ve itirazen başvurunun reddiyle sonuçlanmıştır.
İhale sürecinde esas tartışma, işçilik maliyetinin yasal sınırları karşılayıp karşılamadığı noktasında yoğunlaşmıştır. Başvuru sahibi tarafından asgari ücretin altında teklif verildiği iddiası ileri sürülmüş; ancak Kurul, sunulan verileri 2019 yılı saatlik asgari ücret seviyesiyle karşılaştırmış ve tespit edilen maliyetlerin bu sınırın altında olmadığını belirlemiştir. Ayrıca teklif kapsamında sunulan analizlerin, onaylı belgelerle desteklenmiş olduğu ve meslek mensubu imzası taşıdığı görülmüştür. Bu nedenle iddia edilen düşük işçilik maliyeti dayanıksız bulunmuş ve teklifin bu yönüyle uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
Esaslı unsur niteliği taşıyan puanlama kriterlerine ilişkin değerlendirmede, Kurulun teknik değer ve kalite puanlaması açısından yaptığı inceleme belirleyici olmuştur. İlgili isteklinin birim fiyat tekliflerinin, idari şartnamede belirtilen minimum–maksimum oranlar arasında yer aldığı, bu sayede teknik ve kalite yönünden aranan puan eşiklerini karşıladığı tespit edilmiştir. Böylece, başvuru sahibinin sunduğu itirazlar, teknik içerik ve şartname ölçütleri yönünden yeterli nitelikte gözlemlenmemiştir.
Yeterliğe ilişkin bir diğer iddia, ihale üzerinde kalan isteklinin teklifinde belirlenen fiyat oranlarının, öngörülen asgari teknik standartları taşımadığı yönünde şekillenmiştir. Ancak Kurul, fiyat seviyelerinin şartnamede tanımlanan çerçevede kaldığını ve teknik puanlama gerekliliklerinin sağlandığını ortaya koymuştur. Bu tespit, söz konusu isteklinin teklifine ilişkin yeterlik şartlarını sağladığını göstermekte ve iddianın temelini ortadan kaldırmaktadır.
Karar mercisinin genel yaklaşımı, somut veri ve belgeler üzerinden şekillenmiş; daha önce eşit muamele iddiaları kapsamında değerlendirilmiş başlıklar ise tekrar ele alınmayarak görev yönünden reddedilmiştir. Tüm değerlendirmeler ışığında Kurul, aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olduğunu, yeterlik şartlarının sağlandığını ve ihale sürecinde herhangi bir aritmetik yanlışlık bulunmadığını tespit etmiştir. Bu nedenlerle başvurunun reddine karar verilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.