KÜNYE
- Toplantı No: 2017/012
- Gündem No: 65
- Karar Tarihi: 08.03.2017
- Karar No: 2017/UY.III-779
- Başvuru Sahibi: Sürekli İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: İller Bankası Anonim Şirketi Yatırım Koordinasyon Dairesi Başkanlığı
- İKN: 2016/283183
- İhale Adı: Eşme (Uşak) İçmesuyu, Kanalizasyon ve Yağmursuyu İnşaatı Yapım İşi
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamasında işçilik girdilerinin uygun şekilde sorgulanmaması nedeniyle sorgulamanın yeniden yapılması kararı
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif dosyasındaki belgelerin mevzuata uygun olmadığını ve aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata aykırı yapıldığını iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, işin yapım amacı ve teknik içeriği kapsamında, aşırı düşük teklif sorgulamasında işçilik girdilerinin analiz toplamının %3’üne eşit veya altında olsa bile açıklama istenmesi gerektiğini, ancak idarenin bazı iş kalemlerinde işçilik girdilerini açıklama istenmeyecek girdiler arasında gösterdiğini tespit etmiştir. Ayrıca, birden fazla pozda yer alan aynı girdilerin her poz için ayrı ayrı değerlendirilmesi gerektiği halde, idarenin bu hususa uygun hareket etmediği belirlenmiştir. Bu durum, aşırı düşük teklif sorgulamasında mevzuata uygunluk açısından tereddüt yaratmıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru: İşçilik kalemleri aşırı düşük teklif açıklamasında hangi koşullarda açıklama istenecek girdiler arasında değerlendirilmelidir?
Cevap: İşçilik girdileri, işin teknik içeriği ve yapım amaçları dikkate alındığında, ihale makamı işçilik maliyetlerinin toplam analiz içindeki payı düşük olsa veya belirli bir eşik değerin (%3 gibi) altında bile olsa, açıklama istenecek girdiler arasında sayabilir. Bu yaklaşım, işçilik girdilerinin aşırı düşük teklif sorgulamasından muaf tutulması halinde mevzuat uyumsuzluğu ve sorgulama eksikliği oluşabileceğinden, tereddütleri önlemek için işçilik kalemleri genellikle açıklama istenecek grup içinde değerlendirilmelidir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında aynı girdinin birden çok poz için ayrı ayrı analiz edilmesi neden önemlidir?
Cevap: Aynı temel girdi, farklı poz ve iş kalemlerinde kullanılıyorsa, her poz için ayrı analiz edilmesi gerekir. Çünkü pozların iş kapsamı, miktarları ve şartları farklı olabilir; dolayısıyla girdinin maliyet payı poz bazında değişebilir. Bu ayrım yapılmazsa, sorgulama hatalı ve eksik olur, bu durum aşırı düşük teklif sorgulamasında sağlık ve mevzuat açısından sorun yaratır.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında iş kalemlerinin analizlerinin temel girdilere ayrıştırılması hangi aşamada önem taşır?
Cevap: İş kalemlerinin maliyet analizlerinin temel girdilere ayrıştırılması, aşırı düşük teklif açıklamasında her bir maliyet unsurunun tek tek ve doğru olarak sorgulanmasını sağlar. Böylece toplam teklifin gerçekçilik ve uygunluk kontrolü etkin olur. Tahmini veya topluca yapılan sorgulamalarda analizlerin doğruluğu tartışılır hale gelir; bu da mevzuata uygunluk açısından eksiklik yaratabilir.
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin mesleki ve teknik yeterliği için sunulan belgeler üzerinde sıkça görülen yanlış uygulamalar nelerdir ve nasıl giderilir?
Cevap: İdareler, mesleki yeterlik belgelerinin güncellik, mevzuata uygunluk ve teklif konusu işle uyumunu yeterince kontrol etmeyebiliyor. Örneğin, oda kayıt belgelerinin ihale yılına ait olmaması, ticaret sicil gazetelerinin güncel olmaması veya iş deneyim belgelerinin farklı işlere ait olması yaygın hatalardır. Bu tür değerlendirmede güncel ve kapsam olarak iş konusu ile uyumlu belgelerin doğru şekilde sisteme kaydedilmesi ve uygunluk kontrolünün sıkı yapılması gerekir.
Soru: Banka referans mektuplarının düzenlenme tarihinin aşırı düşük teklif sorgulamasında veya yeterlik değerlendirmesinde önemi nedir?
Cevap: Banka referans mektuplarının ihale ilan tarihinden önce düzenlenmiş olması, mali durumu ihale tarihi itibarıyla göstermesi açısından önemlidir. İlan tarihinden sonra düzenlenen mektuplar, teklif hazırlanması aşamasındaki mali kapasitenin sorgulanması açısından eksik veya hatalı sayılabilir. Bu nedenle, bankaların verdikleri referansların tarihleri mutlaka bildirilen ihale süreciyle uyumlu olmalıdır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında işçilik girdilerinin açıklama istenmeyecek girdiler arasında gösterilmesinin hukuki sonucu ne olmuştur?
Cevap: İşçilik girdilerinin açıklama istenmeyecek girdiler arasında gösterilmesi, aşırı düşük teklif sorgulamasının mevzuata aykırı yapılmasına yol açmış ve bu nedenle Kurul idarenin sorgulamayı mevzuata uygun olarak işçilik girdilerini açıklama istenecek girdiler arasında dikkate alarak yeniden yapmasına karar vermiştir.
Soru: Aynı işçilik girdisinin birden fazla pozda ayrı ayrı değerlendirilmemesi niçin sorun teşkil etmiştir?
Cevap: Kurul, aynı girdinin her poz için ayrı ayrı değerlendirilmemesinin mevzuata aykırı olduğunu tespit etmiş, bu uygulamanın aşırı düşük teklif sorgulamasında tereddüt yaratması sebebiyle idarenin analizleri temel girdilere ayrıştırarak yeniden inceleme yapması gerektiğine hükmetmiştir.
Soru: Başvuru sahibinin yeterlik kriterlerine ilişkin belge iddialarının sonucunda hangi tespitlere ulaşılmıştır?
Cevap: Başvuru sahibinin yeterlik ve belge iddiaları yerinde bulunmamış, ihale üzerinde bırakılan isteklinin odaya kayıt belgesi güncel, ticaret sicil gazeteleri, iş deneyim belgesi, banka referans mektupları ve bilanço kayıtları mevzuata uygun ve yeterli olarak kabul edilmiştir.
Soru: İdarenin aşırı düşük teklif sorgulaması aşamasında hangi teknik yöntemle hareket etmesi Kurul kararı ile zorunlu hale getirilmiştir?
Cevap: İdarenin, aşırı düşük teklif sorgulamasında iş kalemlerinin açıklama istenen analizlerini temel girdilere kadar ayrıştırması ve işçilik girdilerini açıklama istenecek girdiler kapsamında değerlendirerek sorgulamayı yeniden yapması zorunlu kılınmıştır.
Detaylı Analiz
Uyuşmazlık, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında bazı işçilik girdilerinin açıklama istenmeyecek girdiler arasında gösterilmesi ve açıklama istenen iş kalemlerinin analizlerinin temel girdilere ayrıştırılmaması iddiası etrafında şekillenmektedir. Başvuru sahibi, bu durumun teklif dosyasının mevzuata uygun şekilde hazırlanmadığını gösterdiğini öne sürmüş ve açıklamanın mevzuata aykırı yapıldığı gerekçesiyle yeniden değerlendirme talep etmiştir. Kurul incelemesinde, yapılan açıklamanın belirli unsurlar açısından yetersiz olduğu değerlendirilmiştir.
Aşırı düşük teklif açıklaması ile ilgili olarak işçilik girdilerinin açıklama istenmeyecek girdiler arasında yer alıp almayacağı tartışılmıştır. Kurul, işin niteliği ve teknik içeriği dikkate alındığında, işçilik girdilerinin analiz toplamındaki oranı düşük bile olsa açıklama istenecek girdiler arasında değerlendirilmesi gerektiğini belirtmiştir. Ancak idare, bazı iş kalemlerinde bu tür girdileri açıklama dışında bırakma yoluna gitmiş ve bu tercih, teklifin maliyet bileşenlerinin eksik açıklanmasına yol açmıştır. Diğer yandan, iş kalemleri kapsamında yapılan açıklamaların temel girdilere kadar ayrıştırılmaması da sorgulama faaliyetinin doğruluğunu zedelemiştir.
Sorgulamada dikkat çeken teknik bir eksiklik, aynı işçilik girdisinin birden fazla pozda kullanılmasına rağmen her poz için ayrı ayrı değerlendirilmemesi olmuştur. Kurul, her pozun kendi teknik ve miktarsal içeriği bulunduğunu, bu nedenle girdinin her bir iş kalemi bazında ayrı analiz edilmesinin şart olduğunu vurgulamıştır. Poz ayrımı yapılmaması durumunda, gerçek maliyetlerin tespitinde hatalı sonuca ulaşılabileceği gibi, teklifin gerçekliğine dair oluşacak şüphelerin de giderilemeyeceğini değerlendirmiştir. Dolayısıyla bu uygulamanın, yapılan sorgulamanın mevzuat çerçevesinde yeterince açıklayıcı ve ikna edici olmamasına yol açtığı sonucuna varılmıştır.
Teklif dosyasına ilişkin diğer belgeler ise şikâyet kapsamında yer almakla birlikte Kurul tarafından yeterli görülmüştür. Oda kayıt belgesinin ihale yılına ait olması, ticaret sicil gazetesi ile tüzel kişi bilgilerine ilişkin belgelerin eksiksiz sunulmuş olması, teklifin şirket adına yetkili kişi tarafından imzalanması, deneyim belgesinin benzer işe ilişkin ve yeter tutarda kabul edilmesi, mali yeterliğe ilişkin banka referans mektuplarının tarihsel uygunluğu ve bilanço ile iş hacmi belgelerinin yeterlik kriterlerini sağlaması, başvuru sahibinin bu yöndeki iddialarının reddedilmesine neden olmuştur.
Sonuç olarak, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasındaki belirli unsurların mevzuata uygun şekilde hazırlanmadığı kanaatine varılmıştır. Kurul, özellikle işçilik girdilerinin değerlendirilmesindeki hata ve açıklamaların temel girdilere ayrıştırılmaması nedeniyle idareye yeniden sorgulama yapılması talimatını vermiştir. Bu karar, aşırı düşük teklif açıklamasının şeffaf, analitik ve her bir maliyet kalemini kapsayıcı biçimde yürütülmesi gerektiği yönündeki yaklaşımı yansıtmaktadır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.