KÜNYE
- Toplantı No: 2018/010
- Gündem No: 24
- Karar Tarihi: 21.02.2018
- Karar No: 2018/UY.I-451
- Başvuru Sahibi: Ziver İnşaat Taahhüt Madencilik Turizm Pazarlama Sanayi Ticaret Anonim Şirketi
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 3.Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2017/99282
- İhale Adı: (Konya-Karaman) Ayr - Belören - Hadim Devlet Yolu Km:59+800 - 63+580 Arası Eyiste Viyadüğü Girişi Aç-Kapa Yapısı ve Viyadük Bağlantı Yolları Yapım İşi
Özet
Aşırı düşük teklif sorgulamasında eşit muamele ilkesi gereği diğer istekliye de sorgulama yapılması gerektiği tespitiyle düzeltici işlem kararı
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin idari şartnameye uygun olmadığı, teklif geçerlilik süresinin uzatılmadığı, iş deneyim belgelerinin uygun değerlendirilmediği, aşırı düşük teklif sorgulamasında usulsüzlük yapıldığı ve diğer çeşitli usulsüzlükler nedeniyle itirazen şikâyette bulunmuştur.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, aşırı düşük teklif sorgulamasında idarenin sınır değerin altındaki isteklilerden yaklaşık maliyetin %80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri için ayrıntılı yazılı açıklama istemesi gerektiğini, bu kapsamda yapılan sorgulamada bazı iş kalemlerinin temel girdilerine ayrıştırılmadan açıklama istendiğini tespit etmiştir. İdarenin mahkeme kararı sonrası bu eksikliği giderdiği ancak diğer istekliye aynı usulde sorgulama yapılmadığı, bu durumun eşit muamele ilkesine aykırı olduğu sonucuna varılmıştır. Ayrıca, işin yapım amacı ve teknik içeriği dikkate alınarak, iş deneyim belgelerinin ve ekonomik-mali yeterlik kriterlerinin mevzuata uygun şekilde değerlendirildiği, teklif geçerlilik süresi ve teminat mektuplarının mevzuata uygun olduğu, teklif mektuplarında aritmetik hata bulunmadığı, teklif mektuplarının şekil ve imza yönünden uygun olduğu, aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun şekilde yapıldığı, ancak eşit muamele ilkesi gereği diğer istekliye de sorgulama yapılması gerektiği belirtilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif sorgulaması yapılırken tüm istekliye sorgulama yapılmaması eşit muamele ilkesine nasıl aykırılık teşkil eder?
Cevap: Aşırı düşük teklif sorgulamasında idare, sınır değer altındaki iş kalemleri için yazılı açıklama isterken, benzer durumda olan tüm isteklilerden aynı kapsamda açıklama istemelidir. Sadece ihale üzerinde bırakılan istekliden detaylı sorgulama yapılması, diğerlerinden ise yapılmaması eşit muamele ilkesini zedeler ve işlemin iptaline veya düzeltici işleme yol açabilir.
Soru: Aşırı düşük teklif sorgulamasında açıklama istenirken iş kalemlerinin temel girdilerine ilişkin detayların ayrıştırılması neden önemlidir?
Cevap: İş kalemlerinin temel girdilerine ilişkin ayrıştırma yapılmadan genel açıklama talep edilmesi, teklifin gerçekçi olup olmadığının sağlıklı değerlendirilememesine neden olur. Bu durumda sorgulamanın amacına uygunluk azalır ve itiraz konusu olabilir. Bu nedenle, idareler sorgulama yaparken iş kalemlerinin maliyet unsurlarını mümkün olduğunca açık şekilde ayrıştırmalıdır.
Soru: Teklif geçerlilik süresinin uzatılmaması teklifin değerlendirilmesi sürecinde hangi sorunları doğurabilir?
Cevap: Teklif geçerlilik süresi uzatılmadan ihalenin sonuçlandırılması, teklifin bağlayıcılığında şüphe yaratabilir. Ancak mevzuat ve uygulama kararları, sürenin uzatılmasının zorunlu olmadığı durumları da kabul edebilir. Bu nedenle, ihale sürecinde teklif geçerlilik süresi ve varsa uzatılması ile ilgili belgelerin mevzuata uygunluğu titizlikle kontrol edilmelidir.
Soru: Teklif mektuplarındaki aritmetik hataların ve şekil-imza eksikliklerinin sorgulanması ihale sürecinde ne kadar kritiktir?
Cevap: Teklif mektuplarında aritmetik hata veya şekil-imza eksikliği bulunması, teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına neden olabilir. Bu nedenle, idarelerin teklif mektuplarını titizlikle incelemesi ve uygun olmayan teklifleri değerlendirme dışı bırakması gerekir. Ancak yapılan incelemede herhangi bir hata bulunmazsa, tekliflerin geçerliliği kabul edilir.
Soru: İş deneyim belgeleri ve ekonomik-mali yeterlik kriterlerinin değerlendirilmesinde nelere dikkat edilmelidir?
Cevap: İş deneyim belgeleri ve ekonomik-mali yeterlik kriterleri, işin niteliğine ve teknik şartnamelere uygun olarak objektif şekilde değerlendirilmelidir. Yanlış veya eksik değerlendirme, ihale kararının iptaline yol açabilir. İdare, belgelerin mevzuata ve ihale dokümanlarına uygunluğunu doğru şekilde tespit ettiğinde bu konuda itirazlar genellikle reddedilmektedir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan istekliden yapılan aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamı hangi gerekçe ile eksik bulunmuştur?
Cevap: İdare, aşırı düşük teklif sorgulamasında bazı iş kalemlerine ilişkin temel girdileri ayrıştıramadan genel açıklama istemiş, mahkeme kararı sonrası bu eksiklik giderilmiş ancak diğer istekliye aynı kapsamda sorgulama yapılmamıştır.
Soru: Aşırı düşük teklif sorgulaması yapılırken diğer istekliye aynı kapsamda sorgulama yapılmamasının sonucu ne olmuştur?
Cevap: Diğer istekliye eşit kapsamda sorgulama yapılmaması, ihale sürecinde eşit muamele ilkesine aykırı bulunmuş ve düzeltici işlem yapılması gerektiği kararı verilmiştir.
Soru: İdarenin iş deneyim belgeleri ve ekonomik-mali yeterlik kriterlerine ilişkin değerlendirmesi sonucunda ne tespit edilmiştir?
Cevap: İş deneyim belgeleri ve ekonomik-mali yeterlik kriterlerinin mevzuata uygun şekilde değerlendirildiği tespit edilmiştir.
Soru: Teklif geçerlilik süresi ve teminat mektuplarının durumu nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: Teklif geçerlilik süresi uzatılmış ve teminat mektupları mevzuata uygun bulunmuş, ayrıca teklif mektuplarında aritmetik hata ve şekil-imza yönünden uygunsuzluk tespit edilmemiştir.
Detaylı Analiz
Başvuru konusu ihale sürecinde taraflar arasındaki temel uyuşmazlık, teklif değerlendirme aşamasında yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasında, sınır değerin altında kalan isteklilere farklı kapsamda muamele edilmesi nedeniyle ortaya çıkmıştır. Özellikle ihale üzerinde bırakılan istekliye detaylı açıklama istenirken, benzer durumda olan diğer istekliye aynı kapsamda yazılı açıklama yapılmaması, başvuru sahibince eşit muamele ilkesine aykırılık olarak ileri sürülmüş; ihale sürecinde geçerlilik süresi, teminat mektupları ve iş deneyim belgelerine ilişkin başka iddialar da gündeme getirilmiştir.
İhale sürecine ilişkin olarak yapılan değerlendirmelerde, özellikle aşırı düşük teklif sorgulamasında idarenin hangi iş kalemleri için, ne şekilde açıklama istediği önem kazanmıştır. Kurul incelemesinde, bazı iş kalemlerine dair açıklamaların temel girdilerinden ayrıştırılmadan istendiği ve bu durumun daha sonra bir mahkeme kararıyla düzeltilmesine karşın, aynı pozisyonda yer alan diğer istekli için bu düzeltmenin yansıtılmadığı belirlenmiştir. Dolayısıyla idare, yalnızca ihale üzerinde bırakılan istekliden açıklama talep edip, benzer durumdaki diğer istekliyi bu yükümlülükten muaf tutarak sorgulamada yeknesaklık sağlayamamıştır.
Bu çerçevede Kamu İhale Kurulu, eşit muamele ilkesini ihale hukukunun temelini oluşturan bir prensip olarak ele almış ve uygulamada sağlanmayan dengeye dikkat çekmiştir. Özellikle sınır değer altında kalan tekliflerin teknik ve mali tutarlılığının değerlendirilmesinde, açıklama yükümlülüğünün yalnızca tek bir istekliye yöneltilmesi, rekabetin sağlıklı biçimde yürütülmesine zarar verecek nitelikte bulunmuştur. Aynı nitelikteki istekliler arasında farklı uygulama yapılması, işlem bütünlüğünü zedeleyen bir unsur olarak değerlendirilmiştir.
Kurul değerlendirmesinde, teklif geçerlilik süresi ve teminat mektuplarına ilişkin hususların mevzuata uygun yürütüldüğü sonucuna varılmış; teklif mektuplarında şekli veya hesaplamaya dair herhangi bir soruna rastlanmadığı belirtilmiştir. Aynı şekilde, iş deneyim belgeleri ve ekonomik-mali yeterlik kriterlerine yönelik başvuru sahibinin itirazları da dikkate alınarak, bu belgelerin ilgili düzenlemeler ışığında uygun değerlendirildiği sonucuna ulaşılmıştır. Dolayısıyla bu yönleriyle ihalenin işlemlerinde hukuka aykırılık görülmemiştir.
Sonuç olarak Kamu İhale Kurulu, eşit muamele kuralının ihlali nedeniyle aşırı düşük teklif sorgulamasının tüm sınır değerin altındaki isteklileri kapsayacak şekilde ve aynı yöntemle yapılması gerektiğine hükmetmiş; yalnızca ihale üzerinde bırakılan istekliye yapılan detaylı açıklama talebinin diğer isteklilere yöneltilmemesinin hukuka uygun olmadığı sonucuna vararak bu yönüyle düzeltici işlem yapılmasına karar vermiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.