KÜNYE
- Toplantı No: 2017/002
- Gündem No: 66
- Karar Tarihi: 04.01.2017
- Karar No: 2017/UY.II-79
- Başvuru Sahibi: MSM Altyapı İnşaat Enerji Petr. Mad. Nak. Gıda San. Tic. A.Ş.
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları Genel Müdürlüğü 7. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2016/176358
- İhale Adı: (Çorum-Sungurlu) Ayr-Cemilbey-Ortaköy İl Yolu km: 0+000-22+077 Arası Yol Yapım İşleri
Özet
Aşırı düşük teklif sorgulamasında analiz girdileri listelerindeki tutarsızlık nedeniyle işlemin usulsüzlüğü ve yeniden açıklama istenmesi kararı
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, aşırı düşük teklif sorgulamasında kullanılan analizlerin mevzuata aykırı olduğunu, bazı analiz girdilerinin yanlış sınıflandırıldığını, nakliye formüllerinin eksik kullanıldığını ve idarenin aşırı düşük teklif açıklamalarını mevzuata uygun değerlendirmediğini iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale konusu işin yaklaşık maliyeti 42.688.024,90 TL olup, idarece yaklaşık maliyetin %80’lik kısmını oluşturan iş kalemleri ve bu iş kalemlerine ilişkin analiz girdileri belirlenmiştir. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.2 maddesi uyarınca, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olan analiz girdileri açıklama kapsamı dışında tutulmalı, ancak aynı girdinin birden fazla analizde yer alması halinde her analiz için ayrı ayrı değerlendirme yapılmalıdır. İncelemede, açıklama istenilen ve istenilmeyen analiz girdileri listeleri arasında tutarsızlıklar tespit edilmiş, bu durum aşırı düşük teklif açıklamalarının sağlıklı değerlendirilmesini engellemiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif sorgulamasında analiz girdilerinin kapsamının belirlenmesinde hangi kriterler dikkate alınmalıdır?
Cevap: Analiz girdileri belirlenirken, yaklaşık maliyetin önemli bir kısmını kapsayan iş kalemleri esas alınmalı, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olan girdiler ise açıklama kapsamı dışında bırakılmalıdır. Ancak, aynı analiz girdisinin birden fazla analizde yer alması durumunda her analiz için ayrı değerlendirme yapılmalıdır. Bu kriterlerin uygulamada tutarlı ve belgelerle uyumlu olması gerekir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklaması istenilen ve istenilmeyen analiz girdilerinin listeleri arasında fark olması ne tür sorunlara yol açar?
Cevap: Bu tür farklar, hangi iş kalemlerine ilişkin açıklama talep edildiğinin belirsizleşmesine ve değerlendirmede karışıklığa sebep olabilir. Sonuç olarak, aşırı düşük teklif açıklamalarının güvenilir ve sağlıklı biçimde incelenmesini engeller, ihaleye itirazlara ve işlemin iptaline neden olabilir.
Soru: İdare, aşırı düşük teklif açıklamalarını yeniden talep ederken nelere dikkat etmelidir?
Cevap: İdare, öncelikle açıklama istenilip istenilmeyecek analiz girdilerini mevzuata uygun ve tutarlı şekilde belirlemeli, bu bilgiyi açık ve herkesin erişebileceği formatta isteklilere bildirmeli ve ardından açıklama taleplerini bu kapsamda yapmalıdır. Böylece tarafların bilgilendirilmesi ve sürecin şeffaflığı sağlanır.
Soru: Teklif aşamasında aşırı düşük teklif sorgulaması için düzenlenen analiz formatlarında tutarsızlık olması teklif değerlendirmesini nasıl etkiler?
Cevap: Analiz formatlarındaki tutarsızlıklar, tekliflerin aşırı düşük olup olmadığının objektif olarak belirlenmesini zorlaştırır. Bu durum, idarenin açıklamaları doğru ve sağlıklı değerlendirememesine, sonucunda tekliflerin haksız şekilde elenmesine veya ihalenin iptaline yol açabilir.
Soru: Aynı analiz girdisinin birden fazla analizde yer alması durumunda aşırı düşük teklif değerlendirmesinde nasıl bir yaklaşım izlenmelidir?
Cevap: Bu durumda, her analiz için ayrı ayrı değerlendirme yapılmalı ve analiz girdisinin tutarına veya etkisine göre açıklama istenip istenmeyeceği belirlenmelidir. Böylece, analize dair tüm unsurlar kapsamlı ve dengeli bir şekilde göz önünde bulundurulur.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İdarenin aşırı düşük teklif sorgulamasında kullandığı analiz girdileri tabloları ile açıklama istenilen ve istenilmeyen analiz girdileri listeleri arasında neden bir tutarsızlık bulunması hukuka aykırı sayılmıştır?
Cevap: Çünkü analiz girdileri tabloları ile açıklama istenilen ve istenilmeyen listeler arasındaki farklılıklar, aşırı düşük teklif açıklamalarının sağlıklı değerlendirilmesini engellemiş, bu da işlemin usulsüzlüğüne neden olmuştur. Kurul, bu tutarsızlığın karışıklık yarattığını ve karar verilmesini zorlaştırdığını tespit etmiştir.
Soru: İdare aşırı düşük teklif açıklaması istemeyeceği analiz girdilerini nasıl belirlemelidir?
Cevap: İdare, yaklaşık maliyetin %80’lik kısmını oluşturan iş kalemlerine ait analiz girdileri içinde, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olan analiz girdilerini açıklama kapsamı dışında bırakmalı, ancak aynı analiz girdisi birden fazla analizde yer alıyorsa, her analiz için ayrı ayrı değerlendirme yapmalıdır.
Soru: Kurulun idareye verdiği karar doğrultusunda aşırı düşük teklif açıklamalarının yeniden istenmesinde hangi işlemler zorunludur?
Cevap: İdare, mevzuata uygun şekilde açıklama istenilmeyecek analiz girdilerini yeniden belirlemeli, açıklama istenilecek iş kalemlerine ilişkin analiz formatlarını hazırlayarak bütün isteklilere göndermeli ve bu şekilde aşırı düşük teklif açıklamalarını yeniden talep etmelidir.
Soru: Mevzuata aykırı ve tutarsız analiz girdisi listeleri nedeniyle ortaya çıkan sorun nasıl giderilmiştir?
Cevap: Kurul, işlemin mevzuata uygun olarak tamamlanabilmesi için idarenin analiz girdilerini ve açıklama kapsamını tutarlı ve mevzuata uygun şekilde yeniden belirlemesi ve açıklama istenmesini sağlaması gerektiğine karar vermiştir. Böylece açıklamaların sağlıklı değerlendirilmesi mümkün olmuştur.
Detaylı Analiz
İncelenen uyuşmazlık, aşırı düşük teklif sorgulamasında açıklama istenilecek ve istenilmeyecek analiz girdileri listeleri ile idarece kullanılan analiz girdileri tabloları arasında tutarsızlık bulunmasından kaynaklanmaktadır. Başvuru sahibi, açıklama kapsamına alınıp alınmayan bazı girdilerde yapılan sınıflandırmaların yanlış olduğunu, kullanılan formüllerin eksik uygulandığını ve bu nedenlerle idarenin aşırı düşük teklif açıklamalarını mevzuata aykırı şekilde değerlendirdiğini ileri sürmüştür. Bu kapsamda, tekliflerin sağlıklı biçimde değerlendirilebilmesi için açıklama sürecine dair mevzuata uygunluk denetimi gündeme gelmiştir.
Uyuşmazlığın merkezindeki tartışma, ihalenin önemli kısmını oluşturan iş kalemlerine ilişkin analiz girdilerinin hangi kriterlere göre açıklama kapsamında yer alacağına ilişkindir. Yaklaşık maliyetin %80’ini oluşturan iş kalemleri için yapılan analizlerde, tutarı analiz toplamının %3’üne eşit veya altında kalan girdilerin açıklama kapsamı dışında bırakılması gerekmektedir. Ancak aynı girdinin birden fazla analizde yer alması halinde, her bir analiz için ayrı değerlendirme yapılması öngörülmektedir. İnceleme neticesinde, idarece hazırlanan analiz girdileri tabloları ile açıklama istenen ve istenmeyen analiz girdileri listeleri arasında örtüşmeyen unsurlar bulunduğu, bu uyumsuzluğun tekliflerin sağlıklı değerlendirilmesini engellediği tespit edilmiştir.
Açıklama talep edilen girdilerdeki bu belirsizlik, ihaleye katılanların hangi kalemlerde detaylı açıklama sunmaları gerektiği konusunda karışıklığa neden olmuş; açıklamanın kapsamı bakımından değerlendirmelerin yeterince açık, eşit ve denetlenebilir biçimde yapılamadığı bir durum yaratmıştır. Bu nedenle, açıklama kapsamına konu olacak analiz girdilerinin belirlenmesinde esas alınan kriterlerin tutarlı bir biçimde uygulanması gerektiği yönünde bir değerlendirme yapılmıştır. Aynı girdinin farklı analizlerde yer alması halinde ayrı ayrı dikkate alınması gerektiği yönündeki uygulama gerekliliği bu vakada temel belirleyici olarak öne çıkmıştır.
Yapılan değerlendirme sonucunda, mevcut haliyle gerçekleştirilen açıklama sürecinin mevzuata ve ilk derece açıklık ilkesine uygun olmadığı yönünde bir kanaat oluşmuştur. Kurul, bu nedenle idarenin analiz girdilerini açıklama kapsamı bakımından yeniden, mevzuata uygun biçimde belirlemesi gerektiğine hükmetmiştir. Açıklama istenilecek iş kalemlerine ilişkin analiz formatlarının yeniden düzenlenmesi ve bunların isteklilere açık biçimde iletilmesi suretiyle, aşırı düşük teklif açıklamalarının tekrar talep edilmesine karar verilmiştir.
Sonuç olarak Kurul, mevcut farklılıkların karar verme sürecini tereddüde düşürdüğünü, açıklamaların sağlıklı analiz edilmesini engellediğini değerlendirerek, aşırı düşük teklif açıklama sürecinin yeniden yürütülmesi gerektiği kanaatine ulaşmıştır. Bu doğrultuda, açıklama kapsamındaki analizlerin, açıklık ve eşitlik ilkeleri çerçevesinde tutarlı biçimde belirlenmesi ve sürecin yeniden yapılandırılması yönünde idareye yol gösterici bir karar vermiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.